Chiếc xe màu đen dừng lại trước căn nhà nhỏ đúng lúc bà Năm đang lảo đảo bước ra sân vì nghe tiếng gọi.
“Có phải… đây là nhà của bà Năm không?”
Người phụ nữ mặc áo dài tay màu nhạt đứng bên ngoài cổng, tay ôm một chiếc hộp gỗ cũ. Gương mặt cô bị che một phần bởi chiếc khẩu trang, nhưng đôi mắt đỏ hoe như vừa đi qua một quãng đường rất dài.
Bà Năm bám lấy khung cửa, nheo mắt nhìn.
“Cô tìm ai?”
Người phụ nữ không trả lời ngay. Cô nhìn mái nhà đã bạc màu, nhìn chiếc ghế tre đặt sát hiên, rồi nhìn sang cây khế già ở góc sân. Ánh mắt ấy không giống ánh mắt của một người xa lạ.
Cô bước thêm một bước, giọng run lên:
“Cây khế vẫn còn…”
Chiếc rổ rau trên tay bà Năm rơi xuống đất.
Những cọng rau non văng tung tóe trên nền sân ẩm.
Bà nhìn người phụ nữ, đôi môi run rẩy.
“Cô… là ai?”
Người phụ nữ tháo khẩu trang xuống.
Bà Năm chết lặng.
Gương mặt ấy đã trưởng thành, thanh tú hơn, nhưng khóe mắt, sống mũi và nốt ruồi nhỏ bên cằm vẫn giống hệt cô bé gầy gò năm xưa.
Chiếc hộp gỗ trên tay người phụ nữ rơi xuống hiên. Nắp hộp bật mở, để lộ một tấm vé số cũ đã phai màu được ép ngay ngắn bên trong.
Cô quỳ xuống.
“Bà ơi… con về rồi.”
Bà Năm không nói được câu nào.
Hai bàn tay gầy guộc của bà đưa ra rồi lại rụt về, như sợ mình đang nhìn nhầm. Suốt mười tám năm, bà đã tưởng tượng khoảnh khắc này hàng nghìn lần. Có lúc bà nghĩ cô bé sẽ trở về trong bộ quần áo giản dị, chạy ùa vào sân như ngày còn nhỏ. Có lúc bà sợ người trở về chỉ còn là một cái tên trong lời kể của ai đó.
Nhưng chưa bao giờ bà nghĩ cô lại xuất hiện trong hình dáng này.
Người phụ nữ ôm chặt lấy chân bà, bật khóc.
“Con là Hạnh đây. Con bé bán vé số ngày xưa đây.”
Bà Năm khuỵu xuống theo.
“Hạnh…”
Chỉ một tiếng gọi thôi, bao nhiêu năm chờ đợi như vỡ òa.
Bà ôm lấy cô, tay run đến mức không thể siết chặt.
“Con còn sống… Con thật sự còn sống…”
Hạnh gục đầu vào vai bà.
“Con xin lỗi. Con đã để bà chờ lâu quá.”
“Không… về là được rồi. Chỉ cần con về…”
Hai người ôm nhau giữa sân, mặc cho gió thổi tung những chiếc lá khế khô.
Nhưng phía sau họ, người đàn ông lớn tuổi bước xuống từ chiếc xe, gương mặt nặng trĩu. Ông đứng lặng một lúc rồi khẽ nói:
“Cô Hạnh, chúng ta không có nhiều thời gian.”
Bà Năm ngẩng lên.
“Ông là ai?”
Hạnh quay lại, sắc mặt chợt thay đổi.
“Bà… có một chuyện con phải nói.”
Chính giọng nói ấy khiến tim bà Năm thắt lại.
Bà nắm tay cô.
“Có chuyện gì?”
Hạnh nhìn chiếc hộp gỗ dưới đất, nước mắt lại dâng lên.
“Con không chỉ trở về để thăm bà.”
Bà Năm ngồi bất động.
Mười tám năm trước, cũng dưới gốc cây khế ấy, cô bé Hạnh mới mười hai tuổi đã nắm tay bà, cố mỉm cười dù nước mắt lưng tròng.
“Bà đừng buồn. Con nhất định sẽ trở về.”
Ngày ấy, Hạnh chỉ có hai bộ quần áo cũ, một chiếc túi vải sờn và xấp vé số chưa bán hết.
Không ai biết cha cô là ai. Mẹ Hạnh mất sau một cơn bệnh khi cô còn nhỏ. Từ đó, cô sống lang thang cùng một người dì họ xa, ngày ngày đi bán vé số, tối về ngủ ở một góc chợ.
Một buổi chiều mưa lớn, Hạnh bị sốt nhưng vẫn ôm xấp vé đi bán. Cô ngã trước cổng nhà bà Năm.
Khi ấy bà Năm sống một mình. Chồng bà đã mất từ lâu, đứa con trai duy nhất đi làm xa, nhiều năm không trở về. Thấy cô bé nằm co ro, bà đưa vào nhà, nấu cháo, lấy khăn lau người.
Hạnh tỉnh dậy, vừa mở mắt đã hốt hoảng.
“Vé số của con đâu?”
“Bà để trên bàn rồi.”
“Con phải đi bán. Nếu không dì sẽ mắng.”
Bà Năm giữ vai cô.
“Con đang sốt, đi đâu nổi?”
“Nhưng con không bán hết thì tối không có cơm.”
Câu nói ấy khiến bà nghẹn lòng.
Bà giữ Hạnh lại ba ngày. Đến ngày thứ tư, người dì tìm đến, giận dữ vì cô bé chưa mang tiền về.
“Bà giữ nó làm gì? Nó phải đi kiếm tiền.”
Bà Năm đứng chắn trước cửa.
“Nó còn nhỏ, lại đang bệnh.”
“Không đi làm thì ai nuôi?”
“Tôi nuôi.”
Câu nói bật ra nhanh hơn cả suy nghĩ.
Người dì nhìn bà từ đầu đến chân.
“Bà nuôi được bao lâu?”
Bà Năm im lặng một giây rồi đáp:
“Bao lâu cũng được.”
Từ hôm ấy, Hạnh ở lại.
Bà không nhận cô làm con trên giấy tờ, cũng chẳng có một lễ nghi nào. Nhưng mỗi sáng, bà gọi:
“Hạnh ơi, dậy ăn sáng rồi đi học.”
Mỗi tối, bà nhắc:
“Học ít thôi, mắt mờ đấy.”
Hạnh vẫn đi bán vé số vào những buổi rảnh vì không muốn bà gánh hết. Cô thường nói:
“Con bán thêm một ít, mua thuốc cho bà.”
Bà Năm mắng yêu:
“Con lo học đi. Thuốc của bà chưa đến lượt con lo.”
Nhưng sau lưng bà, Hạnh vẫn lén để tiền vào hộp gạo.
Hai bà cháu sống với nhau nghèo nhưng ấm áp. Những bữa cơm chỉ có rau và trứng, Hạnh vẫn cười:
“Con thấy ngon hơn cơm ngoài chợ.”
Bà Năm hỏi:
“Ngon ở đâu?”
“Vì có người ngồi ăn cùng.”
Câu trả lời khiến bà quay mặt lau nước mắt.
Hạnh học rất nhanh. Cô thường mượn sách cũ, ngồi dưới ngọn đèn nhỏ đến khuya. Có lần bà Năm hỏi:
“Sau này con muốn làm gì?”
Hạnh suy nghĩ rồi nói:
“Con muốn trở thành người có thể giúp những đứa trẻ giống con.”
“Giúp bằng cách nào?”
“Con chưa biết. Nhưng con sẽ học thật giỏi.”
Bà xoa đầu cô.
“Bà tin con.”
Cuộc sống tưởng như sẽ tiếp tục yên bình cho đến một ngày, một người phụ nữ lạ tìm đến.
Bà ta ăn mặc chỉnh tề, tự nhận là người quen của mẹ Hạnh. Bà nói có một gia đình ở xa muốn nhận nuôi cô, sẽ cho cô đi học đầy đủ.
Bà Năm không đồng ý ngay.
“Tại sao bây giờ mới đến?”
Người phụ nữ đáp:
“Họ vừa biết hoàn cảnh của con bé. Họ có điều kiện tốt hơn bà.”
Hạnh trốn sau cánh cửa, mặt tái nhợt.
Tối hôm ấy, cô ôm bà Năm khóc.
“Con không đi đâu hết.”
Bà vuốt tóc cô.
“Ở đó con sẽ được học tốt hơn.”
“Nhưng con muốn ở với bà.”
“Bà già rồi, chẳng biết sống được bao lâu.”
“Bà đừng nói vậy.”
“Con nghe bà. Cơ hội không phải lúc nào cũng đến.”
Hạnh lắc đầu liên tục.
“Con sợ họ.”
“Bà sẽ hỏi kỹ.”
Những ngày sau, người phụ nữ kia quay lại nhiều lần, đưa giấy tờ và cam kết rằng Hạnh sẽ được chăm sóc tử tế. Bà Năm vẫn còn nghi ngại, nhưng khi nhìn căn nhà dột, nhìn sách vở Hạnh phải dùng lại nhiều lần, lòng bà đau như cắt.
Cuối cùng, bà quyết định để cô đi.
Ngày rời nhà, Hạnh ôm cây khế, khóc đến sưng mắt.
Bà Năm đưa cho cô một chiếc hộp gỗ nhỏ. Bên trong là tấm vé số đầu tiên Hạnh từng bán cho bà.
“Bà giữ cái này lâu rồi. Con mang theo, nhớ mình đã đi qua những ngày nào.”
Hạnh ôm hộp vào ngực.
“Con nhất định sẽ trở về.”
“Ừ, bà chờ.”
Chiếc xe đưa cô đi.
Những tháng đầu, Hạnh còn gửi thư. Cô kể được đi học, được sống trong căn nhà lớn, được ăn no. Bà Năm đọc từng lá thư đến thuộc lòng.
Rồi thư thưa dần.
Sau một năm, không còn thư nữa.
Bà viết nhưng đều bị trả lại vì địa chỉ không rõ.
Bà tìm người phụ nữ kia nhưng không gặp.
Từ đó, mỗi khi có xe lạ dừng trước cổng, bà lại bước ra. Mỗi khi nghe ai gọi “bà ơi”, tim bà lại đập nhanh.
Mười tám năm trôi qua.
Bà Năm già đi, tóc bạc hết, lưng còng hơn. Người trong xóm nhiều lần bảo:
“Có khi nó quên bà rồi.”
Bà chỉ lắc đầu.
“Nó không quên đâu.”
“Bà tin sao?”
“Vì lúc đi, nó nhìn tôi như vậy.”
“Trẻ con hứa rồi quên.”
Bà không tranh cãi.
Bà vẫn giữ chiếc ghế tre trước hiên. Vẫn quét sân mỗi sáng. Vẫn chăm cây khế vì Hạnh từng thích hái quả.
Và hôm nay, cô thật sự trở về.
Nhưng vẻ mặt của Hạnh khiến bà hiểu, cuộc trở về này không chỉ có niềm vui.
Bà kéo cô vào nhà.
“Có chuyện gì, con nói đi.”
Hạnh ngồi xuống chiếc ghế cũ, mắt nhìn quanh. Mọi thứ gần như không đổi, chỉ nhỏ hơn trong ký ức.
Cô nắm tay bà Năm.
“Bà có từng trách con không?”
“Không.”
“Dù con không gửi thư?”
“Bà nghĩ con gặp chuyện.”
Hạnh bật khóc.
“Đúng là con đã gặp chuyện.”
Người đàn ông đi cùng đặt một tập hồ sơ lên bàn.
“Chúng tôi tìm được cô ấy cách đây không lâu.”
Bà Năm nhìn ông.
“Ông là ai?”
“Tôi là người từng làm việc cho gia đình đã đưa cô ấy đi.”
Hạnh hít sâu.
“Bà ơi, ngày đó con không được nhận nuôi như họ nói.”
Bà Năm sững lại.
“Vậy họ đưa con đi đâu?”
“Con bị giữ trong một căn nhà, phải làm việc, không được liên lạc ra ngoài. Những lá thư đầu tiên là họ bắt con viết để bà yên tâm.”
Bàn tay bà Năm run lên.
“Trời ơi…”
“Con đã trốn được sau gần hai năm. Nhưng lúc đó con không có giấy tờ, không nhớ chính xác địa chỉ nhà bà. Con chỉ nhớ cây khế, mái hiên và tên bà.”
“Thế sao con không hỏi?”
“Con đã tìm. Nhưng nơi con bị đưa đến quá xa, người ta lại thay đổi chỗ ở liên tục. Sau đó con được một gia đình tử tế giúp đỡ. Con đi học, đi làm, rồi tiếp tục tìm bà.”
Bà Năm đưa tay chạm gương mặt cô.
“Con đã khổ nhiều lắm phải không?”
Hạnh lắc đầu, nhưng nước mắt rơi không ngừng.
“Điều khiến con đau nhất là sợ bà nghĩ con quên bà.”
Bà ôm cô.
“Bà chưa từng nghĩ vậy.”
Người đàn ông bên cạnh khẽ ho.
Hạnh buông bà ra, gương mặt bỗng nghiêm lại.
“Nhưng con còn một việc phải làm ngay tối nay.”
Bà Năm lo lắng.
“Việc gì?”
Hạnh nhìn ra cổng, nơi chiếc xe vẫn đỗ im lặng.
“Người đưa con đi năm đó… đang ở rất gần đây.”
Bà Năm chết lặng.
CHƯƠNG 2: LỜI HỨA BỊ ĐÁNH CẮP
Căn nhà nhỏ bỗng trở nên ngột ngạt.
Bà Năm nhìn Hạnh, rồi nhìn người đàn ông lớn tuổi đang ngồi đối diện.
“Ai đang ở gần đây?”
Người đàn ông cúi đầu.
“Người phụ nữ từng đến đón cô Hạnh.”
Bà Năm siết chặt thành ghế.
“Bà ta còn sống?”
“Còn.”
“Bà ta đến đây làm gì?”
Hạnh đáp:
“Bà ấy biết con đã tìm được bà.”
“Vậy sao bà ấy dám đến?”
Người đàn ông nhìn ra ngoài.
“Vì bà ấy muốn xin tha thứ.”
Bà Năm bật cười, tiếng cười khô khốc.
“Tha thứ?”
Hạnh nắm tay bà.
“Bà bình tĩnh.”
“Bình tĩnh sao được? Bà ta nói đưa con đi học, rồi lại giữ con làm việc. Mười tám năm qua bà sống không yên, chỉ vì tin lời bà ta.”
Người đàn ông cúi đầu thấp hơn.
“Tôi hiểu bà giận.”
“Ông hiểu gì?”
“Ngày đó tôi là tài xế đưa cô Hạnh đi.”
Không khí lập tức đông cứng.
Bà Năm nhìn ông, đôi mắt mở lớn.
“Ông…”
Ông đứng dậy, chắp hai tay.
“Tôi xin lỗi.”
Bà Năm chống tay đứng lên, người run bần bật.
“Chính ông đưa con bé đi?”
“Vâng.”
“Ông biết họ định làm gì không?”
“Ban đầu tôi không biết. Sau đó tôi biết, nhưng tôi đã im lặng.”
Hạnh đứng chắn giữa hai người.
“Bà, xin bà nghe ông ấy nói hết.”
“Con còn bênh ông ta?”
“Không. Nhưng chính ông ấy là người giúp con trốn.”
Người đàn ông nhắm mắt.
“Đó là việc ít ỏi tôi làm được sau khi đã hèn nhát quá lâu.”
Ông kể rằng gia đình kia thường tìm những đứa trẻ nghèo, hứa cho đi học rồi đưa về làm việc trong nhà. Một số đứa sau này được gửi đến nơi khác. Hạnh thông minh, cứng đầu và liên tục đòi về, nên bị quản rất chặt.
“Cô ấy thường hỏi tôi đường về nhà bà,” ông nói. “Nhưng tôi sợ mất việc, sợ liên lụy, nên không giúp.”
Bà Năm nghẹn giọng:
“Ông nhìn một đứa trẻ bị giữ mà vẫn quay lưng?”
Ông gật đầu, mắt đỏ hoe.
“Đó là điều tôi hối hận cả đời.”
Hạnh ngồi im, bàn tay đan chặt.
“Sau gần hai năm, ông ấy để cửa sau mở và đưa con ít tiền.”
Người đàn ông nói tiếp:
“Tôi định đưa cô bé về tận nơi, nhưng bị phát hiện. Tôi chỉ kịp để cô ấy xuống xe gần một khu dân cư rồi quay lại đánh lạc hướng.”
“Sau đó thì sao?” bà Năm hỏi.
“Sau đó tôi rời đi. Tôi không dám báo ai. Nhiều năm sau mới biết gia đình đó đã chuyển đi.”
Bà Năm nhìn Hạnh.
“Con sống thế nào sau khi trốn?”
Hạnh im lặng một lúc lâu.
“Con lang thang mấy ngày. Có người cho con ăn, nhưng cũng có người xua đuổi. Cuối cùng, một bà giáo đã nghỉ dạy gặp con ở bến xe.”
“Bà ấy giúp con sao?”
“Vâng. Bà đưa con về nhà, tìm cách làm lại giấy tờ, cho con đi học. Con kể về bà nhưng chỉ nhớ tên là bà Năm, nhà có cây khế và ở gần khu chợ cũ.”
Bà Năm thở dài.
“Ngày đó nơi này chưa có số nhà. Sau này chợ chuyển đi, nhiều nhà đổi chủ.”
“Con đã tìm rất lâu.”
“Vậy tại sao hôm nay con mới về?”
Hạnh nhìn người đàn ông.
“Vì gần đây ông ấy tìm được con.”
Ông nói:
“Tôi biết mình không còn nhiều thời gian. Tôi muốn sửa phần nào lỗi lầm. Tôi giữ một tấm ảnh cũ chụp cô Hạnh trước căn nhà này. Từ ảnh đó, chúng tôi lần ra được khu vực.”
Bà Năm ngồi xuống.
“Còn người phụ nữ kia?”
Hạnh nói:
“Bà ấy cũng bệnh nặng. Khi biết con đã trở về, bà ấy xin gặp.”
Bà Năm quay mặt đi.
“Bà không muốn gặp.”
“Con cũng từng không muốn.”
“Vậy sao còn đưa bà ấy tới?”
“Vì con muốn nghe sự thật đến cùng.”
Bà Năm nhìn Hạnh.
“Con chưa biết đủ sao?”
“Con muốn biết vì sao bà ấy chọn con. Muốn biết có bao nhiêu đứa trẻ khác. Và con muốn bà nhìn thấy bà đã khiến chúng ta mất nhau bao lâu.”
Căn phòng chìm vào im lặng.
Ngoài sân, gió làm cành khế va nhẹ vào mái tôn.
Bà Năm hỏi:
“Bà ta đang ở đâu?”
“Ở căn nhà thuê gần đây.”
“Con muốn bà đi cùng?”
Hạnh gật đầu.
“Nhưng nếu bà không muốn, con không ép.”
Bà Năm nhìn đôi mắt cô. Dù đã trưởng thành, trong khoảnh khắc ấy Hạnh vẫn giống cô bé mười hai tuổi từng níu tay bà không chịu đi.
Bà thở dài.
“Bà đi.”
Họ đến căn nhà thuê khi trời vừa tối.
Người phụ nữ năm xưa nằm trên giường, tóc bạc nhiều, gương mặt hốc hác. Thấy Hạnh và bà Năm bước vào, bà ta cố ngồi dậy.
“Bà Năm…”
Bà Năm đứng cách xa.
“Bà còn nhớ tôi?”
“Nhớ.”
“Nhớ mà vẫn sống được từng ấy năm sao?”
Người phụ nữ cúi đầu.
“Tôi không có lời nào biện minh.”
“Vậy đừng biện minh.”
Hạnh đặt chiếc hộp gỗ lên bàn.
“Bà còn nhớ cái này không?”
Bà ta nhìn tấm vé số bên trong, bật khóc.
“Ngày đó con luôn ôm nó.”
“Vì đó là thứ duy nhất nhắc tôi rằng có một người đang chờ.”
Người phụ nữ run giọng:
“Ta xin lỗi.”
Hạnh đứng thẳng.
“Bà xin lỗi vì điều gì?”
“Vì đã lừa bà Năm. Vì đã đưa con đi. Vì đã biến những năm tuổi thơ của con thành những ngày sợ hãi.”
“Còn những đứa trẻ khác?”
Người phụ nữ im lặng.
Hạnh hỏi lại:
“Có bao nhiêu?”
“Ta không nhớ.”
Bà Năm lạnh lùng:
“Không nhớ hay không dám nhớ?”
Bà ta bật khóc.
“Ngày đó tôi nợ nần, bị người khác sai khiến. Tôi nghĩ chỉ cần làm vài lần rồi dừng.”
Hạnh cười chua chát.
“Bà lấy tuổi thơ của người khác để trả nợ cho mình.”
“Ta biết.”
“Không, bà không biết. Nếu biết, bà đã không để một đứa trẻ mười hai tuổi ngày nào cũng khóc gọi tên bà ngoại.”
Bà Năm nghe vậy, nước mắt rơi xuống.
“Con gọi bà sao?”
Hạnh quay sang.
“Đêm nào con cũng gọi.”
Bà nắm lấy tay cô.
Người phụ nữ trên giường nói:
“Ta đã định thả con.”
Hạnh nhìn thẳng.
“Nhưng bà không làm.”
“Ta sợ.”
“Ai cũng nói mình sợ. Người lớn sợ mất tiền, mất việc, mất an toàn. Cuối cùng chỉ có đứa trẻ phải trả giá.”
Người đàn ông đi cùng cúi đầu, nước mắt lặng lẽ chảy.
Người phụ nữ đưa ra một chiếc túi hồ sơ.
“Trong này có danh sách những nơi từng đưa các đứa trẻ đến. Không đầy đủ, nhưng có thể giúp tìm thêm người.”
Hạnh nhận lấy.
“Bà giữ nó bao lâu rồi?”
“Nhiều năm.”
“Vậy tại sao không đưa ra sớm hơn?”
“Tôi hèn.”
Bà Năm nhìn bà ta.
“Ít nhất lần này bà nói thật.”
Người phụ nữ chắp tay.
“Tôi không mong được tha thứ. Chỉ xin cô Hạnh nhận những giấy tờ này.”
Hạnh im lặng rất lâu.
“Bà có biết tôi từng nghĩ gì không?”
Người phụ nữ lắc đầu.
“Tôi từng nghĩ nếu gặp lại, tôi sẽ hỏi tại sao bà không chọn một đứa trẻ khác.”
Bà ta bật khóc.
“Nhưng rồi tôi hiểu, không đứa trẻ nào đáng bị chọn.”
Câu nói ấy khiến cả căn phòng chìm vào yên lặng.
Bà Năm nắm tay Hạnh thật chặt.
Người phụ nữ nói:
“Cô có thể tha thứ cho tôi không?”
Hạnh nhìn bà ta.
“Tôi không biết.”
“Ta hiểu.”
“Tôi không muốn mang hận cả đời. Nhưng tha thứ không phải là quên, cũng không phải coi như chuyện chưa từng xảy ra.”
“Ta không dám mong con quên.”
“Bà hãy nói hết những gì bà biết. Đó là điều duy nhất bà còn có thể làm.”
Người phụ nữ gật đầu.
Họ ở lại đến khuya, ghi chép từng cái tên, từng địa điểm bà ta còn nhớ. Có những thông tin mơ hồ, có những cái tên chỉ còn một phần. Nhưng Hạnh không bỏ sót điều gì.
Trên đường về, bà Năm hỏi:
“Con định làm gì với những giấy tờ đó?”
“Tìm những người còn có thể tìm được.”
“Con làm một mình sao?”
“Con đã có vài người giúp.”
“Vất vả lắm.”
Hạnh nhìn bà.
“Ngày xưa bà đã cứu con chỉ bằng một bát cháo và một câu ‘tôi nuôi’. Nếu con có thể giúp một người khác trở về nhà, con phải làm.”
Bà Năm mỉm cười buồn.
“Con vẫn giống ngày nhỏ.”
“Con thay đổi nhiều rồi.”
“Không. Cái lòng của con vẫn vậy.”
Về đến nhà, Hạnh ngồi dưới cây khế rất lâu.
Bà Năm mang ra hai ly nước.
“Con ở lại đây bao lâu?”
Hạnh cúi đầu.
“Con muốn ở luôn.”
Bà Năm sững sờ.
“Công việc của con thì sao?”
“Con có thể sắp xếp.”
“Gia đình con?”
Hạnh im lặng.
Bà nhận ra trong tất cả câu chuyện từ chiều đến giờ, Hạnh chưa từng nhắc đến chồng con.
“Con chưa lập gia đình à?”
Hạnh nhìn xuống bàn tay mình.
“Con từng có một người rất thương con.”
“Rồi sao?”
“Con đã rời đi.”
“Tại sao?”
“Vì con luôn sợ một ngày người mình yêu sẽ biến mất. Con không dám tin vào một mái nhà.”
Bà Năm đau lòng.
“Con vẫn chưa thoát khỏi quá khứ.”
“Con tưởng mình đã thoát.”
Bà ngồi sát bên cô.
“Hạnh này, trở về không chỉ là bước lại vào căn nhà cũ. Trở về còn là cho phép mình sống tiếp.”
Hạnh tựa đầu vào vai bà.
“Con không biết bắt đầu thế nào.”
“Thì bắt đầu bằng bữa cơm sáng mai.”
Hạnh bật cười trong nước mắt.
“Bà vẫn nói như ngày xưa.”
“Ngày xưa con buồn, bà cũng chỉ biết cho con ăn.”
“Nhưng con nhớ nhất những bữa cơm đó.”
Bà vuốt tóc cô.
“Vậy mai bà nấu.”
Hạnh lắc đầu.
“Mai để con nấu cho bà.”
Bà Năm cười.
“Được. Nhưng bà sẽ ngồi nhìn, kẻo con làm cháy bếp.”
Lần đầu tiên sau mười tám năm, hai bà cháu ngồi cạnh nhau dưới gốc khế.
Nhưng niềm vui đoàn tụ chưa kịp trọn vẹn thì sáng hôm sau, bà Năm ngất ngay bên bếp.
CHƯƠNG 3: NGÀY LỜI HỨA ĐƯỢC GIỮ TRỌN
“Hạnh… đừng khóc.”
Bà Năm nằm trên giường, giọng yếu nhưng vẫn cố mỉm cười.
Hạnh nắm chặt tay bà, mắt đỏ hoe.
“Bà làm con sợ.”
“Bà chỉ tụt huyết áp thôi.”
“Người ta bảo bà phải nghỉ ngơi, ăn uống đầy đủ.”
“Bà vẫn ăn mà.”
“Bà toàn ăn qua loa.”
Bà Năm quay mặt tránh ánh mắt cô.
Mấy năm gần đây, bà sống bằng khoản tiền nhỏ dành dụm và sự giúp đỡ của hàng xóm. Bà không muốn làm phiền ai nên thường nấu một nồi cháo ăn cả ngày.
Hạnh nhìn căn bếp, nhìn những lọ thuốc cũ và chiếc tủ gần như trống, lòng đau nhói.
“Bà sống như thế bao lâu rồi?”
“Có sao đâu.”
“Bà còn nói không sao?”
“Bà già rồi, ăn nhiều làm gì.”
Hạnh cúi xuống, nước mắt rơi lên mu bàn tay bà.
“Con đã hứa sẽ trở về, vậy mà để bà chờ đến mức này.”
Bà Năm siết tay cô.
“Bà chờ vì bà tin, không phải vì con mắc nợ bà.”
“Nhưng con đã bỏ lỡ quá nhiều.”
“Con không tự chọn chuyện bị đưa đi.”
“Sau khi thoát được, con đáng lẽ phải tìm nhanh hơn.”
“Con đã là một đứa trẻ. Đừng bắt đứa trẻ ngày ấy chịu trách nhiệm thay cho những người lớn làm sai.”
Câu nói khiến Hạnh bật khóc.
Bao nhiêu năm, cô vẫn luôn tự trách mình. Tự trách vì không nhớ rõ đường. Tự trách vì có lúc quá mệt nên ngừng tìm. Tự trách vì đã sống tiếp trong khi bà có thể đang chờ.
Nhưng bà Năm chưa từng trách cô.
Sau khi sức khỏe ổn định, bà trở về nhà. Hạnh quyết định ở lại chăm bà một thời gian dài.
Mỗi sáng, cô dậy sớm nấu cháo, quét sân, tưới cây. Bà Năm ngồi trên ghế tre, liên tục chỉ dẫn:
“Con cắt rau nhỏ quá.”
“Bà ăn dễ hơn.”
“Thế thì mất ngon.”
“Bà khó tính y như ngày xưa.”
“Ngày xưa con ngoan hơn.”
“Ngày xưa con sợ bà không cho ở lại.”
Bà Năm khựng lại.
“Con từng sợ thế sao?”
Hạnh gật đầu.
“Lúc nào con cũng sợ nếu mình làm sai, bà sẽ đuổi đi.”
Bà kéo cô ngồi xuống.
“Bà chưa từng nghĩ đến chuyện đó.”
“Con biết. Nhưng những đứa trẻ không có nhà thường sợ như vậy.”
Bà im lặng, rồi nhẹ nhàng nói:
“Từ giờ con không cần sợ nữa.”
Hạnh nhìn bà.
“Dù con đã lớn?”
“Lớn vẫn là cháu bà.”
Câu nói giản dị khiến cô mỉm cười.
Những ngày sau, Hạnh bắt đầu dùng thông tin trong tập hồ sơ để tìm những người từng bị đưa đi như mình. Có người đã có cuộc sống ổn định. Có người không muốn nhắc lại quá khứ. Có người vẫn đang tìm gia đình.
Hạnh tôn trọng từng lựa chọn.
Cô không ép ai phải kể.
Cô chỉ nói:
“Tôi từng là một trong số các bạn. Tôi muốn giúp, nếu bạn cần.”
Bà Năm thường ngồi bên cạnh, pha trà cho những người tìm đến.
Một cô gái hơn ba mươi tuổi vừa bước vào sân đã bật khóc khi nghe câu chuyện của Hạnh.
“Tôi không nhớ nhà mình ở đâu.”
Hạnh nắm tay cô.
“Chúng ta sẽ tìm từng chút một.”
“Tôi chỉ nhớ mẹ hay hát một bài ru.”
“Vậy bắt đầu từ bài ru đó.”
Một người đàn ông khác đến, gương mặt lạnh lùng.
“Tôi không cần tìm ai cả.”
Hạnh gật đầu.
“Được.”
“Cô không hỏi tại sao sao?”
“Vì anh có quyền không tìm.”
Anh nhìn cô, ánh mắt dịu lại.
“Nhưng tôi muốn biết người đã đưa tôi đi còn sống không.”
“Chúng ta có thể cùng tìm.”
Dần dần, căn nhà nhỏ của bà Năm trở thành nơi nhiều người ghé qua. Không có biển hiệu, không có danh xưng. Chỉ có một ấm trà, vài chiếc ghế cũ và những câu chuyện cần được lắng nghe.
Bà Năm nhìn Hạnh tất bật, có lúc lo lắng.
“Con đừng gánh hết nỗi đau của người khác.”
Hạnh đáp:
“Con không gánh. Con chỉ đi cùng họ một đoạn.”
“Nhớ giữ sức.”
“Vâng.”
Một buổi chiều, người đàn ông từng làm tài xế quay lại. Ông mang theo một tập giấy mới.
“Tôi tìm được thêm vài địa chỉ.”
Hạnh nhận lấy.
“Cảm ơn ông.”
Ông đứng ngập ngừng.
“Bà Năm có khỏe không?”
Bà từ trong nhà bước ra.
“Tôi còn khỏe để nhìn ông sửa sai.”
Ông cúi đầu.
“Tôi biết lời xin lỗi không đủ.”
Bà Năm nói:
“Đúng. Nhưng nếu ông thật lòng giúp tìm những người còn thất lạc, thì ít nhất phần đời còn lại của ông có ý nghĩa.”
Ông gật đầu.
“Tôi sẽ làm.”
Bà không nói tha thứ, nhưng cũng không xua đuổi.
Hạnh hiểu đó là giới hạn nhân hậu mà bà có thể trao.
Vài tháng trôi qua, sức khỏe bà Năm tốt hơn. Căn nhà được sửa lại mái, sân được lát phẳng để bà dễ đi. Hạnh không thay đổi quá nhiều vì sợ mất đi ký ức cũ.
Chiếc ghế tre vẫn ở hiên.
Cây khế vẫn được giữ nguyên.
Chiếc hộp gỗ đặt trên bàn thờ nhỏ cạnh ảnh mẹ Hạnh và những người thân đã khuất.
Một tối, bà Năm hỏi:
“Con định ở đây mãi thật à?”
Hạnh đang gấp quần áo, ngẩng lên.
“Bà không muốn con ở sao?”
“Bà muốn. Nhưng bà không muốn con bỏ cuộc sống của mình.”
“Cuộc sống của con bây giờ ở đây.”
“Còn người con từng nói rất thương con?”
Hạnh im lặng.
Bà Năm nhìn cô.
“Con vẫn còn nghĩ đến người ta phải không?”
“Con đã làm anh ấy tổn thương.”
“Vậy thì nói thật.”
“Con sợ.”
“Con từng đi qua bao chuyện, lại sợ một lời thật lòng sao?”
Hạnh cười buồn.
“Có những chuyện càng quý càng khó đối diện.”
Bà nắm tay cô.
“Ngày xưa con đã hứa trở về và con đã giữ lời. Bây giờ con cũng nên cho người khác cơ hội giữ lời với con.”
Đêm đó, Hạnh gọi một cuộc điện thoại.
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu sau khi nghe giọng cô.
Cuối cùng, một người đàn ông khẽ hỏi:
“Em đang ở đâu?”
“Ở nơi em từng kể.”
“Em tìm được bà rồi sao?”
“Vâng.”
“Bà khỏe không?”
“Bà đang ở bên em.”
Bà Năm ngồi gần đó, cố làm như không nghe.
Người đàn ông hỏi:
“Em gọi để nói gì?”
Hạnh hít sâu.
“Em xin lỗi vì đã rời đi mà không giải thích.”
“Anh đã chờ.”
Câu nói ấy khiến cô nghẹn lại.
“Bao lâu?”
“Không quan trọng.”
“Anh không giận sao?”
“Có. Nhưng anh hiểu em luôn sợ bị bỏ lại nên đã chọn bỏ đi trước.”
Hạnh bật khóc.
“Em đã tìm được đường về nhà, nhưng vẫn chưa biết cách trở về với anh.”
Người đàn ông nói:
“Anh không cần em trở về như cũ. Chúng ta có thể bắt đầu lại.”
Câu nói ấy giống hệt lời bà Năm từng nói với cô.
Ba ngày sau, một người đàn ông trẻ dừng xe trước cổng.
Bà Năm đang tưới cây, nhìn anh từ đầu đến chân.
“Cậu tìm ai?”
“Cháu tìm Hạnh.”
“Cậu là người khiến nó khóc mấy hôm nay à?”
Anh lúng túng.
“Chắc… là cháu.”
Bà Năm chống tay lên cán chổi.
“Cậu làm nó buồn thì đừng bước vào.”
Hạnh từ trong nhà chạy ra.
“Bà!”
Người đàn ông mỉm cười.
“Chào em.”
Hạnh đứng im, mắt đỏ lên.
“Anh đến thật sao?”
“Anh đã nói anh sẽ đến.”
Bà Năm nhìn hai người rồi quay vào nhà.
“Đứng ngoài đó đến tối thì đứng. Ai vào uống nước thì vào.”
Hạnh bật cười.
Từ ngày ấy, căn nhà nhỏ có thêm một người thường xuyên ghé thăm. Anh không hỏi quá nhiều về những điều Hạnh chưa sẵn sàng kể. Anh chỉ giúp sửa cửa, đưa bà Năm đi kiểm tra sức khỏe và ngồi nghe Hạnh kể khi cô muốn.
Một năm sau, hai người tổ chức một bữa cơm nhỏ.
Không có nghi lễ cầu kỳ.
Bà Năm ngồi ở giữa, tay nắm tay Hạnh.
Trước khi trao tay cô cho người đàn ông bên cạnh, bà nói:
“Con bé này đã chịu đủ cảnh không có nhà. Cậu đừng để nó phải sợ thêm lần nào nữa.”
Anh nghiêm túc đáp:
“Cháu không dám hứa rằng cuộc sống sẽ không có khó khăn. Nhưng cháu hứa sẽ không im lặng bỏ đi.”
Hạnh nhìn anh, nước mắt rơi.
Bà Năm quay sang cô.
“Còn con, đừng vì sợ mất mà tự mình buông tay.”
“Con nhớ rồi.”
Nhiều năm sau, người ta vẫn thấy bà Năm ngồi trước hiên, bên cạnh là Hạnh và những đứa trẻ được đưa đến chơi.
Một bé gái gầy gò hỏi:
“Bà ơi, sao bà cứ ngồi ở đây?”
Bà Năm cười:
“Ngày xưa bà chờ một người.”
“Người đó có về không?”
Bà chỉ sang Hạnh đang bê khay nước bước ra.
“Về rồi.”
Bé gái nhìn Hạnh.
“Cô ấy để bà chờ lâu không?”
“Lâu lắm.”
“Bà không giận sao?”
Bà Năm lắc đầu.
“Có những người không trở về muộn vì họ quên. Họ trở về muộn vì đường về quá khó.”
Hạnh đứng phía sau, mắt đỏ hoe.
Cô đặt khay nước xuống, ôm lấy vai bà.
“Bà còn chờ con không?”
Bà vỗ nhẹ tay cô.
“Con đã về rồi, bà còn chờ gì nữa?”
Hạnh nhìn cây khế đang ra quả.
Chiếc hộp gỗ vẫn nằm trong nhà, tấm vé số cũ vẫn được giữ nguyên. Nó không còn là dấu vết của những ngày nghèo khó, cũng không chỉ là lời nhắc về một cuộc chia ly.
Nó trở thành bằng chứng rằng một lời hứa chân thành có thể đi qua nhiều năm, nhiều biến cố và cả những quãng đời tưởng như không thể tìm lại nhau.
Bà Năm đã cứu Hạnh bằng lòng thương không điều kiện.
Hạnh trở về không chỉ để báo đáp, mà để tiếp tục trao lòng thương ấy cho những người từng mất phương hướng như mình.
Còn những người đã làm sai, không phải ai cũng được tha thứ trọn vẹn. Nhưng họ vẫn có thể lựa chọn nói thật, sửa sai và giúp người khác tránh khỏi điều mình từng gây ra.
Bởi trong cuộc đời, có những vết thương không thể xóa.
Nhưng nếu con người biết đối diện bằng sự tử tế, vết thương ấy có thể trở thành nơi ánh sáng đi vào.
Và đôi khi, nhà không phải là nơi ta sinh ra.
Nhà là nơi có một người vẫn chừa cho ta một chiếc ghế trước hiên, vẫn tin ta sẽ trở về, ngay cả khi cả thế gian đã nghĩ ta quên mất đường đi.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.