#Truyệnngắn #Hưcấu #Sángtác Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu.
— Cậu không cần thay đồng phục nữa. Thu dọn đồ rồi đi đi!
Giọng ông chủ Tiền vang lên giữa sân rửa xe, sắc lạnh hơn cả cơn gió đông đang quất qua dãy nhà thấp ven đường.
Lâm Dịch đứng chết lặng bên vòi nước đóng băng một nửa. Hai bàn tay cậu đỏ tím, các đầu ngón tay nứt ra vì cả buổi sáng ngâm trong nước lạnh. Chiếc áo đồng phục màu xanh đậm mới mặc chưa đầy một ngày vẫn còn dính bọt xà phòng trắng trên tay áo.
Ngoài sân, tuyết rơi dày.
Những bông tuyết bị gió cuốn thành từng vòng nhỏ, bám lên mái tôn, kính xe và đôi giày vải cũ của cậu.
Lâm Dịch nhìn ông chủ Tiền, giọng thấp xuống:
— Chú Tiền, hôm qua cháu đã giải thích rồi. Người phụ nữ ấy ngã giữa đường, đầu còn đập vào lan can. Cháu không thể mặc kệ.
Ông chủ Tiền đập mạnh cuốn sổ chấm công xuống bàn.
— Tôi thuê cậu đến rửa xe, không thuê cậu làm người hùng!
Mấy người thợ trong tiệm đều im lặng.
Có người cúi đầu lau kính, có người giả vờ kiểm tra máy hút bụi. Không ai muốn can dự, bởi ai cũng biết tính ông chủ Tiền. Ông ta có thể cười nói với khách, nhưng chỉ cần nhân viên làm chậm một chiếc xe là lập tức trở mặt.
Ông ta chỉ vào chiếc xe màu bạc đậu ở góc sân:
— Hôm qua cậu đang rửa chiếc xe đó giữa chừng thì bỏ đi. Khách đợi hơn bốn mươi phút, nổi giận yêu cầu hoàn tiền. Chưa hết, chiếc khăn lau của cậu để trên nắp capo bị gió thổi xuống đất, dính cát rồi làm xước lớp sơn. Cậu biết chủ xe bắt tôi bồi thường bao nhiêu không?
Lâm Dịch nhìn vết xước mờ trên thân xe.
— Cháu có thể trừ dần vào lương.
Ông chủ Tiền bật cười:
— Lương? Cậu còn chưa qua buổi thử việc mà đòi có lương?
— Hôm qua cháu làm từ sáu giờ sáng đến gần trưa.
— Coi như tiền cậu bồi thường vì gây rắc rối.
Lâm Dịch siết chặt tay.
Cậu không sợ mất việc bằng việc không được trả số tiền ít ỏi của một buổi sáng. Trong túi cậu chỉ còn hơn ba mươi tệ. Tiền thuê phòng đã quá hạn hai ngày. Bà chủ khu trọ nói nếu tối nay cậu không nộp, bà sẽ khóa cửa.
Nhưng cậu vẫn cố giữ bình tĩnh.
— Chú Tiền, chiếc xe bị xước không phải do cháu bỏ đi. Lúc cháu quay lại, khăn lau vẫn ở trên giá.
Một người thợ trẻ đứng gần đó khẽ ngẩng lên, rồi vội cúi xuống.
Ông chủ Tiền quát:
— Ý cậu là tôi đổ oan cho cậu?
— Cháu chỉ nói điều cháu thấy.
— Tôi không cần nghe!
Ông ta giật tấm thẻ tên trên ngực Lâm Dịch, ném xuống nền xi măng ướt.
Tấm thẻ nhựa đập xuống đất rồi trượt qua một vũng nước đục.
Tên “Lâm Dịch” in trên đó bị bọt xà phòng che mất một nửa.
— Cút khỏi đây trước khi tôi gọi người đuổi!
Lâm Dịch nhìn tấm thẻ một lúc lâu.
Cậu cúi xuống nhặt nó lên, lau bằng vạt áo.
Một người thợ lớn tuổi tên lão Hứa bước đến, nhỏ giọng:
— Ông chủ, dù sao cậu ấy cũng cứu người. Hay là…
Ông chủ Tiền trừng mắt:
— Ông thương nó thì ông trả tiền bồi thường thay đi!
Lão Hứa im bặt.
Lâm Dịch tháo chiếc tạp dề chống nước, gấp lại đặt lên ghế.
Cậu không van xin.
Cũng không cãi tiếp.
Cậu chỉ hỏi:
— Chú có thể trả cho cháu tiền công nửa ngày hôm qua không?
Ông chủ Tiền quay lưng:
— Không có.
Lâm Dịch đứng yên vài giây rồi bước ra khỏi tiệm.
Sau lưng, tiếng máy phun nước cao áp lại vang lên. Dòng nước quét qua mặt sàn, đẩy bọt xà phòng và những vệt bẩn trôi về cống.
Cậu kéo cổ áo lên che gió.
Con đường phía trước phủ một lớp tuyết trắng, xe cộ đi chậm, bánh xe nghiền qua tuyết tạo thành thứ âm thanh sột soạt nặng nề.
Lâm Dịch không biết phải đi đâu.
Cậu hai mươi sáu tuổi, đến thành phố Bắc An được hơn một tháng. Trước đó cậu làm thuê tại một xưởng gỗ ở quê, nhưng xưởng đóng cửa vì nợ nần. Mẹ cậu mất sớm, cha cậu cũng qua đời trong một vụ tai nạn công trường khi cậu mười ba tuổi. Người thân duy nhất còn liên lạc là dì ruột ở quê, nhưng gia đình dì cũng khó khăn.
Cậu đến Bắc An với hy vọng tìm việc lâu dài.
Cậu từng làm khuân vác ở chợ đầu mối, phát tờ rơi, chuyển hàng ban đêm. Công việc nào cũng chỉ kéo dài vài ngày.
Tiệm rửa xe là nơi đầu tiên hứa sẽ nhận cậu chính thức nếu qua ba ngày thử việc.
Nhưng cậu chỉ làm được nửa ngày.
Lâm Dịch đi đến trạm xe buýt, ngồi xuống chiếc ghế lạnh ngắt.
Gió luồn qua khe mái che.
Cậu lấy điện thoại ra. Màn hình nứt một góc, pin còn mười hai phần trăm. Trong danh bạ không có ai cậu có thể gọi để vay tiền.
Một tin nhắn của bà chủ trọ hiện lên:
“Tối nay trước tám giờ. Không có tiền thì tự mang đồ đi.”
Lâm Dịch nhìn dòng chữ rất lâu rồi tắt màn hình.
Trong đầu cậu hiện lên hình ảnh người phụ nữ hôm qua.
Bà mặc một chiếc áo khoác dài màu xám tro, đội mũ len, đi một mình trên con đường trước tiệm. Tuyết rơi đột ngột khiến mặt đường trơn trượt. Bà bước xuống lề, chân hụt vào lớp băng mỏng rồi ngã mạnh.
Khi Lâm Dịch chạy đến, bà đã bất tỉnh.
Chiếc túi xách văng sang một bên, kính mắt rơi xuống tuyết.
Cậu gọi người xung quanh giúp, nhưng phần lớn chỉ đứng nhìn. Có người lấy điện thoại quay. Có người nói đừng tùy tiện đỡ, lỡ bà bị thương nặng lại mang họa vào thân.
Lâm Dịch cũng sợ.
Cậu từng nghe rất nhiều câu chuyện về người tốt bị hiểu lầm.
Nhưng khi thấy gương mặt tái nhợt của bà, cậu không thể bỏ đi.
Cậu kiểm tra hơi thở, gọi cấp cứu. Nhân viên nói xe cấp cứu đang bị kẹt vì tuyết, có thể mất hơn ba mươi phút.
Trạm y tế cộng đồng chỉ cách đó gần một cây số.
Lâm Dịch cõng bà lên lưng.
Tuyết bám dày trên vai cậu. Đường trơn, cậu suýt ngã vài lần. Người phụ nữ tuy không quá nặng nhưng quãng đường một cây số giữa trời tuyết khiến hai chân cậu tê cứng.
Khi đến trạm y tế, bác sĩ nói bà bị tụt huyết áp và choáng do lạnh, may mắn không chấn thương nặng.
Cậu ở lại đến khi bà tỉnh.
Bà nhìn cậu rất lâu rồi hỏi:
— Cậu tên gì?
— Cháu là Lâm Dịch.
— Lâm trong rừng, Dịch trong dễ dàng sao?
Cậu cười:
— Dịch trong dịch chuyển.
Bà gật đầu.
— Tôi sẽ nhớ.
Cậu chỉ nghĩ đó là lời khách sáo.
Khi quay về tiệm, ông chủ Tiền đã nổi giận.
Lâm Dịch không hối hận vì cứu bà.
Nhưng ngồi dưới mái trạm xe buýt lúc này, cậu không thể phủ nhận mình đang sợ.
Lòng tốt không trả được tiền trọ.
Lòng tốt cũng không thể khiến bụng cậu hết đói.
Một chiếc xe buýt đi qua, hất nước tuyết bẩn lên lề đường.
Lâm Dịch đứng dậy, quyết định đến khu lao động gần ga hàng hóa. Có thể hôm nay họ vẫn cần người bốc hàng.
Cậu vừa đi được vài bước thì nghe tiếng còi xe phía sau.
Một chiếc sedan màu đen bóng chậm rãi dừng trước trạm.
Chiếc xe sang trọng đến mức hoàn toàn không phù hợp với con đường nhỏ lầy tuyết này. Kính xe tối màu, thân xe sạch sẽ, bánh xe gần như không dính bùn.
Những người chờ xe buýt đều nhìn sang.
Cửa ghế lái mở ra.
Một người đàn ông khoảng năm mươi tuổi mặc áo khoác đen bước xuống. Ông đeo găng tay da, dáng người thẳng, vẻ mặt nghiêm nghị. Ông đi vòng qua đầu xe, dừng trước mặt Lâm Dịch.
— Cậu là Lâm Dịch?
Lâm Dịch cảnh giác:
— Vâng. Chú tìm cháu?
Người đàn ông quan sát cậu từ đầu đến chân, ánh mắt dừng ở đôi giày ướt và chiếc túi vải cũ trên vai.
Rồi ông mở cửa sau xe, cúi người, một tay giữ cửa.
— Mời cậu lên xe.
Những người đứng gần đó xì xào.
Lâm Dịch lùi lại một bước.
— Xin lỗi, cháu không quen chú.
Người đàn ông lấy từ trong túi áo một chiếc kính mắt gọng bạc.
Lâm Dịch nhận ra ngay. Đó là chiếc kính của người phụ nữ hôm qua. Khi cõng bà đến trạm y tế, cậu đã nhặt nó lên và đặt trong túi xách giúp bà.
Người đàn ông nói:
— Bà Phương muốn gặp cậu.
— Bà ấy khỏe chưa?
— Đã ổn hơn. Nhưng bà ấy không tiện đến đây.
Lâm Dịch nhìn vào trong xe.
Qua khe cửa, cậu chỉ thấy ghế da màu nâu và một chiếc chăn len được gấp gọn.
— Bà ấy là người nhà của chú sao?
— Tôi là tài xế của bà.
— Cháu chỉ giúp một việc nhỏ, không cần cảm ơn đâu.
Người đàn ông vẫn giữ cửa.
— Bà Phương dặn tôi nhất định phải đưa cậu đến. Bà còn nói nếu cậu từ chối, tôi phải nói với cậu một câu.
— Câu gì?
— Chuyện hôm qua không chỉ là một lần giúp đỡ. Nó liên quan đến một người mà cậu đã tìm suốt mười ba năm.
Lâm Dịch cứng người.
Gió lạnh thổi qua trạm xe, nhưng cậu không còn cảm thấy rét.
— Chú nói gì?
Người đàn ông nhìn thẳng vào mắt cậu:
— Bà ấy biết cha cậu.
Lâm Dịch nắm chặt quai túi.
Cha cậu tên Lâm Chí Sơn.
Mười ba năm trước, ông làm thợ xây tại một khu công nghiệp đang thi công ở ngoại ô Bắc An. Một buổi chiều, giàn giáo gặp sự cố. Cha cậu mất tại chỗ cùng hai người khác.
Phía nhà thầu nói đó là tai nạn do công nhân tự ý tháo dây an toàn.
Mẹ cậu không tin.
Bà mang giấy tờ đi khắp nơi khiếu nại nhưng không có kết quả. Một năm sau, bà mắc bệnh nặng rồi qua đời.
Trước khi mất, bà nắm tay Lâm Dịch, nói:
— Cha con không phải người bất cẩn. Nếu sau này con có cơ hội, hãy tìm xem hôm đó thật sự đã xảy ra chuyện gì.
Suốt nhiều năm, Lâm Dịch giữ một tập giấy cũ của cha. Nhưng cậu không có tiền, không có quan hệ, cũng không biết phải bắt đầu từ đâu.
Cậu từng đến Bắc An hai lần tìm công trường cũ. Khu công nghiệp đã đổi chủ, hồ sơ nhân sự thất lạc, những người làm cùng cha phần lớn không còn ở đó.
Cậu dần buộc mình chấp nhận rằng sự thật có thể đã bị chôn vùi.
Vậy mà giờ đây, một người xa lạ nói bà Phương biết cha cậu.
Lâm Dịch bước đến gần chiếc xe.
— Bà ấy là ai?
Người tài xế đáp:
— Cậu lên xe rồi sẽ biết.
Lâm Dịch do dự.
Cậu nhìn những gương mặt xung quanh đang tò mò, rồi nhìn chiếc kính gọng bạc.
Cuối cùng, cậu ngồi vào ghế sau.
Người tài xế đóng cửa.
Bên trong xe ấm đến mức hai bàn tay tê cóng của cậu đau nhói. Mùi gỗ trầm rất nhẹ lan trong không gian. Trên ghế đặt một hộp thức ăn giữ nhiệt và một chiếc khăn sạch.
Người tài xế ngồi vào ghế trước.
— Cậu có thể ăn trước.
— Cháu không đói.
Ngay lúc cậu nói, bụng lại phát ra tiếng động nhỏ.
Người tài xế không cười.
— Bà Phương đoán cậu chưa ăn trưa.
Lâm Dịch mở hộp.
Bên trong là bánh bao nóng, trứng luộc và một bát cháo kê được đậy kín.
Cậu ăn chậm, cố giữ phép lịch sự, nhưng sau vài miếng, cơn đói khiến cậu không thể giả vờ nữa.
Chiếc xe chạy qua những con đường rộng của Bắc An, rời khỏi khu lao động cũ rồi tiến vào trung tâm thành phố.
Những tòa nhà kính cao tầng xuất hiện sau lớp tuyết mờ. Đèn quảng cáo sáng lên dù mới hơn ba giờ chiều.
Lâm Dịch nhìn qua cửa sổ.
— Chú tên gì?
— Chu Vệ.
— Bà Phương sống ở đâu?
— Cậu sắp biết.
— Bà ấy biết cha cháu trong hoàn cảnh nào?
Chu Vệ im lặng vài giây.
— Tôi không có quyền nói thay bà.
— Cháu chỉ muốn biết bà ấy có thật sự biết hay chỉ nhầm người.
— Bà không nhầm.
— Tại sao bà biết cháu tên Lâm Dịch?
— Hôm qua cậu đã nói.
— Ý cháu là tại sao chỉ nghe tên cháu, bà lại liên hệ với cha cháu?
Chu Vệ nhìn cậu qua gương chiếu hậu.
— Vì nhiều năm trước, cha cậu từng nhắc tên con trai mình.
Tim Lâm Dịch đập mạnh.
Cậu không hỏi thêm.
Chiếc xe dừng trước một bệnh viện tư lớn ở phía bắc thành phố.
Tòa nhà không giống nơi Lâm Dịch từng đến. Sảnh rộng, ánh sáng ấm, nhân viên mặc đồng phục đứng ở cửa. Chu Vệ dẫn cậu lên tầng chín, đi qua hành lang yên tĩnh.
Cuối hành lang là một phòng bệnh riêng.
Người phụ nữ hôm qua đang ngồi tựa trên giường, khoác áo len màu kem. Sắc mặt bà đã tốt hơn, mái tóc bạc được chải gọn.
Bên cạnh giường là một người đàn ông trung niên mặc vest xám và một cô gái trẻ khoảng ba mươi tuổi.
Khi Lâm Dịch bước vào, người phụ nữ lập tức nhìn cậu.
— Cậu đến rồi.
Lâm Dịch cúi đầu:
— Bà khỏe hơn chưa?
— Tôi khỏe. Còn cậu?
Cậu không trả lời.
Người đàn ông mặc vest nhìn bộ quần áo cũ của cậu rồi quay sang bà Phương:
— Mẹ, đây là người đã cứu mẹ?
Bà gật đầu.
— Tên cậu ấy là Lâm Dịch.
Người đàn ông cứng người.
Cô gái trẻ bên cạnh cũng nhìn cậu đầy ngạc nhiên.
Bà Phương chỉ vào ghế:
— Ngồi xuống đi.
Lâm Dịch vẫn đứng.
— Bà nói bà biết cha cháu.
Bà Phương nhìn Chu Vệ.
Ông hiểu ý, đóng cửa phòng.
Người đàn ông mặc vest bước tới:
— Tôi là Phương Minh Khải, con trai bà. Còn đây là em gái tôi, Phương Nhược Lan.
Lâm Dịch gật đầu chào.
Phương Minh Khải hỏi:
— Cha cậu có phải tên Lâm Chí Sơn, quê ở huyện Hà Nguyên không?
— Đúng.
— Trước đây ông ấy làm thợ lắp giàn giáo?
— Đúng.
— Trên cánh tay trái có một vết sẹo dài vì từng bị máy cắt gỗ làm bị thương?
Lâm Dịch nhìn ông.
— Sao chú biết?
Bà Phương khẽ nhắm mắt.
— Vì cha cậu từng cứu con trai tôi.
Lâm Dịch im lặng.
Phương Minh Khải quay mặt sang cửa sổ, hàm siết chặt.
Bà Phương nói tiếp:
— Mười ba năm trước, công trình nơi cha cậu làm việc thuộc một dự án mà gia đình tôi góp vốn. Minh Khải khi đó phụ trách kiểm tra tiến độ.
Lâm Dịch nhìn người đàn ông mặc vest.
— Chú có mặt ở đó?
— Có.
Giọng Phương Minh Khải nặng nề.
— Ngày xảy ra sự cố, tôi ở trên tầng mười hai.
Không khí trong phòng như đông cứng.
Bà Phương mở ngăn kéo đầu giường, lấy ra một phong bì cũ.
— Đây là thứ tôi giữ suốt mười ba năm.
Lâm Dịch không nhận ngay.
— Là gì?
— Một lá thư cha cậu gửi cho tôi ba ngày trước khi mất.
Cậu nhìn phong bì.
Bên ngoài có nét chữ quen thuộc dù đã phai màu.
“Gửi bà Phương Ngọc Hoa.”
Lâm Dịch đã nhìn nét chữ đó trong những tờ giấy mẹ giữ.
Hai đầu gối cậu bỗng mềm đi.
Cậu ngồi xuống ghế, nhưng bàn tay vẫn không đưa ra.
— Tại sao cha cháu viết thư cho bà?
Bà Phương nhìn con trai mình.
— Vì ông ấy phát hiện vật liệu giàn giáo không đạt tiêu chuẩn.
Phương Nhược Lan hít vào một hơi.
Phương Minh Khải cúi đầu.
Lâm Dịch nghe rõ tiếng tim mình.
— Nếu vậy, tại sao không ai nói?
Bà Phương đáp:
— Bức thư đến tay tôi quá muộn.
— Muộn thế nào?
— Sau khi tai nạn xảy ra.
— Ai giữ nó?
Bà không trả lời ngay.
Lâm Dịch đứng bật dậy.
— Ai đã giữ?
Phương Minh Khải lên tiếng:
— Tôi.
Lâm Dịch quay phắt sang ông.
— Chú đọc thư rồi?
— Tôi nhận được thư ngay trước ngày xảy ra sự cố.
— Vậy tại sao chú không dừng công trình?
Phương Minh Khải khép mắt.
— Tôi đã cho người kiểm tra.
— Và?
— Người phụ trách kỹ thuật báo không có vấn đề.
— Chú tin họ?
— Khi đó tôi tin.
— Còn bức thư?
— Tôi giữ lại vì sợ mẹ biết chuyện sẽ đình chỉ dự án.
Lâm Dịch nhìn ông như không hiểu nổi.
— Một người công nhân cảnh báo giàn giáo có vấn đề. Chú giấu thư để dự án không bị đình chỉ?
Phương Minh Khải không biện minh.
— Đúng.
Lâm Dịch tiến lên một bước, nhưng Chu Vệ đã đứng gần cửa, sẵn sàng can thiệp.
Cậu không làm gì.
Cậu chỉ siết chặt hai tay đến mức móng tay cắm vào lòng bàn tay.
— Cha cháu mất vì lá thư bị giấu?
Bà Phương vội nói:
— Chưa thể kết luận như vậy.
— Vậy kết luận thế nào?
Giọng cậu run lên.
— Mười ba năm, mẹ cháu đi khắp nơi hỏi. Bà ấy bị người ta nói là gây chuyện. Bà ấy bệnh rồi mất mà vẫn không biết chồng mình có lỗi hay không. Còn gia đình bà giữ lá thư này suốt mười ba năm?
Bà Phương đỏ mắt.
— Tôi không biết lá thư tồn tại cho đến ba tháng trước.
Lâm Dịch nhìn bà.
— Ba tháng trước?
Phương Nhược Lan lấy một tập hồ sơ từ túi xách.
— Cha chúng tôi vừa qua đời đầu năm nay. Khi dọn phòng làm việc cũ, chúng tôi tìm thấy thư trong két cùng một số tài liệu của công trình.
Lâm Dịch nhìn Phương Minh Khải.
— Vậy chú không giữ thư sao?
Ông đáp:
— Tôi giữ ba ngày. Sau tai nạn, cha tôi lấy nó đi.
— Tại sao?
— Ông nói chuyện đã xảy ra, công khai thư chỉ khiến công ty gặp rắc rối và không cứu được ai.
— Còn chú đồng ý?
Phương Minh Khải im lặng.
Sự im lặng ấy đau hơn mọi lời thú nhận.
Bà Phương nói:
— Minh Khải khi đó ba mươi mốt tuổi, vừa tiếp quản dự án. Nó sợ trách nhiệm, sợ mất vị trí. Tôi không bênh nó. Nó đã sai.
Phương Minh Khải cúi đầu trước Lâm Dịch.
— Tôi xin lỗi.
Lâm Dịch bật cười, nhưng mắt đỏ lên.
— Chú xin lỗi vì điều gì? Vì cha cháu mất? Vì mẹ cháu chết trong uất ức? Hay vì hôm nay cháu tình cờ cứu mẹ chú nên các chú mới nhớ đến lá thư?
Không ai trả lời.
Cậu cầm phong bì trên bàn.
Lá thư chỉ có một trang.
“Bà Phương, tôi là Lâm Chí Sơn, tổ lắp dựng số ba. Tôi đã kiểm tra số khớp nối mới đưa vào công trường và phát hiện nhiều chiếc có vết nứt, độ dày không đủ. Quản đốc yêu cầu tiếp tục dùng vì tiến độ gấp. Tôi đã báo nhưng chưa được xử lý. Mong bà cho kiểm tra độc lập trước khi dựng lên khu phía tây. Nếu có chuyện, hậu quả sẽ rất lớn.”
Phía dưới là ngày tháng và chữ ký.
Khu phía tây chính là nơi giàn giáo sập.
Lâm Dịch đọc xong, tay run dữ dội.
Cậu gấp thư lại.
— Cháu muốn mang lá thư đi.
Phương Minh Khải nói:
— Cậu có thể giữ bản sao. Bản gốc còn cần dùng cho việc điều tra.
— Điều tra gì?
Phương Nhược Lan đáp:
— Gia đình chúng tôi đã thuê một nhóm pháp lý độc lập rà soát lại vụ việc. Một số hồ sơ vật liệu vẫn còn. Nếu chứng minh được có sai phạm và có người cố tình che giấu, chúng tôi sẽ chịu trách nhiệm.
Lâm Dịch nhìn cô.
— Ba tháng rồi, tại sao hôm qua bà mới tìm cháu?
Bà Phương đáp:
— Chúng tôi đã cho người tìm gia đình cậu nhưng địa chỉ cũ không còn ai ở. Cha cậu ghi trong hồ sơ rằng con trai tên Lâm Dịch, khi đó mười ba tuổi. Hôm qua, khi cậu nói tên, tôi đã nghĩ có thể chỉ là trùng hợp. Sau đó tôi hỏi quê quán từ trạm y tế qua thông tin đăng ký của cậu.
Lâm Dịch cau mày.
— Bà kiểm tra thông tin của cháu?
Phương Nhược Lan vội nói:
— Chúng tôi xin lỗi. Chúng tôi chỉ muốn xác nhận.
Lâm Dịch đứng dậy.
— Cháu cần thời gian.
Bà Phương gọi:
— Lâm Dịch.
Cậu dừng lại.
— Hôm qua cậu không biết tôi là ai vẫn cứu tôi. Còn gia đình tôi biết cha cậu đã cảnh báo nhưng lại không cứu được ông ấy. Tôi không mong cậu tha thứ. Tôi chỉ muốn hoàn trả những gì gia đình tôi còn nợ.
Lâm Dịch quay lại.
— Bà định trả bằng tiền sao?
Bà Phương im lặng.
Cậu nói:
— Mười ba năm trước, mẹ cháu cần một câu trả lời. Bây giờ bà ấy không còn nữa.
Giọng cậu nhỏ đi.
— Tiền không thể đem câu trả lời đến cho bà ấy.
Cậu mở cửa bước ra ngoài.
Chu Vệ định đi theo nhưng bà Phương ngăn lại.
— Để cậu ấy đi.
Lâm Dịch ra khỏi bệnh viện.
Tuyết vẫn rơi.
Cậu đi rất lâu mà không biết mình đang đi đâu. Trong túi áo là bản sao lá thư Phương Nhược Lan vừa kịp đưa cho cậu.
Mỗi bước chân như nặng thêm.
Cậu nhớ mẹ những ngày cuối đời, nằm trên giường bệnh vẫn hỏi:
— Con có tin cha con không?
Cậu từng đáp:
— Con tin.
Nhưng tận sâu trong lòng, có những lúc cậu vẫn hoài nghi.
Bây giờ sự thật đã đến.
Nó không khiến cậu nhẹ nhõm.
Nó chỉ khiến nỗi đau cũ mở ra như chưa từng lành.
Khi trời tối, Lâm Dịch mới trở về khu trọ.
Bà chủ đứng ở cửa, hai tay khoanh trước ngực.
— Tiền đâu?
Cậu lấy hết số tiền còn lại.
— Cháu chỉ có ba mươi bảy tệ. Xin dì cho cháu thêm hai ngày.
Bà chủ nhíu mày:
— Hai ngày trước cậu cũng nói vậy.
— Cháu vừa mất việc.
— Ai thuê phòng mà chẳng có lý do. Tôi cũng phải trả tiền điện, tiền nước.
Bà nhìn túi đồ ít ỏi trong phòng cậu.
— Tối nay cậu dọn đi.
Lâm Dịch không cãi.
Cậu xếp hai bộ quần áo, một chiếc chăn mỏng và tập giấy cũ của cha vào túi.
Khi kéo khóa túi, cậu nhìn thấy một bức ảnh gia đình.
Cha đứng giữa, tay đặt lên vai cậu. Mẹ đứng bên cạnh, cười dịu dàng.
Lâm Dịch ngồi xuống giường.
Cậu đặt bản sao lá thư cạnh bức ảnh.
— Cha, con tìm thấy rồi.
Căn phòng lạnh im lặng.
Không ai trả lời.
Cậu cúi đầu, nước mắt rơi xuống mu bàn tay.
Đúng lúc ấy, bên ngoài vang lên tiếng xe.
Ánh đèn quét qua cửa sổ.
Bà chủ trọ chạy ra sân rồi kêu lên:
— Lại xe của ai thế này?
Có tiếng gõ cửa.
Lâm Dịch lau mặt, mở ra.
Chu Vệ đứng trước cửa, phía sau là Phương Minh Khải.
Lâm Dịch cau mày:
— Các chú đến làm gì?
Phương Minh Khải nhìn chiếc túi trên tay cậu.
— Cậu bị đuổi khỏi phòng?
— Không liên quan đến chú.
— Tôi đã biết chuyện tiệm rửa xe.
— Ai nói?
— Người của tôi đến đó tìm cậu.
Lâm Dịch cười lạnh:
— Chú điều tra nhanh thật.
Phương Minh Khải không phản ứng.
— Tôi không đến để bố thí.
— Vậy chú đến làm gì?
— Tôi muốn mời cậu tham gia cuộc điều tra vụ công trình năm đó.
— Cháu không hiểu kỹ thuật, cũng không biết luật.
— Nhưng cậu là người nhà của nạn nhân. Cậu có quyền biết từng bước.
Lâm Dịch nhìn ông.
— Còn công việc của cháu?
— Tôi có thể sắp xếp.
— Đó chính là bố thí.
— Không.
Phương Minh Khải nói chậm rãi:
— Tôi biết một trung tâm đào tạo kỹ thuật ô tô đang tuyển học viên thực hành. Họ cần người chịu khó, không yêu cầu bằng cấp cao. Cậu có thể tham gia thi tuyển như mọi người. Tôi chỉ đưa cậu thông tin.
— Nếu cháu trượt?
— Cậu tự chịu.
— Nếu cháu đỗ?
— Là năng lực của cậu.
Lâm Dịch im lặng.
Phương Minh Khải lấy một tấm danh thiếp, đặt lên bậu cửa.
— Ngày mai chín giờ có buổi kiểm tra. Địa chỉ ở mặt sau.
Ông quay đi.
Lâm Dịch gọi:
— Chú Phương.
Phương Minh Khải dừng lại.
— Tại sao chú giúp cháu?
— Vì tôi nợ cha cậu.
— Nếu cháu không cứu mẹ chú hôm qua, chú có tìm cháu không?
Phương Minh Khải quay lại.
— Chúng tôi vẫn đang tìm. Nhưng có thể sẽ muộn hơn.
— Chú có biết điều tệ nhất là gì không?
— Là gì?
— Là cháu không biết mình nên tin chú hay ghét chú.
Phương Minh Khải nhìn cậu rất lâu.
— Cậu có thể làm cả hai.
Nói xong, ông bước ra xe.
Lâm Dịch đứng trước căn phòng sắp phải rời bỏ, tay cầm tấm danh thiếp.
Ngày hôm ấy, cậu mất việc, mất chỗ ở, tìm được lá thư của cha và gặp người có thể đã thay đổi số phận gia đình mình.
Cậu không biết đây là cơ hội.
Hay chỉ là một cánh cửa dẫn đến nỗi đau sâu hơn.
Nhưng sáng hôm sau, trước chín giờ, Lâm Dịch vẫn xuất hiện tại trung tâm đào tạo kỹ thuật ô tô Bắc An.
Và ở đó, người đầu tiên cậu nhìn thấy lại chính là ông chủ Tiền.
Ông ta đứng cạnh một người đàn ông mặc đồng phục quản lý, cười nói thân thiết.
Khi thấy Lâm Dịch, ông chủ Tiền nhếch môi:
— Cậu cũng dám đến đây thi sao?
Lâm Dịch chưa kịp trả lời, ông ta đã hạ giọng:
— Tôi khuyên cậu nên quay về. Người phụ trách tuyển dụng ở đây là anh họ tôi.
Rồi ông ta ghé sát, cười lạnh:
— Cậu sẽ không bao giờ bước qua được cánh cửa này.
Chương 2: Lá thư bị giấu suốt mười ba năm
Trung tâm đào tạo kỹ thuật ô tô nằm trong một khu công nghiệp mới, phía đông Bắc An.
Tòa nhà cao bốn tầng, phía trước là sân thực hành rộng, có hơn hai mươi chiếc xe đủ loại đang đỗ thành hàng. Bên trong, các học viên mặc đồng phục xám đi lại giữa những khu kiểm tra động cơ, điện ô tô và chăm sóc thân vỏ.
Lâm Dịch đứng ở cửa, tay cầm giấy đăng ký.
Ông chủ Tiền khoanh tay, vẻ mặt đầy đắc ý.
— Sao? Không nghe rõ à? Người quản lý tuyển sinh là anh họ tôi. Cậu bỏ việc giữa chừng, làm xước xe khách, thái độ lại kém. Chỉ cần tôi nói một câu, không nơi nào trong ngành này nhận cậu.
Người đàn ông bên cạnh ông ta tên Tiền Quốc Bân, đeo thẻ “Phó quản lý đào tạo”.
Ông ta nhìn Lâm Dịch:
— Cậu từng làm ở tiệm rửa xe của em họ tôi?
— Cháu thử việc nửa ngày.
— Nửa ngày đã bị đuổi?
Ông chủ Tiền xen vào:
— Nó đang làm thì bỏ đi, khiến khách nổi giận.
Lâm Dịch nói:
— Cháu đưa một người bị ngã đến trạm y tế.
Tiền Quốc Bân bật cười nhạt:
— Người trẻ bây giờ thích kể chuyện nghĩa hiệp. Nhưng ở nơi làm việc, kỷ luật là quan trọng nhất.
— Nếu chú thấy một người bất tỉnh giữa đường, chú sẽ tiếp tục làm việc sao?
Nụ cười trên mặt Tiền Quốc Bân tắt đi.
— Cậu đang chất vấn tôi?
— Cháu chỉ hỏi.
Ông chủ Tiền chỉ vào cửa:
— Thấy chưa? Nó luôn có thái độ như vậy. Đuổi khỏi tiệm là đúng.
Mấy ứng viên đứng gần đó bắt đầu nhìn sang.
Lâm Dịch không muốn gây ồn ào.
Cậu đi đến bàn tiếp nhận hồ sơ.
— Cháu đến tham gia kiểm tra. Đây là giấy đăng ký.
Tiền Quốc Bân cầm tờ giấy, nhìn lướt qua rồi xé đôi ngay trước mặt cậu.
— Không đủ điều kiện.
Lâm Dịch nhìn hai mảnh giấy rơi xuống bàn.
— Chú chưa xem hồ sơ.
— Tôi phụ trách ở đây. Tôi nói không đủ là không đủ.
— Lý do?
— Đạo đức nghề nghiệp có vấn đề.
— Cứu người là đạo đức có vấn đề?
— Tự ý bỏ vị trí, gây thiệt hại cho chủ sử dụng lao động. Cậu còn muốn tranh luận?
Lâm Dịch cúi xuống nhặt hai mảnh giấy.
Bàn tay cậu run, không phải vì sợ mà vì tức giận.
Cậu đã quen với việc người có quyền chỉ cần nói vài câu là có thể đóng một cánh cửa trước mặt người khác.
Mười ba năm trước, có người đã dùng quyền lực để giấu lá thư của cha cậu.
Hôm nay, lại có người muốn dùng một mối quan hệ nhỏ để ngăn cậu bước vào phòng thi.
Lâm Dịch nhìn Tiền Quốc Bân:
— Trung tâm này có quy định người phụ trách được quyền xé hồ sơ của ứng viên không?
Tiền Quốc Bân đập bàn:
— Bảo vệ đâu? Đưa cậu ta ra ngoài!
Hai nhân viên bảo vệ đi đến.
Đúng lúc ấy, một giọng phụ nữ vang lên từ phía sau:
— Ai cho phép ông xé hồ sơ ứng viên?
Mọi người quay lại.
Phương Nhược Lan bước vào, mặc áo khoác dài màu be, phía sau là hai người của trung tâm.
Tiền Quốc Bân lập tức đổi sắc mặt.
— Cô Phương, sao cô lại đến đây?
Nhược Lan cúi xuống nhặt một nửa tờ giấy.
— Tôi là đại diện quỹ tài trợ thiết bị cho trung tâm. Hôm nay đến xem quy trình tuyển sinh.
Cô nhìn phần giấy còn lại trong tay Lâm Dịch.
— Đây là cách trung tâm tuyển người sao?
Tiền Quốc Bân lúng túng:
— Có hiểu lầm. Ứng viên này có vấn đề về kỷ luật.
— Ông đã xác minh chưa?
— Em họ tôi là chủ cũ của cậu ta.
Nhược Lan nhìn ông chủ Tiền.
— Ông có hợp đồng thử việc với anh ấy không?
Ông chủ Tiền ấp úng:
— Chỉ là thỏa thuận miệng.
— Có bảng chấm công?
— Không.
— Có biên bản chứng minh thiệt hại do anh ấy gây ra?
— Khách hàng có thể làm chứng.
— Tên khách hàng?
Ông ta im lặng.
Nhược Lan quay sang giám đốc trung tâm vừa chạy tới.
— Giám đốc Hà, tôi cho rằng các ông nên kiểm tra lại quy trình tuyển sinh. Người phụ trách có quan hệ họ hàng với người phản ánh, tự ý loại ứng viên mà không xác minh. Việc này không chỉ thiếu công bằng mà còn ảnh hưởng uy tín của trung tâm.
Giám đốc Hà tái mặt:
— Cô Phương, chúng tôi sẽ xử lý ngay.
Tiền Quốc Bân vội nói:
— Giám đốc, tôi chỉ muốn bảo vệ chất lượng học viên.
Giám đốc quát:
— Anh tạm thời rời khỏi khu tuyển sinh!
Ông chủ Tiền kéo tay anh họ:
— Anh Bân…
— Cậu im đi!
Hai người bị mời sang phòng bên.
Nhược Lan quay sang Lâm Dịch.
— Anh vẫn muốn thi chứ?
Lâm Dịch nhìn cô.
— Cô đến đây vì biết chuyện?
— Không. Tôi có lịch làm việc từ trước.
— Thật sao?
— Anh có thể hỏi trung tâm.
Lâm Dịch không nói.
Nhược Lan hiểu sự nghi ngờ trong mắt cậu.
— Tôi biết anh không muốn được ưu tiên. Tôi cũng không có ý đó. Hồ sơ của anh sẽ được xét như mọi người. Anh thi không đạt, tôi không can thiệp.
Lâm Dịch ghép hai mảnh giấy lại.
— Cảm ơn.
Buổi kiểm tra gồm ba phần.
Phần đầu là kiến thức cơ bản. Lâm Dịch chỉ học hết trung học nên nhiều câu cậu không biết. Cậu bỏ trống gần một phần ba.
Phần thứ hai là tháo lắp một cụm phanh đơn giản.
Cậu chưa từng học chính thức nhưng từ nhỏ đã quen sửa xe đạp, xe máy cũ. Khi làm ở tiệm rửa xe, cậu thường quan sát thợ bảo dưỡng. Cậu hoàn thành chậm hơn người khác nhưng không mắc lỗi.
Phần cuối là xử lý một tình huống khách hàng.
Người chấm hỏi:
— Nếu khách yêu cầu cậu bỏ qua quy trình an toàn để tiết kiệm thời gian, cậu làm gì?
Lâm Dịch đáp:
— Giải thích lý do không thể bỏ. Nếu khách vẫn yêu cầu, cháu từ chối.
— Dù có thể mất khách?
— Mất một khách còn hơn để người ta gặp nguy hiểm.
Người chấm nhìn cậu lâu hơn bình thường.
Buổi chiều, kết quả được dán ở bảng thông báo.
Lâm Dịch đứng thứ mười hai trong số mười lăm người được nhận.
Cậu nhìn tên mình, tưởng đã đọc nhầm.
Nhược Lan đứng cách đó vài bước.
— Chúc mừng.
— Cô đã can thiệp không?
— Không.
— Cháu đứng thứ mười hai.
— Nghĩa là nếu chỉ nhận mười người, anh đã trượt.
Câu trả lời thẳng thắn khiến Lâm Dịch tin hơn.
Cô đưa cậu một tập giấy.
— Khóa học sáu tháng. Học phí được quỹ hỗ trợ một nửa. Phần còn lại có thể trừ dần từ tiền thực tập. Ký túc xá miễn phí ba tháng đầu.
Lâm Dịch lật xem.
— Tại sao quỹ hỗ trợ?
— Không chỉ mình anh. Tất cả học viên có hoàn cảnh khó khăn đều được xét.
— Ai xác nhận hoàn cảnh của cháu?
— Hồ sơ của anh có giấy cư trú tạm thời và xác nhận thất nghiệp. Trung tâm tự xét.
Lâm Dịch gật đầu.
— Cảm ơn.
Nhược Lan nói:
— Đừng cảm ơn tôi. Anh tự thi đỗ.
Cậu cầm tập giấy, lần đầu tiên sau nhiều tháng cảm thấy trước mặt có một con đường rõ ràng.
Nhưng niềm vui ấy chỉ kéo dài đến tối.
Phương Minh Khải gọi điện.
— Chúng tôi tìm được người từng phụ trách kho vật liệu năm đó. Ông ta đồng ý gặp.
Lâm Dịch đến một quán trà nhỏ gần bệnh viện.
Người đàn ông tên Mã Kiến Quốc, hơn sáu mươi tuổi, tóc bạc gần hết. Ông ngồi co ro trong góc, hai tay ôm chén trà.
Khi Lâm Dịch bước vào, ông lập tức tránh ánh mắt.
Phương Minh Khải giới thiệu:
— Đây là con trai Lâm Chí Sơn.
Mã Kiến Quốc giật mình.
— Cậu… cậu giống cha.
Lâm Dịch ngồi xuống.
— Chú biết cha cháu?
— Biết. Ông ấy làm việc rất chắc chắn.
— Ngày xảy ra tai nạn, chuyện gì đã xảy ra?
Mã Kiến Quốc nhìn Phương Minh Khải.
— Ông đã hứa…
Phương Minh Khải nói:
— Tôi hứa sẽ cung cấp hỗ trợ pháp lý nếu ông nói đúng sự thật.
Ông Mã uống một ngụm trà, tay run.
— Lô khớp nối hôm đó không đạt tiêu chuẩn. Tôi biết.
Lâm Dịch hỏi:
— Tại sao vẫn đưa vào sử dụng?
— Nhà cung cấp giao chậm. Nếu trả lại, công trình phải dừng ít nhất một tuần. Quản đốc Đỗ bảo chọn những chiếc trông còn tốt để dùng tạm.
— Ai ký nhận?
— Tôi.
— Cha cháu có báo không?
— Có. Ông ấy đến kho, lấy một chiếc bị nứt đưa cho tôi xem. Tôi bảo ông ấy đừng xen vào, cấp trên đã quyết định.
Lâm Dịch nắm chặt chén trà.
— Sau đó?
— Ông ấy viết đơn. Tôi không biết gửi cho ai. Ba ngày sau, giàn giáo khu phía tây sập.
— Điều tra nói nguyên nhân là công nhân tháo dây an toàn.
Mã Kiến Quốc cúi đầu.
— Đó là báo cáo đã được sửa.
Phương Minh Khải hỏi:
— Ai sửa?
— Quản đốc Đỗ và trưởng bộ phận kỹ thuật. Cha ông… ông Phương Chính Nghiệp cũng biết.
Phương Minh Khải nhắm mắt.
Lâm Dịch cảm thấy một luồng lạnh chạy dọc sống lưng.
— Còn chú?
Phương Minh Khải đáp:
— Tôi biết báo cáo cuối cùng khác với bản dự thảo, nhưng tôi không hỏi.
— Vì chú không muốn biết?
— Đúng.
Mã Kiến Quốc nói tiếp:
— Sau tai nạn, tôi muốn khai thật. Nhưng họ nói nếu tôi nhận đã ký lô hàng, tôi sẽ phải chịu trách nhiệm. Gia đình tôi khi đó còn hai con nhỏ. Tôi sợ.
Lâm Dịch hỏi:
— Vậy mười ba năm qua chú sống thế nào?
Mã Kiến Quốc cúi gằm.
— Không một đêm nào yên.
— Nhưng cha cháu không có mười ba năm đó.
Ông Mã bật khóc.
— Tôi biết.
Lâm Dịch đứng dậy.
Cậu không thể ngồi tiếp.
Bên ngoài quán trà, tuyết đã ngừng nhưng gió rất mạnh.
Phương Minh Khải đi theo.
— Lâm Dịch.
— Đừng gọi cháu.
— Cậu muốn tôi làm gì?
Lâm Dịch quay lại.
— Chú hỏi cháu?
— Tôi muốn biết cách chịu trách nhiệm.
— Chú có thể bắt đầu bằng việc không đặt gánh nặng đó lên cháu.
Phương Minh Khải sững lại.
Lâm Dịch nói:
— Cháu không có trách nhiệm dạy chú cách sửa sai. Cháu cũng không có nghĩa vụ tha thứ để chú thấy nhẹ lòng.
— Tôi hiểu.
— Không, chú chưa hiểu. Người có lỗi luôn muốn người bị hại nói mình phải làm gì, như thể chỉ cần làm đủ vài việc là mọi thứ cân bằng. Nhưng cha cháu đã mất. Mẹ cháu cũng mất. Không có gì cân bằng được.
Phương Minh Khải cúi đầu.
— Cậu nói đúng.
— Cháu muốn toàn bộ sự thật được công khai.
— Được.
— Không chỉ bồi thường cho cháu. Còn hai gia đình khác trong vụ tai nạn.
— Chúng tôi đang tìm họ.
— Và những người làm sai phải chịu trách nhiệm theo quy định, kể cả người trong gia đình chú.
Phương Minh Khải nhìn cậu.
— Kể cả tôi.
Lâm Dịch không đáp.
Những ngày sau, cậu bắt đầu khóa học.
Buổi sáng học lý thuyết, buổi chiều thực hành. Ban đêm cậu làm thêm ở kho linh kiện của trung tâm để có tiền ăn.
Cậu học chậm nhưng rất chăm.
Có những thuật ngữ kỹ thuật cậu không hiểu, cậu chép lại rồi hỏi giảng viên. Có đêm cậu ngồi đến hai giờ sáng trong ký túc xá, dùng chiếc điện thoại cũ xem video tháo lắp động cơ.
Bạn cùng phòng tên Triệu Bằng, nhỏ hơn cậu hai tuổi.
Triệu Bằng hỏi:
— Cậu cần gì phải liều vậy? Khóa này chỉ cần đạt điểm qua là được.
Lâm Dịch đáp:
— Tôi không muốn cả đời chỉ đứng ngoài nhìn người khác sửa xe.
— Sau này muốn mở tiệm?
— Chưa biết.
— Tôi thì chỉ muốn vào hãng xe lớn. Lương cao, có đồng phục đẹp.
Lâm Dịch cười:
— Đồng phục không quan trọng.
Triệu Bằng nhìn đôi giày cũ của cậu:
— Với cậu có lẽ đúng.
Một tuần sau, ông chủ Tiền xuất hiện tại trung tâm.
Ông ta không còn vẻ đắc ý. Tiền Quốc Bân đã bị đình chỉ vì vi phạm quy trình. Ông chủ Tiền cho rằng Lâm Dịch khiến anh họ mất việc nên chặn cậu ngoài cổng.
— Cậu giỏi lắm.
Lâm Dịch bước qua.
Ông ta kéo tay cậu.
— Đứng lại!
— Buông ra.
— Cậu tưởng có người chống lưng là hơn người sao?
— Cháu không có người chống lưng.
— Chiếc xe sang hôm đó là của ai? Cô Phương ở trung tâm lại bênh cậu. Cậu còn giả vờ?
Lâm Dịch gỡ tay ông ta.
— Cháu thi bằng năng lực.
— Năng lực?
Ông chủ Tiền cười nhạt.
— Một kẻ rửa xe nửa ngày, học hành chẳng đến đâu mà được nhận vào trung tâm. Ai tin?
Những học viên xung quanh dừng lại.
Triệu Bằng bước tới:
— Chú có việc gì thì nói với quản lý.
Ông chủ Tiền chỉ vào Lâm Dịch:
— Cậu ta làm xước xe khách rồi bỏ trốn. Trung tâm nhận loại người này sao?
Lâm Dịch nhìn ông ta.
— Chú có bằng chứng cháu làm xước xe không?
— Tôi là chủ, lời tôi là bằng chứng.
Lão Hứa từ phía sau bước ra.
Ông vẫn mặc áo đồng phục tiệm rửa xe.
— Lời ông không phải bằng chứng.
Ông chủ Tiền quay phắt lại:
— Lão Hứa, ông đến đây làm gì?
Lão Hứa cầm điện thoại.
— Tôi có đoạn camera hôm đó.
Sắc mặt ông chủ Tiền thay đổi.
Lão Hứa nói:
— Sau khi Lâm Dịch cõng người phụ nữ đi, con trai ông lấy khăn dưới đất lau xe. Nó làm xước sơn rồi giấu khăn. Camera phía kho quay được.
Lâm Dịch bất ngờ.
— Tại sao chú không nói sớm?
Lão Hứa cúi đầu.
— Tôi sợ mất việc.
Ông chủ Tiền giật điện thoại:
— Đưa đây!
Lão Hứa lùi lại.
— Tôi đã sao lưu.
Mọi người xung quanh xì xào.
Ông chủ Tiền đỏ mặt.
— Ông muốn phản tôi?
Lão Hứa nhìn ông ta:
— Tôi làm ở tiệm tám năm. Ông nợ tôi hai tháng lương. Hôm qua ông còn định đổ lỗi một vết xước khác cho tôi. Tôi không muốn im nữa.
Ông chủ Tiền chửi mắng rồi bỏ đi.
Lão Hứa quay sang Lâm Dịch.
— Xin lỗi.
— Chú không làm xước xe.
— Nhưng tôi thấy cậu bị oan mà không nói.
Lâm Dịch nhìn ông.
Cậu nhớ Mã Kiến Quốc.
Có những người im lặng vì sợ.
Sự im lặng không trực tiếp gây ra tai nạn, nhưng nó giúp sai trái tồn tại.
Lâm Dịch hỏi:
— Chú định làm gì?
— Tôi nghỉ rồi. Đang tìm việc.
— Trung tâm cần người trông kho ban đêm. Cháu có thể hỏi giúp, nhưng chú phải tự phỏng vấn.
Lão Hứa gật đầu liên tục.
— Được. Cảm ơn cậu.
Lâm Dịch nói:
— Chú không cần cảm ơn. Chỉ cần lần sau thấy chuyện sai thì lên tiếng sớm hơn.
Lão Hứa cúi đầu:
— Tôi nhớ.
Cuộc điều tra vụ công trình tiến triển chậm.
Một số hồ sơ đã mất. Quản đốc Đỗ rời Bắc An nhiều năm. Nhà cung cấp khớp nối đã giải thể.
Nhưng nhờ lá thư của cha Lâm Dịch, lời khai của Mã Kiến Quốc và một bản báo cáo kỹ thuật cũ được tìm trong kho, nhóm pháp lý xác định có dấu hiệu nghiêm trọng.
Phương Minh Khải chủ động nộp tài liệu.
Tin tức bắt đầu lan ra.
Một số người trong hội đồng công ty phản đối.
Họ đến bệnh viện gặp bà Phương.
— Chuyện đã mười ba năm, công khai chỉ làm thương hiệu bị ảnh hưởng.
Bà Phương đáp:
— Thương hiệu nào được xây trên sự im lặng của người đã mất thì sớm muộn cũng sụp.
— Nhưng ông Phương đã qua đời. Đưa chuyện cũ ra, danh dự của ông ấy…
— Chính vì ông ấy đã mất nên người sống càng phải nói thật. Không thể để người không còn cơ hội biện minh gánh hết, cũng không thể lấy cái chết của ông ấy làm lý do chôn sự thật.
Phương Minh Khải tuyên bố rời vị trí điều hành trong thời gian điều tra.
Nhược Lan tiếp quản tạm thời.
Một buổi tối, bà Phương gọi Lâm Dịch đến.
Bà đưa cậu một cuốn sổ nhỏ.
— Đây là ghi chép cá nhân của cha tôi… cũng là ông ngoại Minh Khải. Ông từng là người sáng lập công ty. Cha cậu làm với ông ấy ở một công trình khác trước vụ tai nạn.
Lâm Dịch lật sổ.
Trong đó có một đoạn:
“Lâm Chí Sơn là người ít nói nhưng đáng tin. Trong một lần kiểm tra, cậu ấy phát hiện công nhân mới quên khóa chốt giàn giáo, tránh được một tai nạn. Tôi từng muốn mời cậu ấy làm trưởng nhóm nhưng cậu ấy từ chối vì muốn về quê chăm vợ con.”
Bà Phương nói:
— Cha cậu không chỉ cứu Minh Khải. Ông ấy từng giúp rất nhiều người.
Lâm Dịch hỏi:
— Tại sao không ai nhớ?
— Người tốt thường không tự kể. Còn người hưởng lợi lại dễ quên.
Câu nói khiến bà cúi đầu.
— Gia đình tôi cũng từng quên.
Lâm Dịch khép sổ.
— Bà tìm cháu chỉ để đưa những thứ này?
— Còn một chuyện.
Bà Phương lấy ra một tấm ảnh.
Trong ảnh là cha Lâm Dịch đứng cạnh một chiếc xe tải nhỏ, bên cạnh có Phương Minh Khải trẻ hơn nhiều.
— Sau khi cứu Minh Khải trong một lần giàn giáo rung lắc, cha cậu từng được thưởng một khoản tiền. Nhưng ông ấy không nhận. Ông ấy chỉ đề nghị công ty hỗ trợ một nhóm công nhân mua bảo hiểm tai nạn.
Lâm Dịch nhìn ảnh.
— Cha cháu chưa từng kể.
— Có lẽ ông ấy thấy không cần.
Bà Phương nhìn cậu:
— Cậu rất giống cha.
Lâm Dịch cười buồn.
— Cháu không biết đó là lời khen hay gánh nặng.
— Không cần sống giống ông ấy. Cậu chỉ cần sống thành người cậu muốn.
Bà lấy một phong bì khác.
— Đây là khoản bồi thường tạm tính của công ty, không liên quan đến việc điều tra trách nhiệm. Gia đình hai nạn nhân còn lại cũng sẽ nhận.
Lâm Dịch không mở.
— Cháu có quyền từ chối không?
— Có.
— Cháu sẽ nhận nếu có văn bản rõ ràng rằng nhận tiền không đồng nghĩa từ bỏ quyền yêu cầu điều tra.
— Đã ghi trong thỏa thuận.
Bà Phương mỉm cười nhẹ.
— Cậu cẩn thận hơn cha cậu.
— Mẹ cháu dạy.
Lâm Dịch dùng một phần tiền trả nợ cũ cho dì, phần còn lại gửi tiết kiệm. Cậu không mua điện thoại mới, cũng không rời ký túc xá.
Triệu Bằng biết chuyện, ngạc nhiên:
— Nếu là tôi, tôi thuê căn hộ, mua xe máy ngay.
Lâm Dịch đáp:
— Tôi vừa mới có một con đường, chưa cần vội chứng minh mình đã đổi đời.
Ba tháng trôi qua.
Cậu tiến bộ nhanh trong phần chăm sóc thân vỏ và sửa chữa cơ bản. Giảng viên nhận xét cậu có đôi tay rất chắc, quan sát tốt và không bỏ qua bước kiểm tra an toàn.
Một hôm, trung tâm tổ chức thực hành trên một chiếc xe bị lỗi phanh.
Các học viên chia nhóm.
Triệu Bằng muốn làm nhanh để lấy điểm.
— Chỉ cần thay má phanh là xong.
Lâm Dịch kiểm tra kỹ rồi nói:
— Ống dầu có dấu hiệu rò.
— Không đáng kể.
— Phải báo giảng viên.
— Báo thì nhóm mình chậm.
Lâm Dịch nhớ lá thư của cha.
— Chậm còn hơn sai.
Triệu Bằng khó chịu:
— Cậu lúc nào cũng làm quá.
Lâm Dịch không tranh cãi. Cậu gọi giảng viên.
Kết quả kiểm tra cho thấy ống dầu thật sự có vết nứt nhỏ. Nếu chỉ thay má phanh rồi cho xe chạy, nguy cơ mất áp suất rất cao.
Giảng viên nói trước lớp:
— Kỹ thuật tốt không phải người tháo lắp nhanh nhất. Là người đủ kiên nhẫn phát hiện thứ người khác bỏ qua.
Triệu Bằng đỏ mặt.
Sau giờ học, cậu ta nói:
— Tôi xin lỗi.
— Không sao.
— Cậu nghĩ đến cha mình đúng không?
Lâm Dịch nhìn cậu.
Triệu Bằng đã nghe tin tức.
— Có lẽ.
— Cậu có hận những người ngày đó không?
— Có.
— Vậy sao cậu vẫn gặp họ?
Lâm Dịch suy nghĩ.
— Vì hận không làm sự thật rõ hơn. Tôi gặp họ để biết chuyện gì đã xảy ra. Nhưng biết không có nghĩa là tha thứ.
Sáu tháng sau ngày tuyết rơi, báo cáo điều tra độc lập được công bố.
Lô vật liệu không đạt chuẩn là nguyên nhân trực tiếp khiến giàn giáo mất ổn định. Việc công nhân tháo dây an toàn là thông tin không có căn cứ. Một số người liên quan bị đề nghị xem xét trách nhiệm. Công ty công khai xin lỗi ba gia đình nạn nhân và thành lập quỹ an toàn lao động mang tên những công nhân đã mất.
Trong buổi công bố, Phương Minh Khải đứng trước truyền thông.
— Tôi đã nhận được cảnh báo nhưng không hành động đủ mạnh. Sau tai nạn, tôi tiếp tục im lặng. Tôi chịu trách nhiệm về sự hèn nhát đó.
Một phóng viên hỏi:
— Ông xin từ chức có phải để tránh áp lực không?
— Tôi từ chức vì không còn phù hợp giữ vị trí. Nhưng tôi không rời khỏi trách nhiệm. Tôi sẽ hợp tác toàn bộ với quá trình xem xét.
Lâm Dịch ngồi hàng ghế dưới.
Bên cạnh cậu là người vợ của một nạn nhân khác, nay đã ngoài sáu mươi. Bà nắm tay cậu, khóc:
— Cuối cùng chồng tôi không còn mang tiếng bất cẩn.
Lâm Dịch nhìn bức ảnh cha trên màn hình.
Cậu không khóc.
Nhưng trong lòng có một phần nào đó cuối cùng được đặt xuống.
Sau buổi công bố, Phương Minh Khải đến trước mặt cậu.
— Cảm ơn cậu đã không bỏ cuộc.
Lâm Dịch nói:
— Người không bỏ cuộc là mẹ cháu. Cháu chỉ đi nốt đoạn đường bà chưa đi được.
Phương Minh Khải gật đầu.
— Tôi sẽ rời Bắc An một thời gian.
— Đi đâu?
— Đến những công trình từng do tôi phụ trách, kiểm tra lại hồ sơ an toàn.
— Đó là công việc hay chuộc lỗi?
— Cả hai.
Lâm Dịch nhìn ông.
— Chú đừng làm chỉ để mong người khác tha thứ.
— Tôi biết.
— Hãy làm vì đó là điều đúng.
Phương Minh Khải cười buồn.
— Câu này cha cậu từng nói với tôi.
Lâm Dịch sững lại.
— Khi nào?
— Ngày ông ấy cứu tôi. Tôi muốn thưởng tiền, ông ấy bảo: “Tôi giúp anh không phải để anh nhớ ơn. Sau này anh thấy điều sai thì đừng quay mặt đi.”
Phương Minh Khải nhìn xuống.
— Tôi đã không làm được.
Ông rời đi.
Lâm Dịch đứng giữa sảnh, nghĩ về câu nói của cha.
Mười ba năm trước, cha cậu từng mong một người đừng quay mặt trước điều sai.
Mười ba năm sau, chính cậu phải học cách không quay mặt trước cuộc đời mình.
Khóa học sắp kết thúc.
Trung tâm thông báo một hãng xe lớn sẽ tuyển mười học viên vào làm chính thức.
Lâm Dịch đứng thứ ba về điểm thực hành nhưng điểm lý thuyết chỉ ở mức trung bình.
Ông chủ Tiền cũng nghe tin.
Tiệm rửa xe của ông ta làm ăn sa sút sau khi đoạn camera lan truyền. Một số nhân viên nghỉ việc vì bị nợ lương. Tiền Quốc Bân bị chấm dứt hợp đồng tại trung tâm.
Một buổi tối, ông chủ Tiền tìm đến ký túc xá.
Ông ta không còn vẻ kiêu ngạo.
— Lâm Dịch, tôi muốn nói chuyện.
— Chú nói đi.
— Cậu về tiệm làm quản lý cho tôi. Lương gấp đôi mức học viên ở hãng xe.
Lâm Dịch ngạc nhiên.
— Tại sao?
— Cậu có tiếng tốt. Khách biết câu chuyện của cậu. Nếu cậu làm ở tiệm, người ta sẽ tin tưởng.
Lâm Dịch hiểu ngay.
Ông ta không hối hận vì đuổi cậu.
Ông ta chỉ nhìn thấy lợi ích mới.
— Cháu không về.
— Gấp ba lương.
— Không.
Ông chủ Tiền mất kiên nhẫn:
— Cậu đừng tưởng vào được hãng lớn là đổi đời. Ở đó cậu chỉ là thợ nhỏ. Về với tôi, cậu có quyền quản lý.
Lâm Dịch hỏi:
— Chú đã trả lương cho lão Hứa chưa?
Ông ta khựng lại.
— Chuyện đó không liên quan.
— Có.
— Cậu muốn tôi trả thì tôi trả.
— Không phải vì cháu muốn. Vì đó là tiền của chú ấy.
Ông chủ Tiền nghiến răng.
— Cậu vẫn để bụng chuyện cũ?
— Cháu không để bụng. Cháu chỉ không muốn làm cho người vẫn chưa hiểu mình sai ở đâu.
Ông ta bỏ đi trong tức giận.
Ngày phỏng vấn tuyển dụng, Lâm Dịch mặc chiếc áo sơ mi trắng duy nhất. Nó hơi rộng, do lão Hứa cho mượn.
Người phỏng vấn hỏi:
— Tại sao anh muốn làm kỹ thuật viên ô tô?
Lâm Dịch đáp:
— Trước đây tôi chỉ cần một công việc để sống. Sau khi học, tôi nhận ra nghề kỹ thuật không chỉ là sửa một cỗ máy. Một chi tiết nhỏ bị bỏ qua có thể khiến người khác gặp nguy hiểm. Tôi muốn trở thành người không bỏ qua chi tiết đó.
— Điểm lý thuyết của anh không cao.
— Tôi biết. Tôi đang học thêm mỗi tối.
— Anh có nghĩ hoàn cảnh cá nhân khiến trung tâm ưu ái không?
Lâm Dịch nhìn người hỏi.
— Có thể người khác sẽ nghĩ vậy. Vì thế tôi càng phải chứng minh bằng công việc. Nếu tôi không đạt yêu cầu, xin cứ loại.
Ba ngày sau, danh sách được công bố.
Tên Lâm Dịch đứng thứ chín.
Cậu được nhận.
Triệu Bằng đứng thứ mười một, trượt.
Cậu ta buồn nhưng vẫn vỗ vai Lâm Dịch:
— Chúc mừng.
Lâm Dịch hỏi:
— Cậu định làm gì?
— Tìm chỗ khác.
— Xưởng thực hành của trung tâm cần trợ lý ba tháng. Tôi nghe giảng viên nói cậu phù hợp.
Triệu Bằng nhìn cậu:
— Cậu đang giúp tôi?
— Tôi chỉ đưa thông tin.
Triệu Bằng bật cười.
— Câu này nghe quen quá.
Lâm Dịch cũng cười.
Ngày nhận việc, một chiếc xe màu đen lại dừng trước cổng trung tâm.
Chu Vệ bước xuống, mở cửa sau.
Bà Phương ngồi trong xe.
Lâm Dịch đi đến.
— Bà lại muốn mời cháu lên xe sao?
Bà cười:
— Lần này không. Tôi chỉ đến đưa một thứ.
Bà trao cậu một chiếc hộp gỗ nhỏ.
Bên trong là đồng hồ cũ của cha.
— Sau tai nạn, nó được giữ trong kho đồ cá nhân của công ty. Chúng tôi vừa tìm thấy.
Lâm Dịch cầm chiếc đồng hồ.
Mặt kính đã nứt, kim dừng ở bốn giờ mười bảy phút.
Cậu nhớ cha thường nhìn đồng hồ rồi nói:
— Dịch à, cha về muộn thì con ăn cơm trước.
Ngày tai nạn, ông đã không về.
Bà Phương nói:
— Tôi xin lỗi vì quá muộn.
Lâm Dịch đeo chiếc đồng hồ vào cổ tay dù nó không còn chạy.
— Muộn vẫn hơn không đến.
Bà nhìn cậu.
— Cậu đã tha thứ cho chúng tôi chưa?
Lâm Dịch im lặng một lúc.
— Cháu không biết. Có lẽ cháu không cần ép mình phải có câu trả lời ngay.
— Đúng.
— Nhưng cháu không còn muốn sống chỉ để hận nữa.
Bà Phương gật đầu, mắt đỏ lên.
Chiếc xe rời đi.
Lâm Dịch đứng trước cổng trung tâm, cổ tay mang chiếc đồng hồ dừng lại ở thời khắc cha mất.
Cậu tưởng quá khứ sẽ giữ mình ở đó.
Nhưng rồi điện thoại rung.
Là thông báo từ hãng xe:
“Sáng mai bảy giờ ba mươi, nhân viên mới có mặt đúng giờ.”
Lâm Dịch nhìn thời gian trên điện thoại.
Kim đồng hồ của cha đã dừng.
Nhưng thời gian của cậu vẫn đang tiếp tục.
Chương 3: Người không quay mặt bước đi
Một năm sau, mùa đông lại trở về Bắc An.
Tuyết đầu mùa rơi đúng vào ngày Lâm Dịch được thăng lên kỹ thuật viên chính thức bậc hai.
Cậu đứng trong xưởng dịch vụ rộng, mặc bộ đồng phục màu xám sạch sẽ, trên ngực là bảng tên bằng kim loại.
“Lâm Dịch – Kỹ thuật viên.”
Bảng tên không bị ném xuống nền xi măng như ở tiệm rửa xe cũ.
Nó được cậu tự tay gắn ngay ngắn mỗi sáng.
Một chiếc xe gia đình được đưa vào xưởng vì có tiếng động lạ ở bánh trước. Khách hàng là một phụ nữ trung niên, tỏ ra sốt ruột.
— Tôi chỉ có hai tiếng. Các cậu thay nhanh giúp tôi.
Lâm Dịch kiểm tra rồi nói:
— Không chỉ má phanh mòn. Khớp cầu cũng có dấu hiệu hư hỏng, cần tháo kiểm tra thêm.
— Có cần thiết không? Xe vẫn chạy bình thường.
— Nếu khớp cầu rời ra khi xe đang chạy, bánh có thể mất kiểm soát.
Người phụ nữ khó chịu:
— Lần nào vào hãng các cậu cũng vẽ thêm việc.
Quản lý dịch vụ đứng gần đó ra hiệu Lâm Dịch đừng tranh luận.
Nhưng cậu vẫn bình tĩnh:
— Cô có thể yêu cầu kỹ thuật viên khác kiểm tra lại. Nếu kết quả khác, tôi không tính phí kiểm tra. Nhưng tôi không thể nói xe an toàn khi chưa chắc chắn.
Người phụ nữ nhìn cậu rồi đồng ý.
Kết quả tháo kiểm tra cho thấy khớp cầu đã nứt gần một nửa.
Bà nhìn linh kiện cũ, mặt tái đi.
— Tôi thường chở cháu ngoại.
Lâm Dịch nói:
— May là cô đến sớm.
Sau khi xe sửa xong, bà để lại một lời đánh giá tốt.
Quản lý gọi Lâm Dịch vào phòng.
— Cách cậu nói với khách hơi cứng.
— Tôi sẽ điều chỉnh.
— Nhưng cậu làm đúng.
Người quản lý đưa cậu một phong bì.
— Thưởng tháng này.
Lâm Dịch nhận.
Lương của cậu không cao, nhưng ổn định. Cậu đã chuyển khỏi ký túc xá, thuê một căn phòng nhỏ gần hãng xe. Căn phòng chỉ có một giường, một bàn học và một bếp điện, nhưng sạch sẽ và có cửa sổ hướng nam.
Trên tường là ảnh cha mẹ.
Chiếc đồng hồ cũ của cha được đặt trong hộp kính. Cậu đã mang đi sửa, nhưng thợ nói bộ máy hỏng nặng. Lâm Dịch quyết định để nguyên kim ở bốn giờ mười bảy phút.
Không phải để giữ nỗi đau.
Mà để nhớ có những khoảnh khắc nếu con người lên tiếng sớm hơn, rất nhiều việc có thể đã khác.
Quỹ an toàn lao động mang tên ba công nhân đã mất bắt đầu hoạt động.
Lâm Dịch được mời làm đại diện gia đình nạn nhân.
Ban đầu cậu từ chối.
Cậu không quen nói trước đám đông, cũng không muốn câu chuyện của cha bị biến thành một khẩu hiệu.
Bà Phương nói:
— Cậu không cần đứng trên sân khấu kể nỗi đau. Cậu chỉ cần giúp chúng tôi quyết định quỹ nên làm gì.
Lâm Dịch đồng ý với một điều kiện:
— Tiền phải dùng cho công nhân và gia đình họ, không được dùng làm quảng cáo.
Nhược Lan đáp:
— Tôi chấp nhận.
Quỹ tổ chức kiểm tra an toàn độc lập tại các công trường nhỏ, hỗ trợ bảo hiểm cho lao động thời vụ và mở đường dây tư vấn cho công nhân muốn phản ánh nguy cơ.
Lâm Dịch đề nghị lập một mục đặc biệt:
“Nếu người lao động báo nguy cơ, công trình phải có phản hồi bằng văn bản trong hai mươi bốn giờ.”
Nhược Lan hỏi:
— Vì lá thư của cha anh?
— Đúng. Nếu một cảnh báo bị bỏ quên trong ngăn kéo, cái giá có thể là mạng người.
Phương Minh Khải không quay lại vị trí cũ.
Ông làm cố vấn không lương cho quỹ, thường xuyên đến các công trường vùng xa.
Mỗi lần gặp Lâm Dịch, ông đều giữ khoảng cách.
Không cố gần gũi.
Không nhắc lại chuyện tha thứ.
Có lần hai người cùng đi kiểm tra một công trường ở huyện ven núi. Một công nhân lớn tuổi phản ánh dây cáp nâng hàng đã sờn nhưng quản lý không cho thay.
Phương Minh Khải lập tức yêu cầu dừng thiết bị.
Người quản lý công trường nổi giận:
— Chỉ vài sợi nhỏ, dùng thêm hai ngày không sao.
Phương Minh Khải hỏi:
— Ông dám đứng dưới tải trọng khi nó vận hành không?
Người kia im lặng.
Thiết bị được dừng.
Dây cáp sau đó được xác định đã giảm hơn bốn mươi phần trăm khả năng chịu lực.
Trên đường về, Phương Minh Khải nói:
— Mười ba năm trước, nếu tôi cũng dừng lại như hôm nay…
Lâm Dịch nhìn ra cửa sổ.
— Chú không thể quay lại.
— Tôi biết.
— Vậy đừng dùng mỗi việc tốt hôm nay để hành hạ mình bằng ngày hôm qua.
Phương Minh Khải nhìn cậu.
— Cậu đang an ủi tôi sao?
— Không. Cháu chỉ không muốn chú vì chìm trong tội lỗi mà bỏ qua việc cần làm hiện tại.
Ông cười nhẹ.
— Cậu thật sự rất giống cha.
Lâm Dịch đáp:
— Cháu bắt đầu thấy câu đó không còn là gánh nặng nữa.
Quan hệ giữa Lâm Dịch và gia đình họ Phương dần trở nên kỳ lạ.
Không phải người thân.
Không hẳn bạn bè.
Giữa họ có một món nợ không thể trả hết, một sự thật chung và một sự tôn trọng chậm rãi hình thành qua thời gian.
Bà Phương thường gọi cậu đến ăn cơm.
Lâm Dịch ít khi đi.
Một hôm bà nói:
— Cậu cứ tránh chúng tôi mãi sao?
— Cháu không tránh. Cháu bận.
— Tôi biết cậu bận. Nhưng người trẻ cũng phải ăn uống tử tế.
— Bà đừng xem cháu như người cần chăm sóc.
Bà im lặng vài giây rồi nói:
— Được. Tôi mời cậu với tư cách thành viên hội đồng quỹ. Chúng ta cần bàn kế hoạch năm sau.
Lâm Dịch bật cười.
— Bà rất biết cách đổi lý do.
— Sống lâu phải học được chút linh hoạt.
Bữa cơm hôm đó có Chu Vệ, Nhược Lan và Phương Minh Khải.
Không ai nhắc chuyện cũ.
Họ bàn về việc mở lớp đào tạo an toàn miễn phí cho lao động nhập cư.
Nhược Lan hỏi Lâm Dịch:
— Anh có thể dạy phần kiểm tra xe công trình cơ bản không?
— Tôi chỉ là kỹ thuật viên ô tô.
— Xe tải nhỏ, xe vận chuyển, máy phát điện di động. Những phần anh biết có thể giúp.
— Tôi chưa từng dạy.
— Anh từng giải thích cho công nhân ở huyện Đông Sơn rất rõ.
Phương Minh Khải nói:
— Cậu chỉ cần nói như khi làm việc.
Lâm Dịch nhận lời.
Lớp đầu tiên có hơn ba mươi người.
Phần lớn là công nhân trung niên, học vấn không cao. Lâm Dịch không dùng thuật ngữ phức tạp. Cậu đem linh kiện thật, chỉ từng dấu hiệu nứt, rò, mòn.
Một người hỏi:
— Nếu chủ không cho dừng máy thì sao?
Lâm Dịch đáp:
— Ghi lại bằng chứng. Báo cho người phụ trách. Nếu vẫn không xử lý, gọi đường dây tư vấn. Đừng vì sợ mất một ngày công mà đánh đổi an toàn.
Người kia cười buồn:
— Người nghèo nhiều khi không có quyền chọn.
Lâm Dịch nhìn ông.
— Tôi hiểu. Nhưng chính vì vậy mới cần nhiều người cùng lên tiếng. Một người dễ bị đuổi. Mười người cùng nói, họ phải nghe.
Sau lớp học, một chàng trai trẻ đến cảm ơn.
— Anh Lâm, trước đây tôi thấy dây điện máy cắt bị hở nhưng không dám báo. Hôm nay tôi sẽ nói với tổ trưởng.
Lâm Dịch hỏi:
— Nếu họ không thay?
— Tôi gọi số trên tờ giấy này.
Cậu nhìn tờ thông tin của quỹ trong tay chàng trai.
Cậu nghĩ đến lá thư của cha.
Ngày đó, cha cậu viết một lá thư nhưng không có hệ thống nào bảo vệ người viết.
Bây giờ, ít nhất họ đang cố tạo ra một nơi để lời cảnh báo không biến mất.
Ở tiệm rửa xe cũ, ông chủ Tiền cuối cùng phải đóng cửa.
Sau khi nhiều nhân viên khiếu nại chuyện nợ lương, ông ta bán thiết bị để trả một phần. Tiền Quốc Bân không tìm được công việc quản lý khác, về quê mở cửa hàng nhỏ.
Lão Hứa được nhận vào kho của trung tâm, sau đó chuyển sang làm quản lý vật tư vì cẩn thận.
Một ngày nọ, lão Hứa gọi Lâm Dịch.
— Ông Tiền đang ở bệnh viện.
— Bị sao?
— Tai nạn xe. Không nặng, nhưng chân bị thương. Vợ ông ấy gọi cho tôi, nói không có ai giúp làm thủ tục.
Lâm Dịch im lặng.
Lão Hứa hỏi:
— Cậu có đi không?
— Tại sao hỏi cháu?
— Tôi không biết nên đi hay không. Ông ấy từng đối xử tệ với tôi.
Lâm Dịch nói:
— Chú muốn đi thì đi. Không muốn cũng không có lỗi.
— Nếu là cậu?
Lâm Dịch nhìn tuyết ngoài cửa sổ.
Cậu nhớ ngày mình cõng bà Phương.
Cậu không biết bà là ai, cũng không hỏi bà có từng làm điều tốt hay xấu.
Cậu chỉ thấy một người cần giúp.
— Cháu sẽ đi.
Lão Hứa thở ra.
— Vậy chúng ta cùng đi.
Khi hai người đến bệnh viện, ông chủ Tiền nằm trên giường, chân bó bột. Vợ ông ta đang chạy đi nộp phí.
Thấy Lâm Dịch, ông ta quay mặt đi.
— Cậu đến cười tôi?
— Không.
— Tôi không cần cậu thương hại.
— Cháu cũng không thương hại.
Lâm Dịch đặt túi đồ dùng xuống.
— Lão Hứa nói chú cần người làm thủ tục.
Ông chủ Tiền nhìn cậu.
— Tại sao giúp tôi?
— Vì chú đang cần.
— Cậu quên tôi từng đuổi cậu?
— Không quên.
— Vậy cậu muốn tôi xin lỗi?
Lâm Dịch lắc đầu.
— Chú xin lỗi hay không là việc của chú. Cháu giúp hay không là việc của cháu.
Ông chủ Tiền im lặng rất lâu.
Cuối cùng, ông ta nói:
— Hôm đó tôi biết con trai tôi làm xước xe.
Lão Hứa nhìn ông ta.
Ông chủ Tiền tiếp tục:
— Tôi đổ cho cậu vì nghĩ cậu chỉ là người thử việc, đuổi đi không ảnh hưởng gì.
Lâm Dịch không bất ngờ.
— Cháu biết rồi.
— Tôi còn nghĩ cậu nghèo, không có ai chống lưng, nên có oan cũng chẳng làm được gì.
— Chú nói đúng một nửa.
— Một nửa nào?
— Cháu không có ai chống lưng. Nhưng người không có ai chống lưng vẫn có thể đứng thẳng.
Ông chủ Tiền đỏ mắt.
— Tôi xin lỗi.
Lâm Dịch gật đầu.
— Cháu nghe rồi.
— Cậu tha thứ không?
Lâm Dịch nhìn ông.
Câu hỏi này cậu đã nghe nhiều lần.
Từ bà Phương.
Từ Phương Minh Khải.
Từ những người từng im lặng.
Cậu hiểu người có lỗi luôn muốn một câu trả lời rõ ràng để biết món nợ đã hết chưa.
Nhưng tha thứ không phải tờ biên lai.
— Cháu không còn muốn trả thù chú. Còn có tha thứ hoàn toàn hay không, cháu chưa biết.
Ông chủ Tiền gật đầu chậm rãi.
— Như vậy cũng được.
Trên đường về, lão Hứa hỏi:
— Cậu có thấy mình quá tốt không?
Lâm Dịch cười:
— Cháu không giúp ông ấy quay lại tiệm bóc lột người khác. Cháu chỉ giúp một người đang nằm viện. Hai chuyện khác nhau.
— Tôi trước đây cứ nghĩ tốt bụng là phải bỏ qua mọi thứ.
— Mẹ cháu từng nói, giúp người không có nghĩa là để người ta tiếp tục làm sai với mình.
Lão Hứa gật gù.
Mùa xuân năm sau, Lâm Dịch được đề bạt làm tổ phó.
Cậu dành dụm đủ tiền thuê một cửa hàng nhỏ gần khu dân cư. Không phải để rời hãng xe ngay, mà để chuẩn bị cho ước mơ lâu dài: mở một tiệm bảo dưỡng minh bạch, báo đúng lỗi, không ép khách thay linh kiện không cần thiết, và đào tạo thanh niên khó khăn.
Cậu đặt tên dự kiến là “An Hành”.
Triệu Bằng hỏi:
— Tại sao không dùng tên mình? “Lâm Dịch Auto” nghe oai hơn.
— An Hành nghĩa là đi đường bình an.
— Nghe giống khẩu hiệu.
— Nhưng dễ nhớ.
Triệu Bằng cười:
— Sau này nhận tôi không?
— Cậu thi chứng chỉ trước đi.
— Cậu đúng là không ưu ái bạn bè.
— Như vậy mới lâu dài.
Nhược Lan nghe kế hoạch, đề nghị đầu tư.
Lâm Dịch từ chối.
— Tôi muốn tự làm.
— Anh thiếu vốn.
— Tôi sẽ làm nhỏ trước.
— Anh sợ nợ gia đình tôi?
— Có một phần.
Nhược Lan không giận.
— Vậy tôi không đầu tư. Nhưng quỹ đang có chương trình cho vay thiết bị lãi thấp, ai cũng có thể nộp hồ sơ. Anh tự cạnh tranh.
Lâm Dịch nhìn cô.
— Cảm ơn.
— Đừng cảm ơn tôi. Anh tự nộp hồ sơ.
Hai người cùng bật cười.
Hồ sơ của Lâm Dịch được duyệt sau ba vòng đánh giá.
Tiệm “An Hành” mở vào một ngày đầu đông.
Không có xe hoa.
Không có lễ khai trương lớn.
Chỉ có một dải ruy băng đỏ trước cửa, vài chậu cây và một bảng giá treo công khai.
Lão Hứa phụ trách kho.
Triệu Bằng làm kỹ thuật viên.
Hai học viên trẻ từ trung tâm đến thực tập.
Bà Phương gửi một lẵng hoa nhưng không đề tên công ty, chỉ viết:
“Chúc đi đường bình an.”
Phương Minh Khải đến muộn, mặc áo khoác bình thường.
Ông nhìn bảng quy định trong tiệm:
“Không bỏ qua cảnh báo an toàn. Không thay linh kiện khi chưa giải thích rõ. Không dùng hoàn cảnh của khách để ép giá.”
Ông nói:
— Cha cậu sẽ tự hào.
Lâm Dịch đáp:
— Cháu hy vọng vậy.
— Cậu không định treo ảnh ông ấy sao?
— Không. Đây là nơi làm việc, không phải nơi kể mãi về nỗi đau.
— Vậy tại sao đặt tên An Hành?
— Vì điều cha muốn là người khác được an toàn. Cháu giữ tinh thần đó là đủ.
Buổi chiều, tuyết bắt đầu rơi.
Một phụ nữ lớn tuổi bước xuống xe buýt bên kia đường. Bà xách hai túi đồ nặng, đi chậm trên vỉa hè trơn.
Lâm Dịch đang nói chuyện với khách thì thấy bà trượt chân.
Cậu lập tức chạy ra.
May mắn bà chỉ ngồi xuống tuyết, không bị thương. Lâm Dịch đỡ bà vào tiệm, rót nước ấm rồi gọi người nhà.
Triệu Bằng nhìn đồng hồ:
— Khách đang chờ.
Lâm Dịch quay sang:
— Cậu tiếp giúp tôi. Tôi quay lại ngay.
Khách hàng đứng gần đó không khó chịu.
Ông nói:
— Không sao. Cứ lo cho bà ấy trước.
Một lúc sau, con trai bà cụ đến.
Anh ta cảm ơn liên tục rồi muốn đưa tiền.
Lâm Dịch từ chối.
Người đàn ông hỏi:
— Anh tên gì?
Lâm Dịch nhìn bông tuyết tan trên tay áo.
Câu hỏi ấy đưa cậu trở lại ngày xưa, khi bà Phương nằm ở trạm y tế và hỏi tên cậu.
Cậu mỉm cười:
— Tôi là Lâm Dịch.
— Lâm trong rừng, Dịch trong dễ dàng sao?
— Dịch trong dịch chuyển.
Người đàn ông gật đầu.
— Tôi sẽ nhớ.
Sau khi họ rời đi, Triệu Bằng trêu:
— Biết đâu ngày mai lại có xe sang đến đón cậu.
Lâm Dịch cười:
— Không cần.
— Tại sao?
Cậu nhìn tiệm nhỏ sáng đèn, nhìn những người đang làm việc bên trong, nhìn bảng tên trên ngực mình.
— Bởi lần này, tôi đã có nơi để trở về.
Tối hôm đó, sau khi đóng cửa, Lâm Dịch ngồi một mình trong văn phòng nhỏ.
Cậu lấy chiếc đồng hồ của cha ra khỏi ngăn bàn.
Bên cạnh là lá thư đã được ép bảo quản cẩn thận.
Cậu đọc lại câu cuối:
“Nếu có chuyện, hậu quả sẽ rất lớn.”
Cha cậu đã nhìn thấy nguy hiểm.
Ông đã lên tiếng.
Người khác không nghe.
Mười ba năm sau, sự thật cuối cùng được trả lại cho ông.
Nhưng điều Lâm Dịch trân trọng nhất không phải việc người đời công nhận cha vô tội.
Mà là cậu hiểu cha đã sống như thế nào.
Một người công nhân bình thường.
Không giàu có.
Không quyền lực.
Nhưng khi thấy điều sai, ông không quay mặt.
Lâm Dịch từng nghĩ nghèo khó khiến con người không có lựa chọn.
Sau này cậu hiểu, đúng là người nghèo có ít lựa chọn hơn.
Họ có thể mất việc chỉ vì dừng tay cứu một người.
Có thể bị đuổi khỏi phòng chỉ vì chậm tiền thuê.
Có thể bị nghi ngờ, bị coi thường, bị người khác quyết định thay.
Nhưng dù vậy, vẫn có một thứ không ai lấy được nếu bản thân không trao đi.
Đó là quyền lựa chọn mình sẽ trở thành người thế nào.
Cậu có thể nghèo nhưng không nhất thiết lạnh lùng.
Có thể bị đối xử bất công nhưng không cần biến thành người bất công.
Có thể không tha thứ ngay nhưng cũng không để oán hận điều khiển cả cuộc đời.
Lâm Dịch đặt đồng hồ xuống bàn.
Ngoài cửa kính, tuyết phủ trắng con đường.
Một chiếc xe cũ dừng trước tiệm. Người tài xế bước xuống, nhìn bảng giờ mở cửa rồi thất vọng vì đã quá muộn.
Lâm Dịch đứng dậy, mở cửa.
— Xe anh có vấn đề gì?
Người kia ngạc nhiên:
— Tiệm đóng cửa rồi mà.
— Tôi vẫn còn ở đây.
— Phanh có tiếng lạ. Tôi phải chở con về quê sáng sớm.
Lâm Dịch nhìn đứa trẻ đang ngủ ở ghế sau.
— Đưa xe vào đi. Tôi kiểm tra trước.
— Có làm phiền anh không?
— Không.
Cánh cửa cuốn lại mở lên.
Ánh đèn trong tiệm hắt ra nền tuyết, tạo thành một khoảng sáng dài.
Lâm Dịch cúi xuống kiểm tra bánh xe.
Trên cổ tay cậu, chiếc đồng hồ mới đang chạy đều.
Còn chiếc đồng hồ cũ của cha vẫn nằm trên bàn, kim dừng ở bốn giờ mười bảy phút.
Một chiếc giữ lại khoảnh khắc không thể thay đổi.
Một chiếc nhắc cậu rằng cuộc sống vẫn tiếp tục.
Nhiều năm trước, cha cậu đã viết một lá thư để bảo vệ những người khác.
Nhiều năm sau, Lâm Dịch mở một cánh cửa giữa đêm tuyết vì một gia đình xa lạ.
Không có tiếng vỗ tay.
Không có chiếc xe sang nào chờ sẵn.
Không ai biết việc cậu làm.
Nhưng cậu không cần ai biết.
Bởi lòng tốt thật sự không phải một cuộc đổi chác để chờ ngày được đền đáp.
Chiếc xe sang từng quay lại tìm cậu chỉ là một bước ngoặt.
Điều thay đổi cuộc đời cậu không phải cánh cửa xe được mở ra.
Mà là khoảnh khắc giữa trời tuyết năm ấy, dù sợ mất việc, Lâm Dịch vẫn lựa chọn cúi xuống đỡ một người đang cần giúp.
Chính lựa chọn đó đã đưa cậu đến sự thật.
Đưa cậu đến nghề nghiệp.
Đưa cậu trở lại với người cha đã mất.
Và quan trọng nhất, đưa cậu trở thành người mà mỗi khi nhìn vào gương, cậu không cần phải né tránh ánh mắt của chính mình.
Bên ngoài, tuyết vẫn rơi.
Bên trong tiệm, tiếng dụng cụ khẽ vang lên.
Con đường phía trước còn dài.
Nhưng dưới ánh đèn ấm áp, Lâm Dịch biết mình đã sẵn sàng bước tiếp.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.
.