#Truyệnngắn #Hưcấu #Sángtác Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu.
“CON TRAI MẸ SÁNG MAI CÒN PHẢI ĐI LÀM, CÔ KHÔNG THỂ TỰ CẦM BÁT ĐƯỢC SAO?”
Mẹ chồng tôi, bà Lưu Tú Phân, vừa nói vừa giật chiếc bát cháo khỏi tay chồng tôi.
Nước cháo nóng sóng ra ngoài, rơi xuống tấm chăn trắng đang phủ ngang bụng tôi. Tôi giật mình, theo phản xạ muốn ngồi dậy, nhưng cơn đau kéo căng từ bụng dưới lập tức khiến tôi tái mặt.
Tôi vừa sinh con được ba ngày.
Ca sinh kéo dài gần mười tiếng. Sau đó, bác sĩ phải xử lý thêm vì tôi mất sức và có dấu hiệu tụt huyết áp. Đến sáng hôm ấy, tôi vẫn chưa thể tự ngồi dậy nếu không có người đỡ sau lưng.
Chồng tôi, Chu Dịch Thần, lập tức đặt một tay sau vai tôi.
“Du Ninh, em đừng cử động.”
Anh quay sang mẹ:
“Mẹ làm gì vậy? Cháo đổ lên chăn rồi.”
Bà Tú Phân vẫn ôm chiếc bát trước ngực, vẻ mặt đầy bất mãn.
“Mẹ làm gì à? Mẹ đang dạy vợ con biết điều. Sinh con là chuyện phụ nữ nào chẳng phải trải qua. Nó nằm đây đã ba ngày, hết bảo con lấy nước lại bắt con đút cháo. Con còn phải đi làm kiếm tiền, không thể cả ngày hầu hạ nó.”
Tôi nhìn bà.
Cổ họng khô đến đau.
Từ khi nhập viện, bà chưa từng hỏi tôi có đau không.
Ngay khi cháu vừa được y tá bế ra, câu đầu tiên bà hỏi là:
“Con trai hay con gái?”
Biết là con trai, bà cười đến đỏ cả mặt.
Sau đó bà đi theo em bé vào phòng theo dõi, bỏ mặc tôi còn nằm trong phòng sinh.
Đêm đầu tiên, bà đến bệnh viện, mang theo một nồi canh gà hầm thuốc bắc rất đặc. Bác sĩ nói tôi chưa nên ăn đồ quá nhiều dầu mỡ, bà lập tức khó chịu:
“Ngày xưa chúng tôi sinh xong đều ăn thế, có ai làm sao đâu?”
Đêm thứ hai, đứa bé khóc liên tục, tôi đau đến toát mồ hôi, Dịch Thần bế con đi lại trong phòng. Mẹ chồng gọi điện trách anh:
“Con để y tá làm. Đàn ông ôm trẻ con cả đêm thì sáng còn tinh thần đâu đi làm?”
Sáng nay, thấy anh ngồi bên giường đút cháo cho tôi, bà cuối cùng không nhịn được nữa.
Dịch Thần伸 tay muốn lấy lại chiếc bát.
“Mẹ đưa con.”
Bà né sang bên.
“Không đưa. Nó có tay, để nó tự ăn.”
“Mẹ không thấy cô ấy còn chưa ngồi nổi sao?”
“Không ngồi được thì nằm mà ăn.”
“Làm sao nằm ăn?”
“Vậy nhịn một bữa cũng không sao.”
Tôi nhìn chồng.
Gương mặt anh căng lên.
Từ nhỏ, Dịch Thần đã quen nghe lời mẹ. Anh rất ít khi cãi lại bà. Nhưng ba ngày qua, anh gần như không rời bệnh viện, tự học cách thay tã, pha nước ấm, đỡ tôi đi vài bước trong hành lang.
Tôi biết anh đang cố gắng.
Cũng biết anh bị kẹt giữa vợ và mẹ.
Nhưng khoảnh khắc ấy, tôi vẫn thấy trong lòng lạnh đi.
Bởi vì dù anh đang giận, anh vẫn chỉ nói:
“Mẹ đừng làm ầm trong bệnh viện.”
Chứ không phải:
“Mẹ không được đối xử với vợ con như vậy.”
Có những khác biệt rất nhỏ.
Nhưng người đang nằm trên giường bệnh sẽ cảm nhận rõ hơn bất kỳ ai.
Mẹ chồng nghe anh nói, càng nổi giận.
“Mẹ làm ầm? Mẹ nói sai chỗ nào? Con là giám đốc bộ phận, cả công ty trông vào con. Nếu ngày nào cũng nghỉ ở đây thì tiền sữa, tiền bỉm ai lo? Cô ấy làm giáo viên thiết kế, lương mỗi tháng có bao nhiêu? Cuối cùng chẳng phải vẫn dựa vào con?”
Tôi siết chặt mép chăn.
Trước khi mang thai, tôi là giảng viên thiết kế nội thất tại một trường cao đẳng nghề ở Hàng Châu. Thu nhập của tôi không cao bằng Dịch Thần, nhưng tiền đặt cọc căn hộ chúng tôi đang sống là từ khoản thừa kế của mẹ tôi.
Mẹ chồng biết.
Nhưng mỗi khi có mâu thuẫn, bà đều cố tình nói tôi đang sống dựa vào con trai bà.
Dịch Thần cau mày:
“Mẹ, đừng nói nữa.”
“Tại sao không nói? Mẹ chỉ muốn nó hiểu chồng nó không phải người giúp việc.”
Bà quay sang tôi.
“Du Ninh, cô làm vợ phải biết thương chồng. Nó đút cho cô hai thìa rồi, phần còn lại tự ăn đi.”
Bà đưa bát về phía tôi.
Tay tôi vẫn còn run.
Tôi thử nâng cánh tay lên, nhưng chỉ một động tác nhỏ cũng kéo theo cơn đau âm ỉ.
Dịch Thần lập tức đỡ lấy bát.
“Con nói con sẽ đút.”
“Con bỏ xuống!”
“Mẹ…”
“Bỏ xuống!”
Đúng lúc ấy, ngoài cửa phòng vang lên tiếng gậy gỗ gõ xuống nền hành lang.
“Cộc.”
“Cộc.”
“Cộc.”
Cả ba chúng tôi cùng quay lại.
Bà nội của Dịch Thần, bà Chu Ngọc Lan, đứng ở cửa.
Bà đã tám mươi sáu tuổi.
Tóc bạc búi gọn sau đầu, mặc áo khoác màu xanh đen kiểu truyền thống, một tay chống gậy, tay kia được cô giúp việc đỡ nhẹ.
Bà sống ở quê Lâm An, cách trung tâm Hàng Châu hơn một giờ xe. Vì sức khỏe không tốt, gia đình không báo ngay chuyện tôi sinh. Không ai ngờ bà lại tự đến bệnh viện.
Phía sau bà còn có bố chồng tôi, ông Chu Kiến Quốc. Ông xách một túi giữ nhiệt, sắc mặt có phần khó xử.
Mẹ chồng nhìn thấy bà cụ, lập tức đổi giọng:
“Mẹ, sao mẹ lên đây mà không báo? Đường xa như vậy…”
Bà nội không nhìn bà.
Ánh mắt bà dừng trên chiếc bát cháo trong tay con dâu, rồi nhìn tôi đang nằm trên giường, sau đó nhìn Dịch Thần đang đứng cạnh.
Bà chống gậy bước vào.
“Đặt bát xuống.”
Giọng bà không lớn.
Nhưng mẹ chồng lập tức im.
Bà nội kéo ghế, ngồi ở cuối giường.
Sau đó bà nhìn thẳng con dâu và hỏi câu thứ nhất:
“Ngày con sinh Dịch Thần, ai đã bón cho con từng thìa cháo trong bảy ngày?”
Mặt bà Tú Phân lập tức cứng lại.
Không ai trả lời.
Bà nội hỏi câu thứ hai:
“Ngày con sốt cao, không tự bước xuống giường được, ai đã thức ba đêm thay con giặt quần áo, chăm cháu và nấu từng bữa?”
Bà Tú Phân cúi mắt.
Tay cầm bát bắt đầu run.
Bà nội hỏi câu thứ ba:
“Nếu năm ấy mẹ cũng nói con trai mẹ phải đi làm, con tự lo đi, thì hôm nay con còn có thể đứng đây giật bát khỏi tay con trai mình không?”
Căn phòng im phăng phắc.
Tôi nghe rõ tiếng máy điều hòa chạy trên trần.
Bà Tú Phân đặt chiếc bát xuống bàn.
Rất chậm.
Rồi bà quay mặt đi, không dám nhìn ai.
Bà nội không mắng tiếp.
Bà chỉ đưa tay về phía Dịch Thần.
“Cháu đỡ vợ ngồi lên. Bà đút.”
Dịch Thần vội nói:
“Bà nội, để cháu.”
“Cháu đút cũng được. Nhưng hôm nay bà muốn cho mẹ cháu nhìn.”
Dịch Thần kê thêm gối sau lưng tôi.
Bà nội đón chiếc bát, thổi từng thìa cháo.
Tôi nhìn bàn tay đầy đốm nâu của bà, mũi bỗng cay xè.
“Bà nội, cháu tự…”
“Đừng cố.”
Bà đặt thìa gần miệng tôi.
“Người vừa sinh con không cần chứng minh mình mạnh. Đau thì nói đau. Không ngồi được thì để người khác đỡ. Nhà có người mà bắt sản phụ tự chịu thì nuôi con cháu để làm gì?”
Tôi ăn thìa cháo đầu tiên.
Không biết vì cháo ấm hay vì câu nói ấy, nước mắt tôi lập tức trào ra.
Bà nội nhìn thấy nhưng không nói.
Bà chỉ đút tiếp thìa thứ hai.
Mẹ chồng đứng bên cạnh, khuôn mặt lúc đỏ lúc trắng.
Bố chồng đặt túi giữ nhiệt xuống bàn.
Ông nói nhỏ:
“Tú Phân, bà ngồi đi.”
Bà lập tức gắt:
“Ông đừng nói.”
Bà nội ngẩng lên.
“Con không cho chồng nói, không cho con trai chăm vợ, vậy con muốn cả nhà chỉ nghe mình con sao?”
Bà Tú Phân mím môi.
“Mẹ, con chỉ sợ Dịch Thần mệt.”
“Thương con trai không sai.”
Bà nội đặt bát xuống.
“Nhưng con thương nó bằng cách dạy nó trốn trách nhiệm thì sai.”
“Con không dạy nó trốn.”
“Vợ nó sinh con cho cả hai. Nó chăm vợ là trách nhiệm của nó. Sao vào miệng con lại thành hầu hạ?”
Mẹ chồng không đáp.
Bà nội quay sang Dịch Thần.
“Còn cháu.”
Anh lập tức đứng thẳng.
“Vâng.”
“Cháu thấy mẹ giật bát của vợ, cháu chỉ nói đừng làm ầm?”
Mặt Dịch Thần thay đổi.
Anh nhìn tôi.
Bà nội tiếp:
“Cháu sợ làm mẹ buồn hơn sợ vợ đau sao?”
“Không phải…”
“Vậy là gì?”
Dịch Thần im lặng.
Bà nội không cho anh trốn.
“Nói.”
Anh cúi đầu.
“Cháu nghĩ mẹ chỉ nóng tính. Cháu muốn mọi người bình tĩnh.”
“Bình tĩnh không có nghĩa đứng giữa rồi để người yếu hơn chịu.”
Giọng bà chậm rãi.
“Người chồng không phải trọng tài đứng giữa mẹ và vợ. Cháu có trách nhiệm phân biệt đúng sai. Mẹ sai thì nói mẹ sai. Vợ sai thì nói vợ sai. Nếu lúc nào cũng nói cả hai nhịn nhau, cuối cùng người luôn bị yêu cầu nhịn sẽ không còn muốn ở lại.”
Tôi nhìn Dịch Thần.
Anh không nói được gì.
Bà nội lại cầm bát lên.
Đút cho tôi thêm vài thìa rồi hỏi:
“Bác sĩ nói bao giờ được xuất viện?”
Tôi đáp:
“Nếu chiều nay kiểm tra ổn, ngày mai có thể về.”
“Về đâu?”
Dịch Thần nói:
“Về căn hộ của chúng cháu.”
Mẹ chồng lập tức xen vào:
“Không được. Tôi đã chuẩn bị phòng ở nhà. Sau sinh phải có người chăm.”
Bà nội nhìn bà.
“Ai chăm?”
“Tất nhiên là con.”
“Con chăm kiểu vừa rồi?”
Bà Tú Phân đỏ mặt.
“Con chỉ nhất thời nóng.”
“Ba ngày nay con đã làm những gì?”
Câu hỏi khiến cả phòng im lặng lần nữa.
Tôi không muốn kể.
Không phải vì muốn bảo vệ mẹ chồng.
Mà vì tôi đã quá mệt.
Nhưng bà nội nhìn y tá đang đứng gần cửa thay túi truyền.
“Cô y tá, ba ngày nay ai ở lại chăm bệnh nhân?”
Cô y tá hơi ngập ngừng.
Dịch Thần nói:
“Chủ yếu là cháu.”
Y tá gật đầu.
“Anh Chu ở lại nhiều nhất. Mẹ chồng bệnh nhân đến theo giờ.”
Bà nội hỏi:
“Có xảy ra mâu thuẫn gì không?”
Y tá nhìn tôi.
Tôi khẽ lắc đầu.
Nhưng cô ấy vẫn nói rất khéo:
“Bệnh nhân cần nghỉ ngơi. Người nhà nên tránh làm cô ấy xúc động, cũng không nên ép vận động hoặc ăn đồ không phù hợp hướng dẫn bác sĩ.”
Mẹ chồng lập tức nói:
“Tôi đâu ép.”
Y tá không tranh luận.
Cô thay túi truyền xong rồi ra ngoài.
Bà nội hỏi tôi:
“Du Ninh, cháu muốn về đâu?”
Tôi nhìn Dịch Thần.
Anh lập tức nói:
“Em quyết định.”
Câu trả lời nghe có vẻ tôn trọng.
Nhưng lúc đó, tôi lại không muốn phải quyết định một mình.
Tôi vừa sinh con.
Tôi muốn chồng mình nói:
“Chúng ta về nhà của chúng ta. Anh sẽ lo.”
Tôi khẽ đáp:
“Cháu muốn về căn hộ.”
Mẹ chồng nói ngay:
“Căn hộ chỉ có hai đứa, ai nấu ăn? Ai giặt đồ? Ai trông cháu?”
“Tôi sẽ thuê dì giúp việc sau sinh,” Dịch Thần nói.
Bà Tú Phân quay sang con:
“Người ngoài làm sao chăm bằng mẹ?”
Bà nội hỏi:
“Vậy con có thể bảo đảm không giật bát, không bắt nó tự làm việc, không chê nó yếu đuối không?”
Mẹ chồng tức đến nghẹn.
“Mẹ đang coi con là người xấu sao?”
“Không.”
Bà nội đáp.
“Mẹ đang hỏi con có làm được không.”
Bà Tú Phân im lặng rất lâu.
Cuối cùng bà nói:
“Con không biết.”
Bà nội gật đầu.
“Ít nhất câu này thật.”
Sau đó bà quay sang tôi.
“Vậy về căn hộ. Thuê người có chuyên môn. Mẹ chồng có thể đến thăm, không được tự ý quyết định mọi việc.”
Mẹ chồng nhìn bà:
“Mẹ đang đẩy con ra khỏi nhà của con trai?”
“Nhà của con trai con là nơi nó sống với vợ con. Không phải nơi con có thể ra lệnh.”
Bà Tú Phân đứng bật dậy.
“Con ra ngoài.”
Bố chồng định theo.
Bà nội gọi:
“Kiến Quốc, con ở lại.”
Ông dừng bước.
Mẹ chồng quay lại nhìn chồng:
“Ông cứ ở đây nghe mẹ ông dạy.”
Rồi bà mở cửa đi thẳng.
Tiếng giày cao gót vang dọc hành lang.
Bà nội không đuổi theo.
Bà chỉ thở dài.
“Con dâu của bà không phải người xấu.”
Bà nhìn tôi.
“Nó chỉ được nuông chiều trong nỗi sợ mất con trai quá lâu.”
Tôi không nói.
Bà tiếp:
“Nhưng hiểu nguyên nhân không có nghĩa cháu phải chịu.”
Bố chồng cúi đầu.
“Mẹ, con cũng có lỗi.”
“Con có.”
Bà nội nhìn ông.
“Vợ con đối xử với con dâu thế nào, con biết mà vẫn giả vờ không thấy. Con tưởng im lặng giữ được hòa khí. Thật ra im lặng chỉ khiến người nói lớn nhất tưởng mình luôn đúng.”
Ông Kiến Quốc thở dài.
“Con sẽ nói chuyện với bà ấy.”
“Không chỉ nói.”
Bà nội nói.
“Phải thay đổi cách sống.”
Chiều hôm đó, bác sĩ đến kiểm tra.
Tình trạng của tôi ổn hơn nhưng vẫn cần nghỉ ngơi tuyệt đối, tránh ngồi quá lâu và không được tự bế con khi đứng.
Dịch Thần ghi lại từng lời.
Anh hỏi bác sĩ rất nhiều.
“Tối bé khóc lâu thì làm sao?”
“Vợ tôi ăn được gì?”
“Có cần đi lại mỗi ngày không?”
“Vết đau tăng thì khi nào phải quay lại viện?”
Tôi nhìn anh, lòng dịu đi một chút.
Sau khi bác sĩ rời đi, anh ngồi bên giường.
“Du Ninh.”
“Ừ.”
“Anh xin lỗi.”
Tôi nhìn con đang ngủ trong nôi.
“Vì chuyện gì?”
“Vì sáng nay.”
“Anh đã lấy lại bát.”
“Nhưng bà nói đúng.”
Anh cúi đầu.
“Anh chỉ muốn mẹ đừng làm ầm. Anh nghĩ miễn anh tiếp tục chăm em thì không cần tranh cãi. Nhưng như vậy giống như anh đang ngầm chấp nhận cách mẹ nói với em.”
Tôi im lặng.
Anh nắm lấy tay tôi.
“Anh không biết em đã buồn đến mức nào.”
Tôi khẽ rút tay lại.
“Không phải chỉ sáng nay.”
Anh sững lại.
Tôi nhìn anh.
“Ngày em nhập viện, mẹ anh nói em làm quá vì mới đau vài tiếng đã đòi đến bệnh viện. Khi bác sĩ nói có thể phải mổ, bà hỏi có ảnh hưởng đến cháu trai không trước khi hỏi em có nguy hiểm không. Sau sinh, bà không cho anh bế con ban đêm. Bà còn nói trước mặt họ hàng rằng em ít sữa vì trước đây mải làm việc, không biết giữ sức.”
Dịch Thần cau mày.
“Bà nói với họ hàng?”
“Em nghe bà gọi điện.”
“Vì sao em không nói anh?”
Tôi bật cười mệt mỏi.
“Anh ở ngay trong phòng.”
Anh sững người.
Đúng.
Anh không cần tôi báo.
Anh đã nghe thấy một phần.
Chỉ là anh coi đó là tính mẹ.
Tôi tiếp:
“Mỗi lần em nói em khó chịu, anh đều bảo mẹ không có ý xấu. Nhưng người bị làm đau không thể sống dựa vào ý tốt mà người khác tự nhận.”
Dịch Thần cúi đầu.
“Anh sai.”
“Em không cần anh chỉ nói sai.”
“Vậy em cần gì?”
“Em cần anh đừng bắt em tự bảo vệ mình trước mẹ anh trong lúc em còn không ngồi dậy nổi.”
Mắt anh đỏ lên.
“Anh hiểu.”
“Anh thật sự hiểu không?”
“Anh sẽ làm.”
Tôi nhìn anh rất lâu.
“Em sẽ nhìn.”
Anh gật đầu.
“Được.”
Đó không phải sự tha thứ.
Chỉ là một cơ hội được giữ lại để quan sát.
Tối hôm đó, mẹ chồng không quay lại bệnh viện.
Bà chỉ nhắn cho Dịch Thần:
“Con đã có vợ rồi, không cần mẹ nữa. Từ nay mẹ không đến làm phiền.”
Dịch Thần đọc tin nhắn rồi thở dài.
Tôi hỏi:
“Anh định trả lời gì?”
“Anh chưa biết.”
“Anh thường sẽ làm gì?”
“Gọi xin lỗi.”
“Anh có làm gì sai với bà không?”
Anh im lặng.
Tôi nói:
“Anh có thể nói anh vẫn cần mẹ, nhưng mẹ không được làm tổn thương vợ anh. Hai việc đó có thể cùng đúng.”
Dịch Thần nhìn tôi.
“Em còn giúp anh nghĩ cách nói?”
“Không phải giúp anh. Em không muốn sau này anh nói vì em mà anh và mẹ bất hòa.”
Anh cứng người.
“Anh sẽ không nói thế.”
“Em hy vọng.”
Anh trả lời mẹ:
“Con vẫn là con của mẹ. Nhưng sáng nay mẹ sai. Du Ninh vừa sinh xong, con chăm cô ấy là trách nhiệm. Ngày mai chúng con về căn hộ. Mẹ có thể đến thăm khi bình tĩnh và tôn trọng hướng dẫn của bác sĩ.”
Tin nhắn gửi đi.
Năm phút sau, mẹ chồng gọi.
Dịch Thần bật loa ngoài.
“Con bị vợ dạy rồi đúng không?”
Anh nhìn tôi, rồi đứng dậy đi ra ban công.
Nhưng tôi vẫn nghe giọng anh qua cửa kính.
“Không ai dạy con. Con đang nói điều con nên nói từ lâu.”
“Con vì nó mà cãi mẹ?”
“Con không cãi. Con nói mẹ đã đối xử không đúng.”
“Mẹ nuôi con ba mươi mấy năm…”
“Con biết. Con biết ơn mẹ. Nhưng biết ơn không có nghĩa mẹ luôn đúng.”
Đầu dây bên kia im lặng.
Rồi bà khóc.
“Con có vợ rồi thì mẹ thành người ngoài.”
“Mẹ không phải người ngoài. Nhưng vợ con là gia đình của con.”
“Vậy mẹ ở đâu?”
“Trong gia đình. Nhưng không đứng trên tất cả mọi người.”
Một lúc lâu, mẹ chồng ngắt máy.
Dịch Thần đứng ngoài ban công thêm mấy phút.
Khi quay vào, mắt anh đỏ.
Tôi hỏi:
“Anh ổn không?”
“Không ổn lắm.”
“Anh hối hận?”
“Không.”
Anh ngồi xuống.
“Anh chỉ nhận ra trước đây mỗi lần mẹ khóc, anh đều lập tức nhận lỗi, dù không biết mình sai gì.”
Tôi không nói.
Có những bài học rất đơn giản.
Nhưng nếu một người đã sống hơn ba mươi năm theo cách cũ, để học lại sẽ rất đau.
Sáng hôm sau, chúng tôi xuất viện.
Bà nội nhất quyết đến đón.
Bà ngồi trên xe lăn ở sảnh, trên đầu gối đặt một chiếc chăn nhỏ tự tay bà may cho chắt.
Mẹ chồng không xuất hiện.
Bố chồng lái xe đưa chúng tôi về căn hộ.
Căn hộ nằm ở quận Củng Thự, cách bệnh viện hơn hai mươi phút. Trước khi sinh, tôi đã chuẩn bị phòng cho em bé, nhưng chưa thuê người chăm sau sinh vì mẹ chồng khẳng định bà sẽ lo.
Bây giờ mọi thứ phải sắp xếp lại.
Dịch Thần liên hệ trung tâm dịch vụ, tìm một dì chăm sóc tên Triệu Mai.
Dì Triệu hơn năm mươi tuổi, từng làm tại trung tâm chăm sóc sản phụ, có giấy chứng nhận và kinh nghiệm.
Ngay ngày đầu, dì chia rõ việc:
“Anh Chu chăm bé ban đêm theo ca. Tôi phụ ban ngày, nấu đồ ăn và hỗ trợ chị Hạ. Mẹ chồng hoặc người thân đến thăm thì không bế bé quá lâu, không tự ý cho bé uống nước, không mang thức ăn lạ cho sản phụ.”
Bà nội nghe xong, gật đầu:
“Người có chuyên môn nói mới đáng nghe.”
Bố chồng ngồi cạnh, cười ngượng.
Chiều đó, mẹ chồng đến.
Bà đứng ngoài cửa gần một phút mới bấm chuông.
Dịch Thần mở.
Bà xách theo hai túi đồ.
“Tôi mang canh cá.”
Dì Triệu bước ra:
“Canh có nhiều dầu không?”
Mẹ chồng lập tức khó chịu:
“Cô là ai?”
“Người chăm sóc sản phụ.”
“Tôi là mẹ chồng.”
Dì Triệu mỉm cười.
“Vậy chúng ta cùng nghe bác sĩ.”
Bà nội ngồi trong phòng khách, chống gậy nói:
“Đúng.”
Mẹ chồng nhìn thấy bà, sắc mặt thay đổi.
Bà đặt túi xuống.
“Tôi đã hớt dầu.”
Dì Triệu mở ra kiểm tra.
“Có thể dùng một ít.”
Mẹ chồng đi vào phòng.
Tôi đang nằm nghiêng, em bé ngủ bên cạnh trong nôi.
Bà đứng ở cửa.
“Du Ninh.”
Tôi nhìn bà.
“Vâng.”
Bà không xin lỗi.
Chỉ nói:
“Canh cá giúp có sữa.”
Dì Triệu từ sau nhắc:
“Lượng sữa không chỉ do một món ăn. Quan trọng là nghỉ ngơi và tâm trạng.”
Mẹ chồng quay sang định phản bác, nhưng thấy bà nội đang nhìn, cuối cùng im.
Bà ngồi xuống ghế.
“Đứa bé hôm nay thế nào?”
“Ổn.”
“Có khóc không?”
“Có.”
“Con trai thì phải khóc to mới khỏe.”
Tôi không trả lời.
Không khí nặng nề.
Dịch Thần bước vào.
“Mẹ, mẹ muốn bế bé không?”
Bà lập tức sáng mắt.
“Muốn.”
Dì Triệu hướng dẫn rửa tay và đỡ cổ.
Mẹ chồng hơi khó chịu nhưng vẫn làm.
Khi bế cháu, gương mặt bà dịu hẳn.
“Tiểu Bảo, bà nội đây.”
Bà nội ngồi ngoài cửa nói:
“Bế cháu thì nhớ mẹ cháu cũng là người.”
Bà Tú Phân cứng lại.
Một lúc sau, bà đặt bé xuống.
Rồi quay sang tôi.
“Chuyện hôm qua…”
Bà ngập ngừng.
Tôi chờ.
“Là tôi nóng.”
Không phải xin lỗi hoàn chỉnh.
Nhưng là lần đầu bà thừa nhận.
Tôi nói:
“Con nghe.”
Bà dường như chờ tôi nói “không sao”.
Tôi không nói.
Bởi chuyện đó không phải không sao.
Mẹ chồng ngồi thêm mười phút rồi ra về.
Trước khi đi, bà nói với Dịch Thần:
“Ngày mai mẹ không đến.”
Anh hỏi:
“Vì sao?”
“Để các con nghỉ.”
Bà nói mà không nhìn tôi.
Nhưng tôi biết đó là một bước lùi.
Nhỏ.
Và chưa chắc bền.
Ba ngày sau, một chuyện mới xảy ra.
Mẹ chồng gọi cho Dịch Thần lúc gần nửa đêm.
Bố chồng bị đau ngực, phải vào bệnh viện.
Dịch Thần lập tức thay quần áo.
Tôi nói:
“Anh đi đi.”
“Em ở nhà được không?”
“Có dì Triệu.”
Anh cúi xuống hôn trán tôi.
“Anh sẽ gọi.”
Bà nội cũng được đưa đến bệnh viện vì quá lo.
Sáng hôm sau, bác sĩ kết luận bố chồng chỉ bị rối loạn nhịp nhẹ do căng thẳng và thiếu ngủ, chưa nguy hiểm nhưng cần theo dõi.
Mẹ chồng ngồi ngoài hành lang, khuôn mặt phờ phạc.
Dịch Thần gọi video cho tôi.
Tôi thấy bà phía sau.
Tóc rối.
Mắt đỏ.
Trong khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu mấy ngày qua bà cũng không ngủ ngon.
Không phải vì thương tôi.
Mà vì sợ mất con trai, sợ bị cả nhà trách, sợ vai trò của mình thay đổi.
Những nỗi sợ ấy không làm cách bà đối xử với tôi đúng hơn.
Nhưng nó giúp tôi hiểu vì sao bà phản ứng dữ dội.
Chiều, bố chồng về nhà.
Dịch Thần đưa bà nội về Lâm An nghỉ.
Trước khi đi, bà gọi tôi.
“Du Ninh.”
“Vâng.”
“Mấy ngày tới cháu đừng nghĩ nhiều.”
“Cháu biết.”
“Bà đã nói với Tú Phân. Nhưng muốn nó thật sự thay đổi, không thể chỉ dựa vào ba câu hỏi.”
“Cháu hiểu.”
“Cháu có giận bà ấy không?”
“Có.”
Bà nội gật đầu.
“Nên giận.”
Tôi hơi bất ngờ.
Bà nói tiếp:
“Người già thường bắt người trẻ phải rộng lượng vì họ sợ gia đình tan. Nhưng nếu chỉ bảo người bị đau phải bỏ qua, gia đình chỉ được dán lại bên ngoài.”
Tôi im lặng.
“Cháu không cần tha thứ nhanh. Chỉ cần đừng để oán giận làm cháu đau thêm.”
“Vâng.”
“Còn Dịch Thần, bà sẽ nhìn nó.”
Tôi bật cười nhẹ.
“Cháu cũng vậy.”
Hai tuần sau, tôi có thể tự ngồi dậy và đi chậm trong nhà.
Dịch Thần quay lại làm việc nhưng mỗi ngày chỉ làm nửa buổi trong tuần đầu.
Mẹ chồng không đến thường xuyên.
Bà gửi đồ ăn qua bố chồng, mỗi hộp đều dán giấy ghi rõ nguyên liệu.
Dì Triệu kiểm tra rồi mới cho tôi ăn.
Có hôm bà gửi canh quá mặn, dì Triệu trả lại.
Bà gọi cho Dịch Thần phàn nàn:
“Người giúp việc kia coi thường mẹ.”
Anh nói:
“Dì ấy làm theo chế độ của bác sĩ.”
“Mẹ nấu cả buổi.”
“Con biết. Nhưng không phù hợp thì lần sau mẹ đổi.”
Bà im lặng rồi ngắt máy.
Ngày hôm sau, canh nhạt hơn.
Tôi nhận ra bà đang thay đổi theo cách miễn cưỡng.
Nhưng ít nhất bà thay đổi.
Tưởng rằng mọi chuyện sẽ dần yên, thì đến ngày đầy tháng của con, mâu thuẫn lại bùng lên.
Mẹ chồng muốn tổ chức tiệc lớn tại khách sạn, mời hơn sáu mươi người.
Tôi muốn làm một bữa cơm nhỏ.
Dịch Thần nói:
“Chúng ta tổ chức nhỏ thôi.”
Bà Tú Phân lập tức phản đối:
“Cháu đích tôn nhà họ Chu đầy tháng mà chỉ ăn cơm nhỏ? Người ngoài sẽ nghĩ nhà ta không coi trọng.”
Tôi hỏi:
“Mẹ coi trọng cháu hay coi trọng người ngoài nghĩ gì?”
Bà đỏ mặt.
“Cô nói vậy là sao?”
Bà nội chống gậy gõ xuống nền.
“Lại bắt đầu rồi.”
Mẹ chồng quay sang:
“Mẹ, lần này khác. Đầy tháng là việc lớn.”
Bà nội hỏi:
“Mẹ đứa bé muốn gì?”
“Cô ấy còn trẻ, không hiểu phong tục.”
“Vậy bố đứa bé?”
Dịch Thần đáp:
“Chúng cháu muốn tổ chức nhỏ.”
Bà Tú Phân nhìn con.
“Con lại nghe vợ.”
Anh bình tĩnh:
“Không. Đây là quyết định của hai vợ chồng.”
“Vậy mẹ không có quyền?”
“Có quyền góp ý. Không có quyền quyết định thay.”
Bà chết lặng.
Tôi nhìn Dịch Thần.
Lần này, anh không né.
Không nói “mọi người bớt một câu”.
Anh nói rõ.
Mẹ chồng im lặng rất lâu.
Sau đó bà bật khóc.
“Được. Từ nay mọi chuyện các con tự lo.”
Bà quay đi.
Nhưng bà nội gọi:
“Tú Phân.”
Bà dừng lại.
“Con muốn được tôn trọng thì cũng phải học tôn trọng.”
“Con chỉ muốn tốt cho cháu.”
“Người ta thường gây nhiều tổn thương nhất khi khẳng định mình chỉ muốn tốt.”
Mẹ chồng đứng yên.
Rồi bà quay lại, ngồi xuống ghế.
“Vậy tổ chức thế nào?”
Tôi đáp:
“Chỉ hai bên gia đình và vài người thân.”
“Bao nhiêu bàn?”
“Ba bàn.”
Bà nhăn mặt.
“Ít quá.”
Dịch Thần hỏi:
“Mẹ muốn mời ai nhất?”
Bà kể tên bốn người.
Tôi nói:
“Có thể mời.”
Bà nhìn tôi.
“Cô đồng ý?”
“Miễn không quá đông và không kéo dài.”
Bà gật đầu.
Đó là lần đầu tiên chúng tôi thương lượng thay vì một người ra lệnh, người kia nhẫn nhịn.
Nhưng tôi không biết, buổi tiệc đầy tháng ấy sẽ phơi ra một bí mật khiến cả gia đình một lần nữa đảo lộn.
Một bí mật liên quan đến chính Dịch Thần.
Và cũng là lý do thật sự khiến mẹ chồng bám chặt lấy con trai đến mức không chấp nhận bất kỳ người phụ nữ nào bước vào cuộc đời anh.
CHƯƠNG 2: BỨC ẢNH DƯỚI ĐÁY HỘP QUÀ ĐẦY THÁNG
Tiệc đầy tháng được tổ chức tại một nhà hàng kiểu Giang Nam gần Tây Hồ.
Không gian không lớn, chỉ có ba bàn tròn, bình phong gỗ, đèn vàng ấm và vài bình hoa mẫu đơn.
Tôi mặc váy dài màu xanh nhạt.
Dịch Thần bế con.
Mẹ chồng mặc áo gấm đỏ sẫm, từ sáng đã đến sớm kiểm tra từng món ăn.
Dù đồng ý tổ chức nhỏ, bà vẫn muốn mọi thứ phải “ra dáng”.
Bà nội ngồi ở bàn chính, bên cạnh là bố chồng.
Dì Triệu cũng được mời vì đã chăm tôi suốt tháng đầu.
Mọi chuyện ban đầu khá yên ổn.
Cho đến khi một người phụ nữ lạ xuất hiện.
Bà khoảng hơn sáu mươi tuổi, mặc áo khoác nâu, tóc đã bạc gần nửa. Bà đứng ngoài cửa, tay ôm một chiếc hộp gỗ nhỏ.
Mẹ chồng vừa nhìn thấy bà, sắc mặt lập tức thay đổi.
“Bà đến đây làm gì?”
Người phụ nữ không trả lời.
Bà nhìn Dịch Thần.
Ánh mắt ấy khiến tôi chú ý.
Không phải ánh mắt của khách lạ.
Mà là ánh mắt của người đã chờ rất lâu để được nhìn một người.
Dịch Thần hỏi:
“Bà tìm ai?”
Bà ấy bước vào.
“Tôi tìm cậu.”
Mẹ chồng lập tức đứng chắn trước con trai.
“Không được nói!”
Cả ba bàn dần im.
Bà nội chống gậy đứng lên.
“Tú Phân, tránh ra.”
Mẹ chồng quay sang:
“Mẹ, chuyện này không liên quan.”
“Người ta đến giữa tiệc đầy tháng của cháu chắt, con còn bảo không liên quan?”
Người phụ nữ đặt hộp gỗ lên bàn.
“Tôi tên Trịnh Thu Hà.”
Bố chồng đánh rơi chén trà.
Dịch Thần quay sang bố.
“Bố biết bà ấy?”
Ông Kiến Quốc cúi đầu.
Mẹ chồng hét:
“Bà đi ngay!”
Trịnh Thu Hà nhìn bà.
“Tôi đã đi ba mươi bốn năm.”
“Vậy đi tiếp.”
“Không.”
Bà quay sang Dịch Thần.
“Tôi chỉ muốn đưa thứ này.”
Bà mở hộp.
Bên trong có một chiếc vòng bạc trẻ con, một bức ảnh cũ và một lá thư.
Dịch Thần cầm bức ảnh.
Trong ảnh là một người phụ nữ trẻ đang bế một đứa bé sơ sinh.
Người phụ nữ đó là Trịnh Thu Hà.
Đứa bé đeo chiếc vòng bạc.
Mặt sau bức ảnh ghi:
“Dịch Thần, mười ngày tuổi.”
Tay chồng tôi run.
Anh nhìn mẹ.
“Đây là gì?”
Bà Tú Phân không trả lời.
Bà nội nhắm mắt.
Tôi hiểu ngay.
Mọi người lớn tuổi trong nhà đều biết.
Chỉ Dịch Thần không biết.
Anh hỏi lần nữa:
“Mẹ, đây là gì?”
Mẹ chồng ngồi phịch xuống ghế.
Trịnh Thu Hà nói:
“Tôi là mẹ ruột của cậu.”
Cả nhà im lặng đến đáng sợ.
Dịch Thần nhìn bà ấy, rồi nhìn người phụ nữ mình đã gọi là mẹ suốt hơn ba mươi năm.
“Không thể.”
Bà Tú Phân bật khóc.
“Dịch Thần…”
“Bà nói đi.”
Giọng anh khàn đặc.
“Bà ấy là ai?”
Mẹ chồng ôm mặt.
Bà nội lên tiếng:
“Là sự thật.”
Dịch Thần lùi lại.
Tôi lập tức đỡ lấy con từ tay anh.
Anh đứng bất động.
“Vậy mẹ là ai?”
Bà Tú Phân khóc:
“Mẹ là mẹ con.”
“Con hỏi mẹ ruột.”
“Bà ấy sinh con.”
“Còn mẹ?”
“Mẹ nuôi con.”
Câu nói rất ngắn.
Nhưng xé đôi cả căn phòng.
Trịnh Thu Hà đứng yên.
Không tiến thêm.
Bà nói:
“Năm ấy tôi sinh con khi chưa kết hôn. Gia đình không chấp nhận. Tôi lại mắc bệnh, không có khả năng nuôi. Tú Phân vừa mất một đứa con sơ sinh. Gia đình hai bên thống nhất để bà ấy nhận nuôi cậu.”
Dịch Thần nhìn mẹ chồng.
“Mẹ mất một đứa con?”
Bà gật đầu trong nước mắt.
“Con trai mẹ chỉ sống được ba ngày.”
Tôi bỗng hiểu.
Ba ngày.
Đúng ba ngày sau khi tôi sinh, bà giật bát khỏi tay chồng tôi.
Có lẽ con số đó đã chạm vào một vết thương bà chôn cả đời.
Nhưng thay vì khiến bà dịu dàng với tôi, nỗi đau ấy lại biến thành sự kiểm soát.
Bà nội nói:
“Sau khi đứa bé mất, Tú Phân gần như suy sụp. Đúng lúc Thu Hà không thể nuôi con. Hai nhà mới quyết định.”
Dịch Thần hỏi:
“Vì sao không ai nói với con?”
Bố chồng đáp:
“Bố mẹ sợ con biết sẽ bỏ đi tìm mẹ ruột.”
“Bà ấy ở đâu suốt thời gian đó?”
Trịnh Thu Hà nói:
“Tôi đến Quảng Châu. Sau này kết hôn, rồi ly hôn. Tôi từng viết thư nhưng…”
Bà nhìn mẹ chồng.
Dịch Thần quay sang.
“Mẹ giữ thư?”
Bà Tú Phân không trả lời.
Bà nội lạnh giọng:
“Nói.”
Mẹ chồng khóc lớn hơn.
“Đúng.”
“Bao nhiêu lá?”
“Mười hai.”
Dịch Thần nhắm mắt.
Tôi thấy vai anh run.
“Bà ấy muốn gặp con?”
“Có.”
“Và mẹ không cho?”
“Mẹ sợ.”
“Lại là sợ.”
Anh bật cười đau đớn.
“Mẹ sợ mất con nên quyết định cả đời con không được biết người sinh ra mình?”
“Con là con của mẹ!”
“Con có thể là con của mẹ và vẫn biết sự thật.”
“Không! Nếu con biết, con sẽ…”
“Mẹ nghĩ con sẽ bỏ mẹ?”
Bà không đáp.
Dịch Thần nhìn bà.
“Cho nên mẹ không chỉ kiểm soát vợ con. Mẹ kiểm soát cả sự thật về con.”
Cả phòng không ai dám lên tiếng.
Trịnh Thu Hà đẩy hộp về phía anh.
“Trong này có thư. Cậu không cần nhận tôi. Tôi chỉ muốn cậu biết tôi không bỏ vì không cần cậu.”
Dịch Thần không cầm.
Anh quay sang tôi.
“Du Ninh, mình về.”
Mẹ chồng đứng bật dậy.
“Con không được đi!”
Dịch Thần dừng lại.
Anh nhìn bà.
Lần đầu tiên, ánh mắt anh không còn là ánh mắt của đứa con luôn sợ mẹ buồn.
“Con cần đi.”
“Mẹ mới là mẹ con!”
“Con chưa phủ nhận.”
“Vậy con ở lại.”
“Không.”
Bà Tú Phân lao đến nắm tay anh.
“Dịch Thần, mẹ nuôi con ba mươi bốn năm.”
“Con biết.”
“Ngày con sốt, mẹ thức cả đêm. Ngày con thi đại học, mẹ đứng ngoài cổng. Ngày con cưới, mẹ…”
“Con biết.”
Anh nhẹ nhàng gỡ tay bà.
“Nhưng những điều mẹ làm cho con không cho mẹ quyền giữ cả cuộc đời con trong một lời nói dối.”
Bà lảo đảo.
Bố chồng đỡ lấy.
Chúng tôi rời nhà hàng.
Không có tiệc cắt bánh.
Không có ảnh gia đình.
Chỉ có chiếc hộp gỗ được Dịch Thần mang theo.
Về đến nhà, anh đóng cửa phòng làm việc.
Tôi không vào.
Tôi biết anh cần thời gian.
Đến gần nửa đêm, anh mới bước ra.
Mắt đỏ.
Trên tay cầm một lá thư.
“Em có muốn đọc không?”
Tôi hỏi:
“Anh muốn em đọc?”
Anh gật đầu.
Lá thư đầu tiên được viết khi anh tròn một tuổi.
“Dịch Thần, hôm nay con biết đi chưa? Mẹ nghe bà ngoại nói con rất khỏe. Mẹ không dám đến nhìn vì sợ làm xáo trộn gia đình con…”
Lá thứ hai khi anh sáu tuổi.
“Con sắp vào tiểu học. Mẹ gửi một chiếc bút nhưng không biết con có nhận được không…”
Lá thứ ba khi anh mười tám.
“Mẹ nghe nói con thi đỗ đại học ở Thượng Hải. Mẹ rất tự hào…”
Mười hai lá thư.
Không lá nào được đưa đến tay anh.
Dịch Thần ngồi xuống sofa.
“Anh từng nghĩ mẹ kiểm soát vì yêu.”
Tôi ngồi bên.
“Có thể bà ấy yêu.”
“Nhưng yêu kiểu đó làm người khác nghẹt thở.”
Tôi không nói.
Anh nhìn tôi.
“Em đã sống với điều đó nhiều năm.”
“Đúng.”
“Anh xin lỗi.”
“Anh đã xin lỗi.”
“Lần này khác.”
Anh cúi đầu.
“Anh hiểu cảm giác của em khi anh luôn nói mẹ chỉ vì yêu con.”
Tôi nhìn con đang ngủ.
“Hiểu rồi thì đừng lặp lại.”
“Anh sẽ không.”
“Anh định làm gì với bà Trịnh?”
“Anh không biết.”
“Không cần quyết định ngay.”
“Còn mẹ?”
“Cũng không cần quyết định ngay.”
Anh im lặng.
“Em có giận mẹ anh hơn không?”
“Tôi có giận.”
“Nhưng?”
“Nhưng hôm nay tôi cũng thấy bà đáng thương.”
Dịch Thần nhìn tôi.
“Tôi hiểu mất con có thể khiến một người sợ đến mức nào. Nhưng tôi không thể vì hiểu mà chấp nhận những gì bà làm.”
Anh gật đầu.
“Bà nội từng nói hiểu nguyên nhân không có nghĩa phải chịu.”
“Đúng.”
Hai ngày sau, mẹ chồng đến căn hộ.
Bà không bấm chuông liên tục như trước.
Chỉ đứng ngoài cửa.
Dịch Thần mở.
Bà nhìn con trai.
“Mẹ có thể vào không?”
Anh tránh sang.
Bà bước vào, thấy tôi đang ngồi cho con bú thì quay mặt đi, chờ tôi kéo chăn kín hơn mới ngồi.
Sự thay đổi nhỏ ấy khiến tôi chú ý.
Bà đặt một túi giấy xuống bàn.
“Thư còn lại.”
Dịch Thần cau mày.
“Còn?”
“Ba lá mẹ chưa bỏ vào hộp.”
“Vì sao?”
“Vì trong đó Thu Hà nói muốn đón con đi.”
Anh cầm thư.
“Bà ấy muốn đón con khi nào?”
“Con mười tuổi.”
“Con có đồng ý không?”
“Con còn không biết.”
“Mẹ đã quyết thay.”
Bà cúi đầu.
“Đúng.”
Dịch Thần ngồi đối diện.
“Vì sao hôm nay mẹ đưa?”
“Vì mẹ không còn muốn giữ.”
“Hay vì chuyện đã lộ?”
Bà im lặng.
Một lúc sau, bà nói:
“Cả hai.”
Ít nhất bà thành thật.
Bà quay sang tôi.
“Du Ninh.”
Tôi chờ.
“Ngày ở bệnh viện…”
Bà nắm chặt tay.
“Mẹ xin lỗi.”
Lần này là một câu hoàn chỉnh.
Không có “nhưng”.
Không có giải thích.
Tôi hỏi:
“Mẹ xin lỗi vì điều gì?”
Bà hơi sững lại.
Có lẽ bà nghĩ chỉ cần nói hai chữ là đủ.
Nhưng tôi muốn bà nói rõ.
Bà cúi mắt.
“Vì đã giật bát. Vì đã nói con tự ăn dù con còn đau. Vì luôn coi việc Dịch Thần chăm con là bị con sai khiến.”
Tôi im lặng.
Bà tiếp:
“Và vì đã đem chuyện không có con trước đây ra trách con, trong khi chính mẹ biết hai đứa chưa từng kiểm tra rõ.”
Dịch Thần nhìn bà.
“Mẹ từng nói với họ hàng?”
Bà gật đầu.
“Có.”
Anh thở ra nặng nề.
Tôi nói:
“Con nghe lời xin lỗi.”
Bà nhìn tôi.
“Con có tha thứ không?”
“Chưa.”
Mặt bà buồn đi.
Nhưng tôi nói tiếp:
“Con sẽ nhìn cách mẹ thay đổi.”
Bà gật đầu.
“Được.”
Bà đứng dậy.
Trước khi đi, bà nhìn cháu.
“Bà có thể bế không?”
Tôi nhìn Dịch Thần.
Anh không quyết thay tôi.
Chỉ hỏi:
“Em thấy sao?”
Tôi gật đầu.
“Được.”
Mẹ chồng rửa tay, rồi ngồi xuống.
Bà bế cháu rất cẩn thận.
Không nói “cháu đích tôn”.
Không hỏi giống ai.
Chỉ nhìn bé và nói:
“Sau này bà sẽ không bắt con phải sống như bà muốn.”
Tôi không biết bà nói với đứa bé hay nói với chính mình.
Dịch Thần gặp Trịnh Thu Hà một tuần sau.
Anh không cho tôi đi cùng.
“Anh muốn tự nói.”
Tôi đồng ý.
Hai người gặp tại một quán trà nhỏ.
Anh về sau ba tiếng.
“Thế nào?”
“Bà ấy không đòi anh gọi mẹ.”
“Bà nói gì?”
“Bà nói nếu anh không muốn gặp lại, bà cũng chấp nhận.”
“Anh muốn không?”
Anh nhìn hộp thư trên bàn.
“Anh muốn biết bà ấy. Nhưng không muốn thay thế mẹ.”
“Không ai bắt anh thay.”
“Anh sợ mẹ biết sẽ lại…”
“Đó là việc mẹ anh phải học đối diện.”
Anh gật đầu.
Lần này, anh không để nỗi sợ phản ứng của mẹ quyết định cuộc đời mình.
Anh bắt đầu gặp bà Thu Hà mỗi tháng một lần.
Ban đầu chỉ uống trà.
Sau đó nói chuyện về quá khứ.
Anh biết bà từng làm y tá, từng sống ở Quảng Châu hơn hai mươi năm, từng có một con gái khác nhưng cô ấy đã định cư ở nước ngoài.
Bà không cố bước vào gia đình chúng tôi.
Chỉ gửi cho cháu một chiếc vòng bạc mới, giống chiếc bà từng đeo cho Dịch Thần.
Mẹ chồng biết.
Bà không làm ầm.
Nhưng suốt ba ngày không gọi cho con trai.
Đến ngày thứ tư, bà chủ động gọi.
“Con gặp bà ấy?”
“Có.”
“Con sẽ còn gặp?”
“Có.”
Đầu dây im lặng.
Dịch Thần nói:
“Mẹ vẫn là mẹ con.”
Bà bật khóc.
“Con có ghét mẹ không?”
“Có lúc con giận.”
“Còn ghét?”
“Không.”
“Vậy con có bỏ mẹ không?”
“Không. Nhưng mẹ không được bắt con bỏ người khác để chứng minh con yêu mẹ.”
Bà im lặng rất lâu.
“Được.”
Chỉ một từ.
Nhưng có lẽ là lời khó nói nhất đời bà.
Ba tháng sau, tôi quay lại bệnh viện tái khám.
Sức khỏe đã hồi phục khá tốt.
Dịch Thần xin nghỉ đưa tôi đi.
Mẹ chồng cũng muốn đến nhưng gọi hỏi trước:
“Mẹ đi cùng có làm con khó chịu không?”
Tôi hơi bất ngờ.
“Không cần đâu. Dịch Thần đi cùng là được.”
Bà không giận.
“Vậy khám xong báo mẹ.”
Chúng tôi đến đúng phòng hậu sản cũ để thăm một đồng nghiệp của tôi vừa sinh.
Khi đi ngang hành lang, tôi nhớ lại cảnh chiếc bát bị giật khỏi tay.
Dịch Thần cũng nhớ.
Anh dừng lại.
“Du Ninh.”
“Ừ.”
“Có chuyện anh chưa nói.”
“Chuyện gì?”
“Ngày đó sau khi bà nội hỏi ba câu, anh đã thấy mẹ đặt bát xuống. Nhưng điều khiến anh sợ nhất không phải mẹ sai.”
“Vậy là gì?”
“Là anh nhận ra nếu bà nội không đến, có thể anh vẫn chỉ kéo bát lại rồi cho qua.”
Tôi nhìn anh.
“Anh biết là tốt.”
“Em có còn thất vọng không?”
“Có.”
Anh cúi đầu.
“Tôi cũng thấy anh đã thay đổi.”
Anh ngẩng lên.
“Vậy là được tha thứ chưa?”
“Tha thứ không phải giấy chứng nhận phát một lần.”
Anh bật cười nhẹ.
“Anh sẽ tiếp tục thi.”
“Ừ.”
Chúng tôi đi tiếp.
Tưởng rằng gia đình đã tìm được một trạng thái mới, nhưng ngay mùa đông năm ấy, bà nội đột ngột ngã bệnh.
Và lần này, người phải đối diện với ba câu hỏi không còn là mẹ chồng.
CHƯƠNG 3: NGƯỜI NẰM TRÊN GIƯỜNG VÀ BÀI HỌC CUỐI CÙNG
Bà nội nhập viện vào một đêm cuối tháng mười hai.
Bà bị viêm phổi nặng, cơ thể yếu nhanh.
Khi chúng tôi đến bệnh viện Lâm An, bà đang thở oxy.
Mẹ chồng ngồi bên giường, mắt sưng đỏ.
Bố chồng đứng ngoài hành lang gọi bác sĩ.
Trịnh Thu Hà cũng đến.
Bà đứng cách phòng bệnh một đoạn, không dám vào vì biết mẹ chồng chưa sẵn sàng đối diện.
Dịch Thần nhìn hai người phụ nữ.
Một người sinh ra anh.
Một người nuôi anh.
Rồi anh đi đến bên mẹ chồng.
“Mẹ, bà Thu Hà đến.”
Bà Tú Phân cứng lại.
“Con gọi bà ấy?”
“Con báo cho bà ấy. Bà nội từng biết chuyện.”
Mẹ chồng nhìn về cuối hành lang.
Thu Hà cúi đầu.
Một lúc lâu, bà Tú Phân nói:
“Bảo bà ấy vào.”
Dịch Thần ngạc nhiên.
“Thật sao?”
“Bà nội sắp…”
Bà nghẹn lại.
“Đừng để bà có điều tiếc.”
Trịnh Thu Hà bước vào.
Bà đứng bên cuối giường.
Bà nội mở mắt.
Thấy bà, cụ khẽ gật đầu.
“Thu Hà.”
“Bác.”
“Đến rồi.”
“Vâng.”
Bà nội nhìn mẹ chồng.
“Tú Phân.”
Bà lập tức cúi xuống.
“Mẹ.”
“Con còn giận không?”
Bà nhìn Thu Hà.
Rồi lắc đầu.
“Không biết.”
Bà nội thở chậm.
“Không biết cũng được.”
Cụ đưa tay.
Hai người phụ nữ cùng đưa tay đỡ.
Bàn tay bà nội đặt lên tay họ.
“Đừng tranh ai là mẹ hơn.”
Cả hai cùng khóc.
“Đứa bé năm ấy đã lớn. Nó có vợ, có con. Các con giữ nó bằng sợ hãi thì cuối cùng chỉ làm nó mệt.”
Mẹ chồng cúi đầu.
“Con biết.”
Bà nội nhìn tôi.
“Du Ninh.”
Tôi bước đến.
“Bà.”
“Cháu còn giận không?”
Tôi nhìn mẹ chồng.
“Còn một chút.”
Bà nội cười rất nhẹ.
“Thật là tốt.”
Mẹ chồng ngẩng lên.
Bà nội nói:
“Người nói thật còn cứu được.”
Sau đó bà nhìn Dịch Thần.
“Ba câu bà hỏi mẹ cháu ngày ấy, cháu còn nhớ không?”
“Nhớ.”
“Bây giờ bà hỏi cháu ba câu.”
Anh cúi xuống.
“Vâng.”
“Người vợ vừa sinh con cần gì nhất?”
“Được chăm sóc và tôn trọng.”
“Người mẹ sợ mất con cần gì nhất?”
“Được yêu, nhưng cũng phải có giới hạn.”
“Người đàn ông đứng giữa gia đình cần làm gì?”
Dịch Thần im lặng vài giây.
“Không đứng giữa. Phải đứng về điều đúng.”
Bà nội gật đầu.
“Tốt.”
Cụ nhắm mắt.
Một lúc sau lại mở.
“Còn một chuyện.”
Bố chồng bước vào.
“Mẹ nói đi.”
“Sau khi mẹ đi, căn nhà ở Lâm An…”
Mẹ chồng lập tức nói:
“Mẹ đừng nói chuyện đó.”
“Phải nói.”
Cụ thở khó khăn.
“Nhà không chia theo con trai con gái. Một nửa cho Kiến Quốc, một nửa lập quỹ chăm sóc người già trong làng.”
Bố chồng gật đầu.
“Con sẽ làm.”
Bà nội nhìn mẹ chồng.
“Con đừng tranh.”
Bà bật khóc.
“Con không tranh.”
“Thật?”
“Thật.”
Bà nội lại nhìn tôi.
“Du Ninh làm người giám sát.”
Tôi sững lại.
“Bà, cháu…”
“Cháu biết nói không.”
Cả phòng cười trong nước mắt.
Bà nội sống thêm chín ngày.
Trong chín ngày ấy, mẹ chồng gần như không rời giường bệnh.
Bà tự tay bón cháo cho bà cụ.
Từng thìa.
Chậm rãi.
Một buổi tối, tôi mang đồ ăn đến.
Bà nội đã ngủ.
Mẹ chồng đang cầm bát cháo nguội.
Tôi nói:
“Để con thay.”
Bà lắc đầu.
“Mẹ làm được.”
“Tay mẹ run.”
“Không sao.”
Tôi ngồi bên cạnh.
Một lúc sau, bà nói:
“Ngày con sinh Dịch Thần, bà nội cũng bón mẹ như thế.”
“Con biết.”
“Mẹ đã quên.”
“Không. Mẹ nhớ nên mới im khi bà hỏi.”
Bà nhìn tôi.
“Đúng.”
Bà lau mắt.
“Mẹ nhớ rất rõ. Khi đó mẹ mất đứa con đầu, người yếu đến mức không muốn sống. Bà nội kéo mẹ dậy, bón từng thìa. Sau đó Dịch Thần đến. Mẹ sợ đến mức không muốn ai chạm vào nó.”
Tôi nghe.
“Ngày con sinh, nhìn Dịch Thần chăm con, mẹ không chỉ xót con trai.”
Bà dừng lại.
“Mẹ ghen.”
Tôi hơi bất ngờ.
“Mẹ thấy nó dịu dàng với con theo cách trước đây nó từng dựa vào mẹ. Mẹ nghĩ con đang lấy nó đi.”
“Con chưa từng muốn lấy.”
“Mẹ biết bây giờ.”
Bà nhìn bà nội đang ngủ.
“Con người già đi, nếu không tự tìm cuộc sống của mình, sẽ bám vào con cái như chiếc phao. Rồi gọi sự bám víu ấy là tình thương.”
Tôi im lặng.
Đó là lời thành thật nhất bà từng nói.
Tôi hỏi:
“Mẹ có sợ con không tha thứ?”
“Có.”
“Con chưa hoàn toàn quên.”
“Mẹ biết.”
“Nhưng con không muốn sống mãi trong chuyện ấy.”
Bà gật đầu.
“Cảm ơn.”
Tôi không nói “không có gì”.
Bởi có.
Có rất nhiều thứ đã xảy ra.
Nhưng chúng tôi đang học cách đi tiếp mà không giả vờ quá khứ chưa từng tồn tại.
Bà nội qua đời vào một buổi sáng có nắng.
Cả gia đình có mặt.
Tang lễ được tổ chức đơn giản ở Lâm An.
Trong ngày đưa bà về nơi an nghỉ, mẹ chồng đứng rất lâu trước di ảnh.
Bà nói:
“Mẹ hỏi con ba câu, con mất gần một đời mới hiểu.”
Trịnh Thu Hà đứng bên cạnh.
Không ai yêu cầu bà tránh đi.
Sau tang lễ, gia đình tụ họp tại căn nhà cũ.
Luật sư đọc di chúc.
Đúng như bà nội nói, một nửa căn nhà thuộc về bố chồng, phần còn lại đưa vào quỹ cộng đồng.
Ngoài ra, cụ để cho tôi một chiếc bát sứ trắng.
Chiếc bát ngày xưa từng dùng bón cháo cho mẹ chồng sau sinh.
Kèm theo một tờ giấy:
“ĐỪNG ĐỂ CHIẾC BÁT TRỞ THÀNH THỨ DÙNG ĐỂ GIÀNH QUYỀN. AI CẦN THÌ NGƯỜI CÒN SỨC HÃY CẦM.”
Tôi đọc xong, nước mắt rơi.
Mẹ chồng đứng cạnh.
Bà nói:
“Mẹ muốn xin chiếc bát.”
Tôi nhìn bà.
“Để làm gì?”
“Giữ một thời gian.”
“Tại sao?”
“Để nhớ.”
Tôi đưa cho bà.
“Được.”
Bà ôm chiếc bát vào ngực.
Một năm sau, con trai tôi tròn một tuổi.
Chúng tôi không tổ chức tiệc lớn.
Chỉ ăn cơm ở nhà.
Trịnh Thu Hà cũng được mời.
Ban đầu, bà Tú Phân vẫn hơi gượng gạo.
Nhưng bà chủ động kéo ghế cho Thu Hà.
“Bà ngồi gần Dịch Thần đi.”
Thu Hà lắc đầu.
“Tôi ngồi đây được.”
Mẹ chồng nói:
“Ngồi gần thì dễ gắp thức ăn.”
Không ai nhắc đến thân phận.
Không ai hỏi ai là mẹ hơn.
Trong bữa cơm, con tôi làm đổ bát cháo.
Dịch Thần lập tức lấy khăn lau.
Mẹ chồng theo thói quen định nói:
“Con để…”
Bà dừng lại.
Rồi sửa:
“Để mẹ lấy khăn khác.”
Tôi nhìn bà.
Bà cũng nhìn tôi.
Hai người cùng hiểu.
Sau bữa ăn, con buồn ngủ.
Dịch Thần bế con đi lại trong phòng khách.
Mẹ chồng nói:
“Mai con còn đi làm, để mẹ bế.”
Anh hỏi tôi:
“Em thấy sao?”
Tôi nói:
“Để mẹ bế một lúc.”
Bà nhận cháu.
Không giật.
Không ra lệnh.
Chỉ xin phép.
Khác biệt đôi khi chỉ nằm trong cách một người đưa tay ra.
Nhưng chính những khác biệt nhỏ ấy quyết định một gia đình có khiến người ta ngột ngạt hay không.
Khi con được hai tuổi, tôi quay lại trường làm việc.
Ngày đầu đi dạy lại, tôi lo đến mất ngủ.
Dịch Thần chuẩn bị đồ cho con.
Mẹ chồng đến từ sáng sớm.
Bà nói:
“Con cứ đi. Chiều mẹ và dì Triệu đón bé.”
Tôi hỏi:
“Mẹ có cho bé ăn kẹo không?”
Bà hơi chột dạ.
“Không.”
“Thật?”
“Chỉ một viên nhỏ?”
Tôi nhìn bà.
Bà lập tức nói:
“Được rồi, không cho.”
Chúng tôi bật cười.
Trước khi đi, bà đưa tôi một hộp cơm.
“Mẹ nấu nhạt.”
Tôi mở thử.
“Có vẻ được.”
Bà nói:
“Không ngon thì tối nói. Mẹ sửa.”
Tôi cầm hộp cơm.
Có một khoảnh khắc tôi nhớ lại ngày nằm trong bệnh viện.
Cũng là bà.
Cũng là thức ăn.
Nhưng khi đó bà giật bát khỏi tay con trai và bắt tôi tự ăn.
Còn bây giờ bà chuẩn bị cơm, hỏi tôi có hợp khẩu vị không.
Con người có thể thay đổi.
Không phải vì bị mắng một lần.
Mà vì sau câu hỏi ấy, họ có dám nhìn lại chính mình hay không.
Ba năm sau ngày sinh con, gia đình chúng tôi chuyển sang căn hộ lớn hơn.
Ngày dọn nhà, mẹ chồng mang chiếc bát sứ bà nội để lại đến.
Bà đặt nó vào tủ bếp.
Tôi hỏi:
“Mẹ không giữ nữa?”
Bà lắc đầu.
“Đây là nhà các con.”
“Nhưng bà nội để cho con.”
“Đúng. Mẹ chỉ mượn đủ lâu.”
Tôi cầm chiếc bát.
“Con sẽ dùng.”
Bà ngạc nhiên.
“Dùng thật?”
“Đồ dùng để ăn thì nên dùng.”
Một tuần sau, mẹ chồng bị cảm, sốt nhẹ.
Bố chồng đưa bà đến nhà chúng tôi vì nhà họ đang sửa đường ống.
Bà nằm trên sofa, mệt đến không muốn ăn.
Tôi nấu cháo.
Dịch Thần mang ra.
Anh định đút thì bà xua tay.
“Con còn phải làm việc, để mẹ tự ăn.”
Cả tôi và anh cùng dừng lại.
Câu nói giống hệt ngày xưa.
Bà cũng nhận ra.
Mặt bà đỏ lên.
Tôi lấy chiếc bát từ tay Dịch Thần.
Ngồi xuống cạnh bà.
“Mẹ tự ngồi được không?”
“Được.”
“Có muốn con đút không?”
Bà nhìn tôi.
Mắt bỗng đỏ.
“Có.”
Tôi múc một thìa cháo.
Thổi nhẹ.
Đưa đến miệng bà.
Không ai nói về quá khứ.
Nhưng chúng tôi đều nhớ.
Sau vài thìa, bà nói:
“Du Ninh.”
“Vâng.”
“Cảm ơn con.”
Tôi đáp:
“Người đang mệt thì để người còn sức cầm bát.”
Bà bật khóc.
Tôi cũng cay mắt.
Dịch Thần đứng gần đó, quay mặt lau kính.
Bố chồng giả vờ xem điện thoại.
Con trai tôi chạy đến, ngẩng lên hỏi:
“Bà nội sao khóc?”
Bà cười trong nước mắt.
“Vì cháo ngon.”
Thằng bé nói:
“Con cũng muốn.”
Tôi đút cho nó một thìa nhỏ.
Nó nhăn mặt:
“Nhạt.”
Cả nhà bật cười.
Chiếc bát được chuyền từ tay tôi sang tay con.
Không còn là vật chứng của một lần tổn thương.
Nó trở thành thứ nhắc chúng tôi rằng trong một gia đình, người yếu đi không đáng bị trách vì cần giúp đỡ.
Người chăm sóc không hề thấp hơn người được chăm.
Và tình yêu không nằm ở việc ai hy sinh nhiều hơn rồi dùng sự hy sinh đó để đòi quyền quyết định.
Tình yêu nằm ở khoảnh khắc một người hỏi:
“Bạn có cần tôi cầm bát giúp không?”
Rồi tôn trọng câu trả lời.
Nhiều năm sau, khi con trai tôi hỏi:
“Mẹ, tại sao bà cố để lại một chiếc bát cũ mà cả nhà giữ kỹ vậy?”
Tôi kể cho con nghe một câu chuyện.
Không kể mẹ chồng từng làm tôi đau thế nào.
Không giấu hoàn toàn.
Tôi nói:
“Ngày mẹ sinh con, bà nội con đã từng quên rằng người vừa sinh rất yếu. Bà cố hỏi bà ba câu để bà nhớ lại lúc mình cũng từng cần người khác.”
Con trai hỏi:
“Ba câu gì?”
Tôi nhìn Dịch Thần.
Anh ngồi cạnh cửa sổ, mỉm cười.
Tôi trả lời:
“Câu thứ nhất, ngày mình yếu nhất, ai đã chăm mình?
Câu thứ hai, nếu khi đó không ai giúp, mình sẽ thế nào?
Câu thứ ba, tại sao khi đã khỏe lại, mình lại quên mất cảm giác từng cần giúp đỡ?”
Thằng bé suy nghĩ.
“Vậy bà nội trả lời được không?”
Tôi nhìn mẹ chồng đang ngồi ngoài ban công tỉa cây.
“Bà mất nhiều năm mới trả lời được.”
“Có đúng không?”
“Có.”
“Đáp án là gì?”
Mẹ chồng nghe thấy, quay vào.
Bà nói:
“Đáp án là khi người khác yếu, đừng bắt họ mạnh để mình được thoải mái.”
Con trai gật gù.
“Con hiểu rồi.”
Có lẽ nó chưa hiểu hết.
Nhưng rồi một ngày, nó sẽ hiểu.
Bởi bài học ấy không chỉ dành cho mẹ chồng tôi.
Nó dành cho bất kỳ ai từng được chăm sóc nhưng sau đó quên mất lòng biết ơn.
Dành cho những người đàn ông nghĩ chăm vợ là “giúp”, thay vì trách nhiệm.
Dành cho những người luôn đứng giữa và gọi sự im lặng là hòa khí.
Và dành cho cả những người bị tổn thương, rằng họ có quyền nói đau, có quyền đặt giới hạn, có quyền chưa tha thứ ngay.
Ngày tôi sinh con được ba ngày, tôi còn chưa tự ngồi dậy nổi.
Chồng đang đút cho tôi từng thìa cháo thì mẹ chồng giật lấy bát, nói con trai bà còn phải đi làm, tôi nên tự ăn.
Đúng lúc ấy, bà nội chồng chống gậy bước vào.
Bà chỉ hỏi ba câu.
Ba câu ấy không lập tức biến mẹ chồng tôi thành người khác.
Không xóa hết tổn thương.
Không làm gia đình bỗng nhiên hoàn hảo.
Nhưng nó mở ra một cánh cửa.
Qua cánh cửa đó, mẹ chồng tôi lần đầu nhìn thấy mình trong người con dâu đang nằm trên giường.
Chồng tôi lần đầu hiểu rằng đứng giữa không phải lúc nào cũng công bằng.
Còn tôi lần đầu biết rằng nói rõ nỗi đau không khiến mình trở thành người ích kỷ.
Chiếc bát cháo ngày ấy đã nguội.
Nhưng bài học từ nó ở lại rất lâu:
Trong gia đình, không ai nên bị buộc phải tự cầm bát khi họ đang quá yếu.
Và cũng không ai nên lấy tình thương làm lý do để giật chiếc bát khỏi tay người đang muốn chăm sóc họ.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.
.