— Cô lấy tiền của tôi rồi định bỏ trốn phải không?
Tiếng người phụ nữ vang lên giữa sảnh lớn khiến tất cả những người có mặt đồng loạt quay lại. Trước hàng chục ánh mắt lạnh lùng, Như Ý đứng chết lặng, bàn tay vẫn nắm chặt chiếc túi vải bạc màu.
— Tôi không lấy gì cả… — cô nói, giọng run rẩy. — Tôi chỉ vào đây xin gặp người quản lý để hỏi việc.
— Không lấy mà tiền trong ví tôi lại biến mất đúng lúc cô đứng bên cạnh sao?
Người phụ nữ mặc váy sang trọng chỉ thẳng vào mặt Như Ý. Mấy người xung quanh bắt đầu xì xào.
— Nhìn bộ dạng là biết rồi.
— Chắc giả vờ xin việc để dò xét.
— Gọi người đưa cô ta ra ngoài đi.
Như Ý nghe từng lời như những mũi kim đâm vào lòng. Chưa đầy hai tháng trước, cô vẫn còn một mái nhà nhỏ, một công việc ổn định và một người chồng từng hứa sẽ cùng cô vượt qua mọi khó khăn. Sau một biến cố bất ngờ, tất cả biến mất nhanh đến mức cô không kịp hiểu chuyện gì đã xảy ra.
Người chồng đã vay mượn khắp nơi để làm ăn nhưng giấu cô. Khi mọi việc đổ vỡ, anh bỏ đi, để lại hàng loạt khoản nợ cùng căn nhà đã bị đem bảo đảm từ lâu. Những người từng gọi Như Ý là bạn bè dần tránh mặt. Họ sợ cô vay tiền, sợ liên lụy, thậm chí sợ một lời chào cũng biến thành trách nhiệm.
Cô xin việc ở nhiều nơi nhưng đều bị từ chối vì không có địa chỉ ổn định. Mấy ngày nay, Như Ý sống nhờ trong căn phòng trọ cũ của một người quen. Sáng hôm ấy, cô nghe nơi này đang cần người phụ việc nên đánh liều đến hỏi.
Không ngờ vừa bước vào sảnh, cô đã bị nghi lấy cắp tiền.
— Mời cô mở túi ra kiểm tra.
Một người đàn ông lạnh lùng tiến đến.
Như Ý ôm chặt chiếc túi vào ngực.
— Trong này chỉ có quần áo và giấy tờ của tôi.
— Vậy thì mở ra có gì phải sợ?
Cô nhìn quanh. Không một gương mặt nào có ý bênh vực. Những ánh mắt ấy khiến cô nhớ đến ngày chủ nợ kéo đến nhà. Họ đứng kín trước cửa, chỉ trỏ, nói cô giả vờ đáng thương để trốn tránh nghĩa vụ.
Như Ý chậm rãi kéo khóa túi.
Một bộ quần áo cũ, một chiếc khăn, vài giấy tờ và tấm ảnh gia đình rơi xuống nền nhà.
Không có tiền.
Không có bất cứ món đồ nào của người phụ nữ kia.
Không khí im lặng trong vài giây, nhưng thay vì xin lỗi, người phụ nữ chỉ cau mày:
— Biết đâu cô đã chuyển cho đồng bọn rồi.
Như Ý ngẩng lên, đôi mắt đỏ hoe.
— Tôi nghèo thật. Tôi không còn nhà, cũng chẳng còn tiền. Nhưng tôi chưa từng lấy thứ không thuộc về mình.
— Người nghèo ai mà chẳng nói thế.
Câu nói ấy khiến bàn tay Như Ý lạnh buốt. Cô cúi xuống nhặt tấm ảnh. Trong ảnh là mẹ cô, người đã mất nhiều năm trước. Mẹ từng dạy: “Có thể mất tiền, mất nhà, nhưng đừng để mất lòng tự trọng.”
Như Ý đứng dậy, cố giữ giọng bình tĩnh:
— Tôi sẽ đi. Nhưng xin bà đừng dùng hoàn cảnh của một người để kết luận họ là người xấu.
Cô vừa quay lưng thì một giọng khàn khàn vang lên từ phía cửa:
— Khoan đã.
Người vừa lên tiếng là bác bảo vệ lớn tuổi vẫn đứng im từ đầu. Bác tên Phúc, dáng người gầy, tóc đã bạc quá nửa. Bác bước đến gần chiếc ghế cạnh cửa, cúi xuống và nhặt một chiếc ví da nằm khuất bên dưới.
— Có phải ví của bà không?
Người phụ nữ sững sờ, vội giật lấy. Bà mở ra kiểm tra rồi im lặng. Tiền vẫn còn nguyên.
Những người xung quanh tránh ánh mắt của Như Ý. Một vài người tỏ vẻ ngượng ngùng, nhưng không ai nói lời xin lỗi.
Bác Phúc nhìn người phụ nữ:
— Cô ấy đứng cách bà khá xa. Có lẽ chiếc ví rơi lúc bà ngồi xuống.
— Tôi… tôi chỉ hiểu lầm thôi.
— Một lời hiểu lầm có thể khiến người khác đau rất lâu đấy.
Giọng bác không lớn nhưng đủ khiến cả sảnh lặng đi.
Như Ý nhặt nốt đồ đạc, kéo khóa túi rồi bước ra ngoài. Mưa đã bắt đầu nặng hạt. Cô đi rất nhanh, như sợ chỉ cần chậm lại một chút, nước mắt sẽ rơi trước mặt những người vừa khinh thường mình.
— Cô kia!
Bác Phúc cầm chiếc ô chạy theo.
— Trời mưa lớn, cô đứng lại đã.
— Cháu không sao đâu bác.
— Không sao mà mặt trắng bệch thế kia à?
Như Ý quay đi.
— Cháu chỉ thấy mệt.
Bác Phúc nhìn đôi dép đã sờn và chiếc túi ướt của cô.
— Cô đã ăn gì chưa?
Câu hỏi đơn giản ấy làm Như Ý bật khóc. Cô vội đưa tay che mặt.
— Cháu không xin tiền đâu. Cháu chỉ cần tìm việc.
— Tôi có nói cô xin tiền đâu?
Bác Phúc đưa chiếc ô cho cô rồi dẫn cô đến một căn chòi nhỏ cạnh cổng. Trong đó chỉ có chiếc bàn gỗ, một cái ghế và bình nước cũ.
Bác mở hộp cơm của mình. Bên trong là cơm trắng, vài miếng đậu và ít rau luộc.
— Tôi chưa ăn. Cô ăn cùng nhé.
— Cháu không thể lấy phần của bác.
— Chia đôi thì đâu gọi là lấy.
Như Ý ngồi xuống, cố nuốt từng miếng cơm nhưng cổ nghẹn cứng. Đã ba ngày rồi cô chỉ ăn bánh mì khô và uống nước. Hơi ấm từ bát cơm khiến lòng cô đau nhói.
— Vì sao bác lại giúp cháu? — cô hỏi.
Bác Phúc nhìn màn mưa ngoài cửa.
— Vì trước đây tôi từng có lúc cần một người chìa tay ra. Nhưng chẳng ai làm thế.
— Bác cũng từng mất hết sao?
— Tôi mất vợ sớm. Con trai đi làm xa rồi gặp biến cố. Sau đó, con dâu đưa cháu nội đi nơi khác. Tôi nhiều năm không gặp lại chúng.
Giọng bác bình thản, nhưng Như Ý nhận ra phía sau sự bình thản ấy là một khoảng trống rất sâu.
— Bác không tìm họ sao?
— Có tìm. Nhưng người ta không muốn gặp thì mình cũng không thể ép.
Bác Phúc lấy trong ngăn bàn một tờ giấy nhỏ, viết địa chỉ căn phòng phía sau nhà mình.
— Tôi có một gian phòng để trống. Trước đây là chỗ con trai tôi ở. Cô có thể ở tạm vài hôm.
Như Ý giật mình.
— Bác không sợ cháu là người xấu sao?
— Nếu cô là người xấu, lúc nãy cô đã không run vì bị xúc phạm. Người quen làm điều sai thường không đau như thế.
— Nhưng bác còn chẳng biết cháu là ai.
— Vậy thì bắt đầu từ hôm nay sẽ biết.
Như Ý nhìn người đàn ông lớn tuổi trước mặt. Trong những ngày cô bị tất cả quay lưng, một người xa lạ lại tin cô chỉ sau vài phút.
— Cháu sẽ trả tiền thuê khi tìm được việc.
Bác Phúc bật cười:
— Cô cứ tìm lại sức trước đã. Chuyện khác tính sau.
Tối hôm ấy, Như Ý theo bác về căn nhà nhỏ nằm trong một con ngõ yên tĩnh. Căn phòng dành cho cô đã cũ nhưng sạch sẽ. Trên chiếc bàn cạnh cửa sổ còn có một khung ảnh úp mặt xuống.
Khi bác Phúc đi lấy chăn, Như Ý vô tình dựng khung ảnh lên. Trong đó là một người đàn ông trẻ đứng cạnh một bé gái khoảng sáu tuổi.
Bác Phúc trở lại, nhìn thấy khung ảnh thì khựng lại.
— Con trai và cháu nội của bác sao?
— Ừ.
— Bé gái bây giờ chắc lớn lắm rồi.
— Có lẽ đã hai mươi tuổi.
Bác cầm khung ảnh, ngón tay khẽ vuốt qua gương mặt đứa trẻ.
— Tôi chỉ mong trước khi nhắm mắt được nhìn thấy cháu thêm một lần.
Như Ý không biết nói gì. Cô hiểu nỗi đau của việc bị người thân bỏ lại.
Đêm ấy, nằm trên chiếc giường cũ, cô nhìn trần nhà rất lâu. Mưa vẫn gõ lên mái hiên. Trong đầu cô vang lên câu nói của người phụ nữ lúc sáng: “Người nghèo ai mà chẳng nói thế.”
Như Ý nắm chặt mép chăn.
Cô không thể sống mãi bằng sự thương hại của bác Phúc. Cô phải đứng dậy. Không chỉ vì mình, mà còn vì người duy nhất đã tin cô khi cả thế giới đều nghi ngờ.
Sáng hôm sau, cô dậy từ rất sớm, quét sân và nấu một nồi cháo nhỏ.
Khi bác Phúc tỉnh giấc, Như Ý đã đứng trước cửa.
— Bác ăn sáng đi. Hôm nay cháu sẽ tiếp tục tìm việc.
Bác nhìn cô:
— Có chịu được không?
— Cháu phải chịu được.
— Nếu họ lại nói những lời khó nghe thì sao?
Như Ý im lặng vài giây rồi đáp:
— Cháu sẽ nhớ rằng vẫn còn một người tin cháu.
Bác Phúc mỉm cười. Bác không hề biết rằng cuộc gặp gỡ trong đêm mưa ấy không chỉ cứu một người phụ nữ khỏi vực sâu tuyệt vọng.
Nó còn mở ra cánh cửa dẫn đến bí mật mà bác đã chờ đợi gần hai mươi năm.
CHƯƠNG 2: LÁ THƯ TRONG NGĂN TỦ KHÓA KÍN
Như Ý tìm được việc sau gần hai tuần.
Đó là công việc phụ giúp tại một quán cơm nhỏ. Chủ quán ban đầu nhìn bộ quần áo cũ của cô với vẻ dè chừng.
— Cô có làm được việc nặng không?
— Tôi có thể rửa bát, dọn bàn, sơ chế thức ăn. Việc gì tôi cũng học.
— Tôi không thích người làm được vài hôm rồi nghỉ.
— Tôi đang cần một nơi để bắt đầu lại. Tôi sẽ không bỏ ngang.
Có lẽ sự chân thành trong ánh mắt khiến người chủ đồng ý cho cô thử việc.
Những ngày đầu không dễ dàng. Có khách gọi món liên tục, bát đĩa chất cao, tay cô ngâm nước đến bong da. Có người nhận ra cô từng bị đòi nợ trước nhà, liền cố tình hỏi:
— Nghe nói chồng cô bỏ đi vì cô tiêu xài quá mức phải không?
Như Ý chỉ cúi xuống lau bàn.
— Chuyện gia đình tôi không liên quan đến bữa ăn của chị.
— Tôi chỉ hỏi thăm thôi mà. Sao căng thẳng thế?
Cô mím môi, tiếp tục làm việc. Trước đây, Như Ý luôn nghĩ im lặng là yếu đuối. Nhưng lúc này, cô hiểu có những sự im lặng giúp con người giữ được phẩm giá.
Mỗi tối về nhà, bác Phúc đều để phần cơm cho cô.
— Hôm nay thế nào?
— Cháu làm vỡ một cái bát.
— Có bị mắng không?
— Có. Nhưng cháu đã xin lỗi và xin trừ tiền lương.
— Ngày mai đừng làm vỡ nữa là được.
Những câu trò chuyện bình dị khiến căn nhà lâu ngày vắng tiếng người dần ấm lên. Như Ý thường giặt quần áo cho bác, sửa lại tấm rèm cũ, trồng thêm mấy chậu rau nhỏ ở sân sau.
Bác Phúc đôi khi ngồi nhìn cô nấu ăn rồi bất giác thở dài.
— Con dâu bác trước đây cũng hay nấu món này.
Như Ý nhẹ nhàng hỏi:
— Vì sao họ rời đi?
Bác Phúc im lặng một lúc.
— Sau khi con trai tôi mất, con dâu cho rằng tôi có lỗi.
— Lỗi gì ạ?
— Hôm ấy con trai gọi tôi, nói đang gặp khó khăn. Tôi đang trực, không thể rời vị trí. Tôi bảo nó chờ đến sáng. Nhưng sáng hôm sau, nó đã không còn cơ hội trở về nữa.
Bàn tay Như Ý đang thái rau bỗng dừng lại.
— Bác không thể biết trước được.
— Nhưng một người cha luôn tự hỏi: nếu mình đi ngay lúc đó thì chuyện có khác không?
— Bác đã tự trách mình nhiều năm rồi đúng không?
Bác Phúc không đáp. Đôi mắt bác nhìn xa xăm.
Một buổi chiều, khi Như Ý đang dọn chiếc tủ gỗ cũ trong phòng, cô phát hiện phía sau ngăn kéo có một phong thư bị kẹt. Bì thư đã ngả màu, bên ngoài ghi tên bác Phúc.
Cô đem ra phòng khách.
— Bác, cháu tìm thấy cái này trong tủ.
Bác Phúc nhìn nét chữ, khuôn mặt lập tức biến đổi.
— Là chữ của con trai tôi.
Bàn tay bác run lên khi mở thư. Lá thư chỉ có vài dòng:
“Cha, nếu con không trở về, xin cha đừng tự trách. Chuyện xảy ra không phải lỗi của cha. Con đã giấu cha quá nhiều điều vì sợ cha lo lắng. Con mong cha giúp con tìm lại con bé khi mọi chuyện yên ổn. Trong chiếc hộp gỗ có địa chỉ cuối cùng của mẹ con bé.”
Bác Phúc đọc đến đó thì dừng lại. Hơi thở bác trở nên gấp gáp.
— Chiếc hộp gỗ nào?
— Bác có nhớ không?
— Nó từng có một chiếc hộp nhỏ khóa bằng chìa đồng. Nhưng sau tang lễ, đồ đạc bị chuyển đi nhiều nơi. Tôi tưởng đã mất rồi.
Như Ý nhìn quanh căn phòng.
— Có thể nó vẫn ở đâu đó trong nhà.
Cả hai bắt đầu tìm kiếm. Họ mở từng ngăn tủ, kiểm tra những thùng giấy cũ trên gác. Gần nửa đêm, Như Ý phát hiện một tấm ván dưới gầm giường bị lỏng. Bên dưới là chiếc hộp phủ đầy bụi.
Bác Phúc ngồi thụp xuống.
— Đúng là nó.
Chiếc chìa khóa đồng được giấu trong bì thư. Khi mở hộp, bên trong có một cuốn sổ, vài bức ảnh và tờ giấy ghi địa chỉ cũ của người con dâu.
— Ngần ấy năm… — bác Phúc nghẹn giọng. — Nó ở ngay trong nhà mà tôi không biết.
Như Ý lật cuốn sổ. Giữa những trang giấy có tên một cô gái: Minh An.
— Đây có thể là tên cháu nội bác.
Bác Phúc nhìn dòng chữ, nước mắt chảy xuống.
— Lúc nhỏ con bé tên ở nhà là An.
Ngay hôm sau, Như Ý xin nghỉ một buổi để cùng bác tìm theo địa chỉ. Nhưng nơi ấy đã đổi chủ từ lâu. Người sống gần đó chỉ nhớ người con dâu từng chuyển đi cùng con gái, sau đó không ai biết tin tức.
Bác Phúc thất vọng trở về.
— Có lẽ tôi không còn cơ hội nữa.
Như Ý đặt cuốn sổ lên bàn.
— Trong này còn tên trường học cũ của cô bé, tên vài người quen. Chúng ta sẽ tìm từng manh mối.
— Cô còn phải đi làm. Đừng phí thời gian vì chuyện của tôi.
— Bác đã cứu cháu trong lúc cháu không còn gì. Bây giờ bác lại bảo cháu mặc kệ sao?
Bác Phúc nhìn cô rất lâu.
— Tôi chỉ sợ cô hy vọng rồi lại thất vọng giống tôi.
— Cháu đã mất gần hết mọi thứ rồi. Cháu không sợ thất vọng nữa.
Từ hôm ấy, sau giờ làm, Như Ý dò hỏi từng người theo cuốn sổ. Có địa chỉ không còn tồn tại. Có người đã chuyển đi. Có người nghe tên bác Phúc liền từ chối nói chuyện.
Trong lúc đó, rắc rối lại tìm đến cô.
Một buổi trưa, người chồng cũ bất ngờ xuất hiện trước quán cơm. Anh gầy đi nhiều nhưng ánh mắt vẫn lảng tránh như trước.
— Ý, anh muốn nói chuyện.
— Chúng ta không còn gì để nói.
— Anh biết mình sai. Nhưng anh đang cần giấy tờ của căn nhà cũ.
— Căn nhà đã không còn là của tôi nữa.
— Vẫn còn vài giấy tờ mang tên em. Em ký giúp anh, sau này anh sẽ bù đắp.
Như Ý bật cười cay đắng.
— Lúc anh bỏ đi, anh có nghĩ đến việc bù đắp không?
— Anh bị dồn vào đường cùng.
— Còn tôi thì không sao? Tôi phải đối diện với những người anh vay tiền, phải nghe họ mắng, phải ngủ nhờ từng nơi. Anh có biết tôi từng nghĩ mình không thể sống tiếp được nữa không?
Người đàn ông cúi đầu.
— Anh xin lỗi.
— Lời xin lỗi không thể biến sự phản bội thành chưa từng xảy ra.
Anh ta bỗng đổi giọng:
— Nếu em không ký, anh sẽ nói với mọi người rằng em giữ tài sản của anh.
Như Ý nhìn thẳng vào mắt anh.
— Anh cứ nói. Lần này tôi sẽ không sợ nữa.
Đúng lúc ấy, bác Phúc xuất hiện.
— Cậu nên đi đi.
— Đây là chuyện vợ chồng tôi.
— Người bỏ mặc vợ trong lúc khó khăn không nên lấy hai chữ vợ chồng ra để ép buộc.
Người chồng cũ nhìn bác đầy khó chịu.
— Ông là ai?
Như Ý bình tĩnh đáp:
— Là người đã cho tôi một bữa cơm khi anh để tôi trắng tay.
Người đàn ông không nói thêm, quay lưng bỏ đi.
Như Ý đứng yên, toàn thân vẫn run.
Bác Phúc hỏi:
— Cô có hối hận vì không ký không?
— Không. Cháu chỉ buồn vì từng tin nhầm người.
— Tin nhầm không có nghĩa là cô ngu ngốc. Nó chỉ có nghĩa là cô đã sống thật lòng.
Câu nói ấy khiến Như Ý lấy lại bình tĩnh.
Ba ngày sau, cô nhận được tin từ một người từng biết gia đình bác Phúc. Người ấy nhớ rằng con dâu bác đã đổi tên và làm nghề may. Người này còn đưa cho Như Ý một tấm ảnh cũ, trong đó có cô bé Minh An lúc khoảng mười tuổi.
Như Ý mang ảnh về. Bác Phúc vừa nhìn đã nhận ra ngay.
— Đúng là con bé.
Ở góc sau tấm ảnh có ghi một số liên lạc đã cũ. Như Ý thử gọi nhưng không có tín hiệu. Cô vẫn lưu lại, hy vọng một ngày nào đó sẽ có manh mối.
Tối ấy, bác Phúc mở chiếc hộp gỗ lấy ra một chiếc vòng bạc nhỏ.
— Đây là quà tôi mua cho An lúc nó tròn sáu tuổi. Chưa kịp tặng thì mẹ nó đã đưa nó đi.
Bác đặt chiếc vòng vào tay Như Ý.
— Nếu tìm được con bé mà tôi không còn đủ sức đi gặp, cô hãy đưa nó thứ này.
— Bác sẽ tự tay đưa.
— Tôi già rồi, sức khỏe không còn như trước.
— Bác đừng nói vậy.
Bác Phúc cười buồn.
Không ai ngờ chỉ một tuần sau, bác ngất ngay trong ca trực.
Khi Như Ý chạy đến, bác đã được đưa vào phòng y tế gần đó. Trước khi mất ý thức, bác vẫn nắm chặt tay cô, thì thào:
— Đừng để họ gọi An… Tôi sợ con bé biết rồi lại không muốn đến.
Như Ý siết tay bác.
— Cháu nhất định sẽ tìm được cô ấy.
Ngoài hành lang, chiếc điện thoại trong túi cô bất ngờ rung lên.
Đó là cuộc gọi từ số cũ đã nhiều lần không liên lạc được.
Một giọng cô gái vang lên:
— Xin lỗi, có phải chị đang tìm người tên Minh An không?
CHƯƠNG 3: CÁNH CỔNG ĐƯỢC MỞ TỪ BÊN TRONG
Như Ý đứng bật dậy.
— Cô là Minh An sao?
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
— Đúng. Nhưng chị là ai? Vì sao chị có số này?
— Tôi sống cùng ông nội cô.
Giọng cô gái lập tức trở nên lạnh lùng.
— Tôi không có ông nội.
Như Ý nhìn qua ô cửa kính. Bác Phúc vẫn nằm im trên giường, khuôn mặt tái nhợt.
— Ông đang bệnh. Ông đã tìm cô gần hai mươi năm.
— Ông ấy tìm tôi? — Minh An cười nhạt. — Mẹ tôi nói ông ấy chưa từng cần cha con tôi.
— Có những chuyện cô chưa biết.
— Tôi không muốn nghe.
— Cha cô đã để lại một lá thư.
Đầu dây im bặt.
Như Ý nói tiếp:
— Trong thư, cha cô bảo ông nội đừng tự trách và nhờ ông tìm lại cô. Lá thư bị kẹt trong tủ suốt nhiều năm. Chúng tôi mới tìm thấy gần đây.
— Chị đang nói dối.
— Tôi có thể gửi ảnh lá thư cho cô.
Minh An không trả lời. Một lát sau, cuộc gọi kết thúc.
Như Ý gửi từng bức ảnh: lá thư, chiếc hộp gỗ, tấm ảnh gia đình và chiếc vòng bạc nhỏ.
Gần một giờ sau, Minh An nhắn lại: “Ông ấy ở đâu?”
Chiều hôm đó, bác Phúc tỉnh lại. Vừa mở mắt, bác đã hỏi:
— Cô nghỉ làm à?
— Cháu xin nghỉ một ngày.
— Tôi chỉ mệt chút thôi, đừng làm lớn chuyện.
Như Ý mỉm cười:
— Có người sắp đến gặp bác.
Bác Phúc nhìn cô, dường như không dám đoán.
— Ai?
Ngoài hành lang vang lên tiếng bước chân. Một cô gái trẻ dừng trước cửa. Cô có đôi mắt giống hệt người đàn ông trong tấm ảnh cũ.
Bác Phúc run lên.
— An…
Minh An đứng yên, hai bàn tay siết chặt quai túi.
— Ông nhận ra tôi sao?
— Dù cháu có lớn đến đâu, ông vẫn nhận ra.
— Nhưng ông đã không tìm tôi.
— Ông có tìm.
— Mẹ tôi nói ông đuổi mẹ con tôi đi.
Bác Phúc lắc đầu.
— Sau khi cha cháu mất, mẹ cháu đau đớn và trách ông. Ông không ngăn được hai mẹ con rời đi. Sau đó ông đến địa chỉ cũ rất nhiều lần, nhưng không ai nói hai người chuyển đi đâu.
— Nếu ông thực sự muốn, ông đã tìm được.
Bác cúi đầu.
— Có thể ông đã không cố đủ. Đó là điều ông ân hận mỗi ngày.
Minh An nhìn người đàn ông già nua trước mặt. Cô đã tưởng mình sẽ nổi giận, sẽ hỏi ông hàng trăm câu. Nhưng khi thấy mái tóc bạc và đôi bàn tay run rẩy ấy, những lời trách móc bỗng nghẹn lại.
Như Ý đặt lá thư lên bàn.
— Cô nên đọc bản gốc.
Minh An cầm lá thư. Càng đọc, nước mắt cô càng rơi nhiều hơn.
Cha cô viết rằng ông Phúc không hề biết những rắc rối mà anh gặp phải. Anh tự lựa chọn con đường sai và không muốn cha già liên lụy. Cuộc gọi cuối cùng không phải để cầu cứu, mà chỉ để nghe giọng cha một lần.
Minh An ngồi xuống ghế.
— Mẹ tôi chưa từng nói về lá thư này.
Bác Phúc khẽ đáp:
— Có lẽ mẹ cháu cũng không biết.
— Bao năm qua, tôi luôn nghĩ ông ghét mẹ con tôi.
— Ông chưa từng ghét. Ông chỉ quá hèn nhát để tiếp tục tìm khi liên tục bị từ chối.
Bác lấy chiếc vòng bạc từ tay Như Ý.
— Ông mua cho cháu lúc sáu tuổi. Giờ chắc không đeo vừa nữa.
Minh An nhìn chiếc vòng, môi run lên.
— Tôi từng thấy nó trong một bức ảnh của cha.
— Ông giữ nó để chờ cháu.
Cô gái trẻ bật khóc. Bác Phúc đưa tay lên, nhưng lại dừng giữa chừng như sợ mình không có quyền chạm vào cháu.
Minh An chủ động nắm lấy tay bác.
— Cháu chưa thể quên hết mọi chuyện ngay.
— Ông không cần cháu quên. Chỉ cần cháu cho ông cơ hội được sửa sai.
— Cháu sẽ thử.
Bác Phúc quay mặt đi, nước mắt lặng lẽ chảy xuống.
Như Ý bước ra ngoài để hai ông cháu có không gian riêng. Cô đứng ở hành lang, bất giác nhớ đến mẹ. Giá như những người đã rời xa đều có một cơ hội để nói lời thật lòng trước khi quá muộn.
Sau khi sức khỏe ổn định, bác Phúc trở về nhà. Minh An bắt đầu ghé thăm thường xuyên. Ban đầu, cô chỉ ngồi vài phút rồi đi. Sau đó, cô ở lại dùng cơm, giúp bác sửa chiếc quạt cũ, nghe bác kể chuyện cha mình thuở nhỏ.
Một tối, Minh An hỏi Như Ý:
— Vì sao chị lại giúp ông?
— Vì ngày tôi bị cả thế giới quay lưng, bác là người duy nhất không hỏi tôi có đáng được giúp hay không.
— Chị là người thân của ông sao?
— Không.
— Vậy tại sao chị sống ở nhà ông?
Như Ý cười:
— Có những người không cùng máu mủ nhưng lại xuất hiện đúng lúc ta cần một gia đình nhất.
Minh An im lặng hồi lâu rồi nói:
— Cảm ơn chị đã không bỏ cuộc.
Công việc của Như Ý cũng dần ổn định. Nhờ chăm chỉ và khéo léo, cô được giao quản lý việc thu chi trong quán. Người chủ nhận thấy cô cẩn thận nên đề nghị cùng góp sức mở một gian bán đồ ăn nhỏ vào buổi sáng.
Như Ý dùng số tiền tiết kiệm ít ỏi để mua nguyên liệu. Bác Phúc dậy sớm phụ cô xếp bàn ghế. Minh An thiết kế một tấm bảng đơn giản, trên đó chỉ ghi: “Bữa cơm ấm.”
Ngày đầu tiên, khách không nhiều. Như Ý đứng trước những nồi thức ăn, lòng đầy lo lắng.
— Nếu không ai mua thì sao bác?
Bác Phúc đáp:
— Thì ba người chúng ta ăn cả ngày.
Minh An bật cười:
— Cháu không ăn nổi nhiều thế đâu.
Đến gần trưa, một người phụ nữ lớn tuổi ăn mặc giản dị bước đến. Bà nhìn Như Ý thật lâu.
Như Ý nhận ra đó chính là người từng nghi cô lấy ví trong sảnh hôm nào.
Người phụ nữ có vẻ ngượng ngùng.
— Cô còn nhớ tôi không?
— Tôi nhớ.
— Hôm ấy tôi đã cư xử không đúng. Tôi muốn xin lỗi.
Như Ý không đáp ngay. Vết thương ngày hôm ấy vẫn còn trong lòng, nhưng cô không muốn mang theo sự cay đắng suốt đời.
— Tôi nhận lời xin lỗi của bà.
Người phụ nữ cúi đầu.
— Tôi nghe nói cô đã làm lại từ đầu. Tôi muốn đặt cơm cho một nhóm người trong vài ngày. Cô có nhận không?
Như Ý nhìn bác Phúc. Bác khẽ gật đầu.
— Tôi nhận.
Đơn hàng ấy giúp gian hàng vượt qua những ngày đầu khó khăn. Sau đó, người này giới thiệu người kia, khách dần đông hơn. Như Ý không giàu có nhanh chóng, nhưng cô có thu nhập ổn định, có thể tự thuê một căn phòng riêng.
Ngày cô định chuyển đi, bác Phúc ngồi lặng trước hiên.
— Cháu đã dọn đồ xong rồi.
— Ừ. Có nhà riêng là tốt.
Như Ý nhìn bác:
— Bác muốn cháu đi thật sao?
— Cô còn trẻ, không thể sống mãi với ông già như tôi.
— Cháu thuê phòng để có chỗ chứa đồ và đăng ký công việc. Nhưng cháu vẫn về đây ăn cơm.
Bác Phúc quay sang, mắt sáng lên.
— Thật không?
— Bác còn nợ cháu mấy chậu rau chưa thu hoạch đấy.
Minh An từ trong nhà bước ra, giả vờ phàn nàn:
— Hai người bàn chuyện gia đình mà không hỏi ý cháu à?
Như Ý cười:
— Vậy ý cô thế nào?
— Cuối tuần mọi người phải ăn cơm cùng nhau. Không ai được viện lý do bận.
Bác Phúc nhìn hai người phụ nữ trước mặt, nụ cười chậm rãi lan trên gương mặt đầy nếp nhăn.
Nhiều năm bác chỉ đứng ngoài những cánh cổng, nhìn người khác trở về với gia đình. Bác từng nghĩ cuộc đời mình sẽ kết thúc trong căn nhà lạnh lẽo, bên chiếc khung ảnh cũ và những câu hỏi không có lời giải.
Nhưng một đêm mưa, bác đã mở cửa cho một người phụ nữ xa lạ.
Không ngờ người ấy lại mở cánh cửa đã khóa kín trong lòng bác suốt gần hai mươi năm.
Vài tháng sau, Như Ý nhận được tin người chồng cũ bị yêu cầu chịu trách nhiệm cho những khoản nợ do chính anh gây ra. Anh gửi lời xin gặp nhưng cô từ chối.
Cô không còn căm giận. Cô chỉ hiểu rằng tha thứ không có nghĩa là quay lại nơi từng làm mình tổn thương. Đôi khi, tha thứ là bước tiếp mà không mang theo hận thù.
Gian hàng “Bữa cơm ấm” đặt thêm một chiếc bàn nhỏ gần cửa. Trên bàn luôn có vài phần cơm giá thấp dành cho người lao động khó khăn. Nếu ai không đủ tiền, Như Ý chỉ nói:
— Khi nào thuận lợi, hãy giúp lại một người khác.
Một hôm, có cô gái trẻ đứng rất lâu trước gian hàng, quần áo ướt mưa, ánh mắt hoang mang.
— Chị có tuyển người không? — cô gái hỏi. — Em chưa có kinh nghiệm, nhưng em sẽ cố gắng.
Như Ý nhìn thấy hình ảnh của mình năm xưa.
Cô kéo ghế ra.
— Em đã ăn gì chưa?
Câu hỏi ấy giống hệt lời bác Phúc từng hỏi cô trước cánh cổng sắt.
Cô gái cúi đầu, nước mắt bất ngờ rơi xuống.
Như Ý đặt một phần cơm nóng trước mặt cô.
— Ăn trước đã. Chuyện khác chúng ta tính sau.
Ngoài hiên, bác Phúc nhìn cảnh ấy rồi mỉm cười. Minh An đứng bên cạnh, nhẹ nhàng khoác áo lên vai ông.
Cuộc đời không phải lúc nào cũng trả lại cho con người những gì họ đã mất. Nhưng đôi khi, nó gửi đến một người xa lạ để lấp đầy khoảng trống bằng cách hoàn toàn khác.
Một bữa cơm có thể không giải quyết được mọi khó khăn.
Một mái nhà tạm cũng không thể xóa hết những vết thương.
Nhưng sự tử tế đúng lúc có thể giữ một người ở lại với cuộc đời, giúp họ đủ sức bước tiếp, rồi một ngày chính họ sẽ trở thành bàn tay cứu lấy người khác.
Và đó là cách lòng tốt âm thầm đi qua nhiều số phận: không ồn ào, không đòi báo đáp, nhưng đủ sức thay đổi cả một đời người.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.