Mười hai năm chăm sóc mẹ chồng từng bữa ăn, giấc ngủ, đến ngày bà lập di chúc, toàn bộ tài sản đều thuộc về hai người con ruột. Tôi chỉ nhận được vài câu cảm ơn cho có lệ rồi lặng lẽ chuyển ra ngoài sống. Không ai ngờ chỉ ba tháng sau, một quyết định của bà trước lúc mất được công bố, khiến cả gia đình ngồi chết lặng nhìn nhau... TRUYỆN NGẮN

"Cầm lấy năm mươi triệu này, coi như tiền công mười hai năm qua cô nấu ăn, giặt giũ cho mẹ tôi. Từ ngày mai, cô dọn đồ ra khỏi nhà này được rồi!"

Giọng nói chói lót của Thanh – cô con gái út của bà Phương – vang lên giữa phòng khách, kèm theo một xấp tiền ném mạnh xuống bàn kính. Tiếng "bạch" khô khốc như một cái tát giáng thẳng vào mặt Mai. Đầu óc cô lùng bùng, tim thắt lại thành một khối nghẹn đắng. Mười hai năm. Mười hai năm cô làm dâu, từ khi tóc còn xanh đến nay khóe mắt đã hằn sâu vết chân chim, đổi lại chỉ là một câu "tiền công" rẻ mạt cùng lệnh trục xuất lạnh lùng.

Bà Phương ngồi trên chiếc ghế gỗ chạm rồng phượng, đôi mắt già nua đục ngầu nhìn chăm chăm vào cuốn sổ đỏ đặt trên bàn, tuyệt nhiên không nhìn Mai lấy một lần. Bên cạnh bà, Tuấn – con trai cả, cũng là chồng cũ đã ly hôn trên giấy tờ của Mai từ ba năm trước nhưng vẫn sống chung nhà để "tiện chăm sóc mẹ" – đang thản nhiên lướt điện thoại.

Mai run run nhìn người mẹ chồng mà mình đã cung phụng từng thìa cháo, lau từng vết chất thải khi bà tai biến nằm liệt giường suốt ba năm qua. Cô nghẹn ngào hỏi:

"Mẹ… chuyện này là sao ạ? Di chúc của bố ngày xưa nói căn nhà này…"

"Cô im đi!" – Tuấn ngắt lời, giọng gằn lên đầy cạn tình. "Bố tôi mất lâu rồi, di chúc cũ không còn giá trị. Giờ mẹ tôi đứng tên toàn bộ. Mẹ đã quyết định sang tên căn nhà phố này cho tôi, còn mảnh đất ở quê cho cái Thanh. Cô chỉ là người ngoài, giờ lại chẳng còn tư cách vợ tôi trên pháp luật, lấy quyền gì mà đòi chia chác?"

Thanh khoanh tay trước ngực, hất hàm tiếp lời:

"Đúng đấy! Mười hai năm qua cô ăn ở đây, tiêu tiền của nhà này chứ báu bở gì. Giờ mẹ tôi khỏe lại rồi, nhà này cũng cần sửa sang để anh Tuấn cưới vợ mới. Cô biết điều thì tự thu xếp đồ đạc, đừng để chúng tôi phải gọi người vứt ra đường. Nhìn cái mặt đáng thương của cô xem, định đóng kịch cho ai xem nữa?"

Mai nhìn sang bà Phương, hy vọng tìm kiếm một chút lòng trắc ẩn cuối cùng. Cô nhớ những đêm mùa đông lạnh giá, một mình cô thức trắng thay bỉm, xoa bóp đôi chân phù nề cho bà. Cô nhớ những lần bà khóc lóc vì đau đớn, chính cô là người ôm bà vào lòng, dỗ dành như con thơ. Lúc đó, bà luôn nắm tay cô bảo: "Mẹ chỉ có mình con là con ruột, hai đứa kia chỉ biết tiền thôi". Vậy mà giờ đây, khi sức khỏe vừa hồi phục, bà lại đặt bút ký vào bản di chúc tước đoạt tất cả, đẩy cô ra đường không một chút thương tiếc.

Bà Phương húng hắng ho, cuối cùng cũng lên tiếng, giọng bà lạnh lùng đến đáng sợ:

"Mai à, trách thì trách số cô không sinh được mụ con nối dõi cho nhà này. Anh Tuấn nó cần có tương lai, có một gia đình thực sự. Số tiền đó… là tôi bù đắp cho cô. Cầm lấy rồi đi tìm hạnh phúc mới đi."

Hóa ra là vậy. Lý do cuối cùng vẫn là đứa con. Mai bật cười, một tràng cười cay đắng đến trào nước mắt. Hóa ra mười hai năm thanh xuân, mười hai năm làm lụng như một người ở không lương, chịu đựng mọi tủi nhục, đổi lại chỉ là một sự phủ phàng, cạn nghĩa từ những người cô từng coi là ruột thịt.

Mai không khóc nữa. Cô đứng thẳng người, nhìn lướt qua ba gương mặt đang tràn ngập sự tham lam và đắc thắng. Cô không thèm chạm vào xấp tiền trên bàn, quay lưng bước thẳng về phòng quơ vội vài bộ quần áo cũ kỹ cho vào chiếc vali sờn góc. Khi cánh cửa ngôi nhà khép lại sau lưng, trời đổ cơn mưa giông tầm tã. Mai đứng dưới hiên mưa, lòng trống rỗng nhưng kỳ lạ thay, cô cảm thấy một sự nhẹ nhõm vô hình. Sợi dây xích vô hình trói buộc cô vào cái danh vị "nàng dâu hiếu thảo" cuối cùng đã đứt.

Ba tháng trôi qua thật nhanh. Mai thuê một căn phòng trọ nhỏ nằm sâu trong con hẻm ngoại ô. Nhờ khéo tay và có kinh nghiệm nấu nướng, cô mở một tiệm cơm tấm nhỏ trước cửa nhà. Cuộc sống tuy bận rộn, thức khuya dậy sớm nhưng đổi lại là sự bình yên trong tâm hồn. Không còn những tiếng quát tháo của Tuấn, không còn những lời mỉa mai của Thanh, và cũng không còn những áp lực đè nặng từ người mẹ chồng khó tính. Mỗi tối, nhìn số tiền lời ít ỏi nhưng sạch sẽ do chính tay mình làm ra, Mai khẽ mỉm cười.

Trái ngược với sự bình yên của Mai, ngôi nhà phố của bà Phương trong ba tháng qua lại biến thành một bãi chiến trường. Sau khi đuổi được Mai đi, Tuấn nhanh chóng rước cô nhân tình trẻ đẹp, nũng nịu tên Lan về nhà. Lan không biết nấu ăn, càng không biết làm việc nhà. Mọi việc từ dọn dẹp, giặt giũ đều phải thuê người làm, tiền bạc trong nhà cứ thế đội nón ra đi.

"Mẹ ơi, sao hôm nay canh mặn chát thế này? Con đã bảo bà giúp việc nấu nhạt thôi mà!" – Lan vừa nếm thử thìa canh đã nhăn mặt, đặt mạnh bát xuống bàn.

Bà Phương vừa hồi phục sau bạo bệnh, ăn uống khó khăn, nhìn mâm cơm nguội lạnh, lòng lại chợt nhớ đến Mai. Ngày trước, Mai luôn nấu những món mềm, thanh đạm, hợp khẩu vị của bà. Cô luôn tỉ mỉ gỡ từng chiếc xương cá, băm nhỏ thịt để bà dễ nhai. Còn bây giờ, cô con dâu mới này đến cả việc lấy cho bà ly nước ấm cũng cằn nhằn.

"Lan, con nói năng với mẹ cho cẩn thận." – Tuấn nhíu mày nhắc nhở, nhưng giọng điệu thiếu hẳn sự uy nghiêm.

"Anh hay quá nhỉ! Tôi về nhà này làm vợ chứ không phải làm ô sin. Cái nhà này sắp tới sang tên cho anh rồi, anh phải biết điều với tôi một chút." – Lan đanh đá đáp trả.

Chưa dừng lại ở đó, Thanh liên tục tìm đến nhà đòi bà Phương phải giao ngay giấy tờ mảnh đất ở quê để cô ta bán lấy tiền trả nợ cá độ cho chồng. Ngôi nhà lúc nào cũng ngập trong tiếng cãi vã, chửi bới. Bà Phương ngồi bó gối trong căn phòng tối tăm, thể xác lẫn tinh thần suy sụp nhanh chóng. Áp lực tâm lý cùng sự chăm sóc hời hợt của con cái khiến bệnh tình của bà tái phát, lần này còn nặng hơn lần trước.

Một buổi chiều muộn, bà Phương lên cơn đau ngực dữ dội. Trong nhà lúc đó chỉ có Lan đang mải mê livestream bán hàng, còn Tuấn thì đi nhậu nhẹt với bạn bè. Khi Lan phát hiện ra thì bà Phương đã ngất lịm, hơi thở thoi thóp.

Tại bệnh viện, bác sĩ lắc đầu ái ngại thông báo bà Phương khó lòng qua khỏi đêm nay. Tuấn và Thanh vội vã chạy đến, nhưng điều đầu tiên chúng quan tâm không phải là sức khỏe của mẹ, mà là chiếc két sắt ở nhà chưa kịp lấy mật khẩu.

"Anh Hai, mẹ sắp đi rồi, thế còn cái di chúc công chứng hôm trước mẹ để đâu? Anh phải tìm ngay không con mụ Mai quay lại đòi quyền lợi thì khốn!" – Thanh thì thầm vào tai anh trai ngay trước cửa phòng cấp cứu.

"Mày yên tâm, di chúc ký rồi, luật sư giữ một bản. Mẹ có mệnh hệ gì thì tài sản vẫn là của anh em mình." – Tuấn mắt đảo liên tục, tính toán.

Họ không biết rằng, bà Phương nằm bên trong, dù mắt nhắm nghiền nhưng tai vẫn nghe thấy hết thảy. Những giọt nước mắt muộn màng lăn dài trên gò má gầy gộc của người mẹ già. Bà nhận ra, sự hiếu thảo của hai đứa con ruột mà bà luôn tự hào chỉ là một màn kịch được dựng lên bằng lòng tham vô đáy.

Đám tang của bà Phương diễn ra chóng vánh. Tuấn và Thanh lo liệu mọi thứ một cách qua loa, trong lòng chỉ mong ngóng đến ngày gặp luật sư để phân chia tài sản. Mai nhận được tin muộn, cô lặng lẽ đến viếng mẹ chồng cũ vào đêm muộn. Cô mặc bộ quần áo lam giản dị, thắp cho bà nén hương, rơi vài giọt lệ tiễn biệt người đã cùng cô gắn bó mười hai năm, rồi âm thầm ra về, không mảy may sứt mẻ một lời oán hận.

Ba ngày sau khi lo xong hậu sự, tại phòng khách ngôi nhà phố, Tuấn, Thanh và Lan ngồi chỉnh tề, ánh mắt thèm khồng nhìn chằm chằm vào chiếc cặp da của vị luật sư gia đình – ông Nam.

"Thưa ông Tuấn và bà Thanh, tôi đến đây theo sự ủy quyền của bà Phương để công bố di chúc chính thức và cuối cùng của bà, được lập cách đây đúng một tuần trước khi bà qua đời." – Ông Nam nghiêm giọng nói.

Tuấn cười lớn, đập tay xuống bàn: "Ông cứ đọc đi, chúng tôi biết hết nội dung rồi. Căn nhà này thuộc về tôi, đất ở quê thuộc về em Thanh."

Vị luật sư đẩy gọng kính, mở văn bản ra và đọc lớn:

"Tôi là Nguyễn Thị Phương, trong trạng thái minh mẫn... Tôi xin thay đổi toàn bộ nội dung di chúc đã lập trước đó. Toàn bộ tài sản gồm căn nhà phố tại số X và mảnh đất 500m2 tại quê nhà, tôi quyết định hiến tặng 70% giá trị cho Quỹ từ thiện bảo trợ trẻ em mồ côi và người già neo đơn của thành phố."

"Cái gì?!" – Cả Tuấn và Thanh cùng bật dậy, mặt cắt không còn giọt máu. Thanh lao đến định giật tờ giấy: "Ông lừa chúng tôi đúng không? Mẹ tôi không đời nào làm thế!"

"Xin bà bình tĩnh, tôi chưa đọc hết." – Luật sư Nam lạnh lùng né tránh, đọc tiếp: "30% giá trị tài sản còn lại, tương đương với số tiền sau khi bán đấu giá các tài sản trên, tôi xin được chuyển quyền sở hữu hoàn toàn cho con dâu cũ của tôi là Nguyễn Thị Mai. Đây là số tiền tôi trả nợ ân tình, sự hiếu thảo và thanh xuân của con suốt mười hai năm qua. Đối với hai con ruột của tôi là Tuấn và Thanh, các con đã có đầy đủ sức khỏe nhưng lại thiếu đi đạo đức và chữ hiếu. Tôi không để lại bất kỳ tài sản nào, hy vọng các con tự dùng đôi bàn tay của mình để lao động và học lại cách làm người."

Căn phòng rơi vào một khoảng lặng chết chóc. Tuấn ngã quỵ xuống ghế, hai mắt đờ đẫn. Lan đứng bên cạnh lập tức thay đổi sắc mặt, gằn giọng: "Hóa ra là một lũ tay trắng! Ly hôn đi, tôi không rảnh ở lại gánh nợ với anh!" rồi đùng đùng bỏ đi. Thanh thì khóc lóc thảm thiết, chửi rủa sự nhẫn tâm của người mẹ đã khuất, nhưng tất cả đã quá muộn màng. Bản di chúc có đầy đủ chữ ký, dấu vân tay và video xác thực của bà Phương tại bệnh viện dưới sự chứng kiến của cơ quan công chứng.

Khi Mai nhận được thông báo từ luật sư, cô hoàn toàn sững sờ. Cô không ngờ người mẹ chồng từng đẩy cô đi trong cay đắng lại dùng cách này để thức tỉnh các con và bù đắp cho cô. Cầm số tiền lớn trong tay, Mai không tiêu xài cho riêng mình. Cô dùng một phần để mở rộng tiệm cơm, phần còn lại cô gửi lại chính quỹ từ thiện mà bà Phương đã chọn, chỉ giữ lại một khoản nhỏ để phòng thân.

Một buổi chiều, khi Mai đang bận rộn múc cơm cho khách, cô thấy một bóng dáng quen thuộc đang lom khom bốc vác những bao gạo từ xe tải xuống cửa hàng đối diện. Đó là Tuấn. Chiếc áo sơ mi hàng hiệu ngày nào giờ sờn rách, đẫm mồ hôi. Cách đó không xa, Thanh cũng đang lom khom dọn bàn thuê cho một quán nước vỉa hè. Mất đi chỗ dựa, không có tài sản, họ buộc phải lao động chân tay để kiếm sống qua ngày.

Tuấn ngẩng lên, chạm phải ánh mắt của Mai. Anh ta vội vã quay đi, khuôn mặt tràn ngập sự xấu hổ và hối hận. Mai khẽ thở dài, cúi đầu tiếp tục công việc của mình.

Gieo nhân nào thì gặt quả nấy. Cuộc đời vốn dĩ rất công bằng. Sự hiếu thảo và lòng nhân hậu của Mai cuối cùng đã được đền đáp bằng một cuộc sống bình yên, tự tại. Còn những kẻ coi thường tình thân, chà đạp lên đạo đức vì lòng tham, cái giá họ phải trả chính là sự cô độc và bài học đắt giá về hai chữ "gia đình".