Người phụ hồ gác lại một ngày công để đưa cụ ông bị lạc về tận nhà, 1 tuần sau bất ngờ nhận được cuộc gọi thay đổi hoàn toàn số phận của anh... TRUYỆN NGẮN

"Này anh kia! Đứng lại đó, định đi đâu mà dáo dác thế hả? Có biết đây là chỗ nào không?"

Tiếng quát tháo chói tai của gã bảo vệ vang lên giữa không gian công trường nhập nhoạng tối, khi những hạt mưa giông đầu mùa bắt đầu quất xối xả vào những tấm tôn lạnh ngắt. Mọi ánh mắt của nhóm công nhân tăng ca đổ dồn về phía góc tối dưới chân giàn giáo. Ở đó, Nam – người phụ hồ lam lũ trong bộ quần áo bảo hộ sờn rách, lấm lem bùn đất – đang cố sức che chắn cho một cụ ông tóc bạc phơ, quần áo xộc xệch, đôi mắt lạc thần đầy sợ hãi.

"Dạ, em xin lỗi anh... Em không có ý vào đây phá phách đâu ạ. Cụ ông này bị lạc, người lạnh toát rồi, em chỉ xin cho cụ ngồi nhờ dưới hiên một lát thôi", Nam đỡ lấy bả vai run rẩy của cụ già, giọng tha thiết van nài.

Gã bảo vệ hậm hực tiến lại, rọi thẳng chiếc đèn pin loang loáng vào mặt hai người, giọng hách dịch: "Hiên nhà gì ở đây? Đây là công trình đang thi công, rủi ro tai nạn ai chịu? Mau đưa ông ta ra ngoài, đừng có mang rắc rối đến cho bọn tôi. Nhìn nhếch nhác thế này, ai biết được có ý đồ gì không!"

Nam siết chặt tay, lồng ngực nghẹn đắng. Anh nhìn cụ ông bên cạnh, toàn thân cụ đang run bần bật lên từng hồi vì cái lạnh của cơn mưa giông rầm rập ngoài kia, đôi môi thâm tím lại, miệng thều thào không thành tiếng: "Đói... đói quá... nhà tôi ở đâu..." Nhìn hình ảnh ấy, lòng Nam thắt lại. Ở quê nhà, người cha già yếu của anh cũng từng có những ngày tháng trí nhớ chập chữa như thế. Làm sao anh có thể quay lưng bỏ mặc một mạng người giữa đêm giông bão này?

Bước ra khỏi công trường, mưa như trút nước xuống lòng đường vắng vẻ. Nam dìu cụ ông đi dưới làn nước buốt giá. Cơn đói cồn cào ập đến khiến đầu óc anh hơi choáng váng. Bản thân Nam sau một ngày dài khuân vác xi măng, gạch đá mệt rã rời cũng chưa có hạt cơm nào vào bụng. Hôm nay là ngày cuối tháng, trong túi áo sờn cũ của anh chỉ còn đúng bốn mươi nghìn đồng lẻ – số tiền vừa vặn để anh mua một suất cơm tối bình dân cho chính mình. Nếu nhường cho cụ, đồng nghĩa với việc tối nay anh phải nhịn đói, chịu khát sau một ngày vắt kiệt sức lao động.

Đi ngang qua một quán ăn nhỏ ven đường, mùi thức ăn thơm phức, nóng hổi bay ra kích thích vị giác tột độ. Nam đứng khựng lại trước cửa quán, đấu tranh tâm lý dữ dội. Đầu óc anh quay cuồng với những suy nghĩ: "Mình mệt lắm rồi, chân tay rã rời ra. Nếu không ăn tối nay, ngày mai làm sao có sức đi phụ hồ tiếp? Số tiền này là mồ hôi nước mắt của mình mà..." Nhưng khi nhìn xuống bàn tay già nua, nhăn nheo của cụ ông đang nắm chặt lấy vạt áo mình như một chiếc phao cứu sinh duy nhất, mọi sự ích kỷ trong Nam hoàn toàn tan biến.

Anh bước vào quán, rụt rè đặt hai tờ tiền giấy ướt sũng lên bàn, nói với chị chủ quán: "Chị ơi, làm ơn bán cho em một hộp cơm nóng, nhiều cơm một chút ạ."

Khi hộp cơm được bọc cẩn thận đưa ra, Nam không mảy may nghĩ đến bản thân. Anh dìu cụ ông ngồi xuống một góc hiên có mái che tương đối khuất gió, cẩn thận mở hộp cơm, bẻ đôi đôi đũa tre rồi cung kính dâng bằng hai tay: "Cụ ơi, cụ ăn đi cho nóng. Ăn vào mới có sức để tìm đường về nhà cụ ạ."

Cụ ông nhìn hộp cơm bốc khói nghi ngút, đôi mắt đục mờ bỗng lóe lên một tia sáng. Cụ xúc từng thìa cơm ăn một cách ngon lành, thỉnh thoảng lại ngước lên nhìn Nam như muốn nói lời cảm ơn nhưng nghẹn lại. Nam ngồi bên cạnh, chiếc bụng trống rỗng thỉnh thoảng lại reo lên cồn cào. Anh nuốt nước bọt, cố quay mặt đi nơi khác, lấy tay xoa xoa chiếc bụng đói rồi gượng cười để cụ yên tâm ăn nốt. Anh chấp nhận nhịn đói, chịu cái rét run của bộ quần áo sũng nước, chỉ để đổi lấy sự ấm áp cho một người xa lạ.

Sau khi cụ ăn xong và lại sức, Nam bắt đầu kiên nhẫn hỏi han. Qua những câu chữ đứt quãng, chắp vá, cụ ông chỉ nhớ mang máng nhà mình nằm gần một nhà máy dệt cũ đã bỏ hoang ở rìa thị xã. Không quản ngại đêm tối mịt mùng, Nam cứ thế dìu cụ đi bộ dọc theo con lộ lớn, vừa đi vừa hỏi thăm những người dân thức muộn. Vết thương cũ ở gót chân do giẫm phải đinh từ mấy hôm trước bắt đầu sưng tấy, đau nhức nhối theo từng bước chân, nhưng Nam vẫn cắn răng chịu đựng.

Mãi đến hơn một giờ sáng, sau bao nỗ lực dò hỏi, Nam mới tìm được ngôi nhà có chiếc cổng sắt màu xanh nằm khuất sau rặng cây gần nhà máy dệt cũ. Nghe tiếng gọi cửa, một người đàn ông trung niên vội vã lao ra. Thấy cụ ông, người đó mừng rỡ phát khóc: "Bố ơi! Bố đi đâu làm cả nhà nháo nhào đi tìm từ chiều đến giờ!"

Nhìn thấy gia đình họ đoàn tụ, Nam mỉm cười nhẹ nhõm. Lợi dụng lúc mọi người đang cuống cuồng đỡ cụ vào nhà, Nam lặng lẽ quay lưng bước đi vào màn đêm. Anh không muốn phiền lụy, cũng không trông chờ bất kỳ sự trả ơn nào. Anh trở về căn phòng trọ tồi tàn khi đồng hồ đã điểm gần ba giờ sáng, chiếc bụng đói meo, toàn thân mệt rã rời và bắt đầu lên cơn sốt, nhưng sâu trong lòng anh là một cảm giác bình yên, thanh thản lạ kỳ.

Một tuần trôi qua nhanh chóng. Cuộc sống lam lũ của Nam vẫn tiếp diễn với những chuỗi ngày đẫm mồ hôi trên các công trình xây dựng. Cơn sốt đêm hôm ấy đã dứt, nhưng những lo toan về cơm áo gạo tiền, tiền gửi về quê lo cho thuốc thang của gia đình vẫn đè nặng lên đôi vai gầy của người đàn ông ngoài ba mươi tuổi. Nam đã hoàn toàn quên đi chuyện đêm mưa bão, coi đó như một cái duyên gặp gỡ thoáng qua trên dòng đời.

Vào một buổi trưa nắng như đổ lửa, khi Nam đang cùng các anh em công nhân ngồi nghỉ mệt dưới bóng râm của bức tường gạch chưa tô trát, chiếc điện thoại cũ kỹ, màn hình trầy xước trong túi quần anh bỗng đổ chuông liên hồi. Nam lóng ngóng lôi máy ra, trên màn hình hiển thị một dãy số hoàn toàn lạ lẫm. Anh ngần ngừ một lát rồi bấm nút nghe:

"Alo, xin hỏi đây có phải là số điện thoại của anh Nam không ạ?" – Đầu dây bên kia là giọng một người đàn ông trầm ấm, dứt khoát nhưng mang một phong thái rất trang trọng.

"Vâng, tôi là Nam đây ạ. Xin lỗi, ai ở đầu dây đấy ạ?" – Nam rụt rè hỏi, tay vô thức lau vội vệt mồ hôi đang chảy ròng ròng trên má.

"Tôi là Minh, là con trai của cụ già mà anh đã tận tình đưa về nhà trong đêm mưa bão một tuần trước. Gia đình tôi đã vất vả dò hỏi khắp các khu trọ và công trường quanh vùng mới tìm được số của anh. Tôi muốn mời anh đúng hai giờ chiều nay đến văn phòng công ty xây dựng và phát triển hạ tầng ở trung tâm thị xã để chúng ta gặp mặt nói chuyện."

Nghe đến đây, tim Nam bỗng đập chệch một nhịp. Sự mặc cảm cố hữu của một người lao động nghèo khiến trong đầu anh lập tiếp nảy sinh hàng loạt sự hoài nghi và lo sợ. Anh bồn chồn nghĩ: "Tại sao họ lại cất công tìm mình? Hôm đó mình chỉ đưa cụ về rồi đi ngay, đâu có làm rơi rớt hay cầm nhầm thứ gì của cụ đâu nhỉ? Hay là... cụ ông về nhà bị ốm, hoặc họ nghi ngờ mình có ý đồ xấu, dàn dựng cảnh cứu người để tống tiền?" Những câu hỏi dồn dập xuất hiện khiến Nam đứng ngồi không yên.

"Anh Nam? Anh còn nghe máy chứ?" – Tiếng người đàn ông cắt ngang dòng suy nghĩ hỗn độn của anh.

"Dạ... dạ tôi nghe. Nhưng có chuyện gì quan trọng không anh? Tôi chỉ là người phụ hồ, chiều nay tôi còn phải chạy tiến độ công trình, nếu nghỉ sẽ bị trừ tiền công cả ngày đấy ạ", Nam tìm cách từ chối vì thực sự e ngại những rắc rối không đáng có.

Giọng người đàn ông bên kia bỗng dịu lại nhưng vẫn đầy kiên quyết: "Tôi biết anh bận, nhưng cuộc gặp này thực sự rất quan trọng đối với tôi và cả anh nữa. Chi phí buổi nghỉ việc chiều nay của anh, tôi xin chịu trách nhiệm hoàn trả đầy đủ. Rất mong anh bớt chút thời gian đến gặp tôi."

Nể lời và cũng muốn làm cho ra lẽ để bản thân không phải sống trong hoài nghi, Nam quyết định xin phép cai thầu nghỉ buổi chiều. Anh lội bộ về phòng trọ, tắm rửa qua loa rồi thay bộ quần áo tươm tất nhất của mình – dù nó cũng đã bạc màu và có vài chỗ sờn chỉ.

Đến trước tòa nhà văn phòng bề thế ở trung tâm thị xã, Nam hoàn toàn choáng ngợp trước sự khang trang, hiện đại của nơi này. Nhìn những nhân viên lịch lãm ra vào, Nam cúi mặt, khép nép bước vào sảnh lớn. Cảm giác tự ti dâng đầy trong lòng khi ai nấy cũng dường như đang liếc nhìn bộ dạng chân phương, thô mộc của anh.

"Anh Nam đúng không ạ? Mời anh theo tôi, Giám đốc đang đợi anh ở phòng làm việc", cô thư ký lịch sự hướng dẫn, đưa anh lên tầng cao bằng thang máy.

Khi cánh cửa phòng Giám đốc mở ra, Nam thấy người đàn ông tên Minh đang ngồi phía sau chiếc bàn gỗ lớn. Gương mặt ông nghiêm nghị, toát lên vẻ uy lực của một người lãnh đạo đứng đầu một doanh nghiệp lớn. Sự nghiêm túc ấy càng làm cho nỗi lo sợ trong lòng Nam dâng cao. Anh đứng khép nép bên cửa, hai tay đan chặt vào nhau, đánh bạo lên tiếng trước để giải tỏa sự căng thẳng:

"Chào... chào anh. Tôi đã đến theo đúng hẹn. Chuyện hôm trước tôi đưa cụ về thực sự hoàn toàn là vì thấy cụ gặp khó khăn, tôi không có ý đồ gì xấu cả. Nếu có hiểu lầm gì, xin anh cứ nói thẳng..."

Nghe Nam nói vậy, ông Minh bỗng khựng lại một giây, rồi trên khuôn mặt nghiêm nghị ấy chợt nở một nụ cười vô cùng ấm áp. Ông đứng dậy, bước nhanh tới đỡ lấy đôi tay gầy guộc, thô ráp của Nam và mời anh ngồi xuống chiếc ghế sofa sang trọng.

"Anh Nam, anh hiểu lầm ý tôi rồi. Xin lỗi vì đã làm anh lo lắng", ông Minh vừa rót nước trà mời Nam, vừa chân thành nói, "Tôi mời anh đến đây hoàn toàn không phải để hạch sách hay nghi ngờ anh. Ngược lại, gia đình tôi mang ơn anh rất nhiều. Hôm đó bố tôi phát bệnh đãng trí, tự mở cổng đi lạc từ trưa. Giữa trời mưa gió như thế, nếu không gặp được người tốt bụng như anh che chở, nhường cơm xẻ áo rồi đưa về tận nhà, không biết chuyện tồi tệ gì đã xảy ra với cụ nữa."

Nói rồi, ông Minh đẩy về phía Nam một chiếc phong bì khá dày trên bàn: "Đây là năm mươi triệu đồng. Tôi biết số tiền này chẳng đáng là bao so với ơn nghĩa của anh, nhưng đây là chút lòng thành của gia đình, trước là để bù vào ngày công anh nghỉ việc, sau là để giúp anh có thêm chút vốn liếng trang trải cuộc sống."

Nhìn chiếc phong bì đặt trên bàn, Nam sững sờ. Số tiền ấy lớn bằng cả năm trời anh bán sức lao động trên công trường, vác không biết bao nhiêu bao xi măng, gạch đá. Gia đình anh ở quê đang rất cần tiền, số tiền này có thể giúp giải quyết được bao nhiêu khó khăn trước mắt. Thế nhưng, sau vài giây định thần, Nam chậm rãi đẩy chiếc phong bì trở lại phía ông Minh, lắc đầu từ chối:

"Anh Minh, tôi cảm ơn lòng tốt của anh và gia đình. Nhưng số tiền này tôi không thể nhận được. Hôm đó thấy cụ ông vất vả, tôi giúp cụ bằng cái tâm, vì tôi nghĩ đến người cha quá cố của mình ở quê nhà thôi. Nếu tôi nhận số tiền này, việc làm của tôi bỗng nhiên trở thành một sự mua bán, đổi chác. Như vậy lòng tôi không thanh thản được."

Ông Minh nhìn sâu vào mắt Nam. Sự từ chối dứt khoát của người phụ hồ nghèo khổ trước một số tiền lớn không một chút đắn đo khiến ông vô cùng kinh ngạc, và ngay sau đó là một niềm trân trọng, nể phục sâu sắc dâng lên trong lòng. Ông thu phong bì lại, khẽ gật đầu:

"Anh Nam, anh thực sự là một người có lòng tự trọng và nhân cách rất cao đẹp. Nếu anh đã quyết định như vậy, tôi xin phép không ép anh nhận tiền nữa. Nhưng tôi có một đề nghị này, mong anh hãy suy nghĩ thật kỹ và đừng từ chối tôi."

Ông Minh dừng lại một chút, giọng nói trở nên trang trọng và đầy nghiêm túc: "Hiện tại, công ty chúng tôi đang mở rộng các dự án xây dựng và tôi đang rất cần một người quản lý, giám sát kho bãi vật tư tại các công trường. Công việc này không đòi hỏi bằng cấp quá cao siêu, nhưng đòi hỏi tuyệt đối một đức tính: đó là sự trung thực, thẳng thắn và có trách nhiệm. Người giỏi chuyên môn thì nhiều, tôi có thể dùng tiền để thuê, nhưng người tử tế, ngay thẳng như anh thì vô cùng hiếm. Tôi muốn mời anh về làm việc tại công ty của tôi."

Nam ngơ ngác, hai tay xua lia lịa: "Kính thưa anh, việc này không ổn đâu ạ! Tôi cả đời chỉ biết xúc cát, trộn hồ, chữ nghĩa chữ tạc chẳng có bao nhiêu, làm sao gánh vác được việc quản lý lớn của công ty anh? Tôi sợ mình làm hư việc, ảnh hưởng đến bao nhiêu người."

"Anh đừng lo", ông Minh mỉm cười trấn an, đặt tay lên vai Nam đầy tin cậy, "Về quy trình quản lý, công ty sẽ cử người hướng dẫn, đào tạo anh từng bước một trong vòng ba tháng. Cái tôi cần ở anh là cái tâm và sự trung thực – thứ mà không trường lớp nào dạy được. Tôi muốn trao cơ hội cho người đã không bỏ mặc cha tôi. Mức lương khởi điểm của anh sẽ đủ để anh đón vợ con lên thành phố, lo cho các cháu học hành tử tế. Anh hãy vì tương lai của gia đình mình mà nhận lời tôi nhé."

Lời nói thấu tình đạt lý và sự chân thành của ông Minh đã hoàn toàn thuyết phục Nam. Nghĩ đến viễn cảnh gia đình được đoàn tụ, con cái có một tương lai tươi sáng hơn bằng chính đôi bàn tay và sự lương thiện của mình, giọt nước mắt hạnh phúc ấm áp khẽ lăn dài trên gò má sạm đen vì nắng gió của anh. Nam đứng dậy, cúi đầu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc: "Vâng... tôi xin nhận lời anh. Tôi hứa sẽ làm việc hết mình, không làm phụ lòng tin tưởng của anh và gia đình."

Nhiều năm trôi qua, bằng sự cần cù, chịu khó học hỏi và đặc biệt là sự trung thực tuyệt đối, Nam từ một người phụ hồ ngày nào giờ đã trở thành một Quản lý vật tư có tiếng tăm, được ban lãnh đạo tin tưởng và anh em công nhân hết mực kính trọng. Ngôi nhà nhỏ của anh luôn ngập tràn tiếng cười hạnh phúc của vợ con. Mỗi dịp lễ Tết, anh vẫn cùng gia đình đến thăm hỏi cụ ông – người giờ đây đã như một người thân thiết trong gia đình anh.

Câu chuyện của Nam đã trở thành một bài học quý giá, một ngọn lửa ấm áp truyền đi thông điệp ý nghĩa trong cuộc sống: Từ một ngày chấp nhận nhịn đói, bỏ ra những đồng tiền cuối cùng để giúp đỡ một người xa lạ, Nam đã nhận lại một tương lai tươi sáng mà chính lòng tốt đã âm thầm mở lối. Cuộc đời luôn công bằng, những giá trị đạo đức truyền thống và sự tử tế chân thành của con người Việt Nam sẽ luôn là báu vật vô giá, mang lại quả ngọt hạnh phúc cho những ai biết sống vì người khác.