“Bà ký vào đây đi. Trước mười hai giờ trưa, toàn bộ bàn ghế, nồi niêu và người trong quán phải dọn sạch!”

Tiếng tập giấy đập xuống chiếc bàn gỗ vang lên khô khốc, át cả tiếng mưa rơi lộp bộp trên mái hiên.

Ngoài phố Thanh Hà, hàng chục tiểu thương đã tụ tập thành một vòng người. Không ai mua bán. Không ai lên tiếng. Tất cả đều nhìn vào quán cháo nhỏ nằm nép dưới chân cây hòe già—nơi một người phụ nữ đã đứng bên bếp lửa suốt gần ba mươi năm.

Tô Ngọc Mai đứng phía sau chiếc nồi đồng lớn, hai bàn tay còn dính bột gạo. Bà đã ngoài sáu mươi, lưng hơi còng, tóc bạc lẫn trong búi tóc đen, chiếc tạp dề màu xanh sẫm cũ đến mức đường viền đã sờn trắng.

Trước mặt bà là Lưu Cảnh Phúc, chủ mới của dãy nhà mặt phố.

Hắn mặc áo khoác da, cổ đeo dây vàng, phía sau có bốn người đàn ông lực lưỡng đang lần lượt khiêng bàn ghế ra ngoài.

Ngọc Mai bước tới giữ lấy chiếc bàn sát cửa.

“Ông Lưu, hợp đồng cũ còn ba tháng.”

Lưu Cảnh Phúc nhếch môi.

“Hợp đồng ấy ký với chủ cũ. Tôi đã mua cả dãy nhà này, đương nhiên có quyền thu hồi.”

“Nhưng ông đã nhận tiền thuê quý này.”

“Tiền ấy tôi sẽ trả lại.”

“Tôi không cần ông trả lại.” Bà cố giữ giọng bình tĩnh. “Tôi chỉ xin ông cho tôi đến hết thời hạn. Năm đứa nhỏ nhà tôi đã hẹn hôm nay về ăn cơm. Tôi đã chuẩn bị từ sáng.”

Một tràng cười bật lên từ phía sau.

Người vừa cười là Mã Tú Cầm, chủ sạp đồ khô đối diện. Mười tám năm trước, bà ta từng là người đầu tiên đứng giữa chợ chỉ tay vào Ngọc Mai mà nói:

“Nhặt một đứa đã đủ khổ, bà ôm cả năm đứa về thì chẳng khác nào tự buộc năm tảng đá vào cổ!”

Mười tám năm trôi qua, giọng điệu ấy vẫn chẳng thay đổi.

“Bà còn chờ chúng về à?” Tú Cầm khoanh tay. “Bà nuôi chúng lớn, chúng đi khỏi thị trấn gần bảy năm rồi. Tết còn chẳng thấy mặt, hôm nay quán bị đuổi mới hẹn về? Tôi nói thật, có khi chúng chỉ gọi cho bà vài câu để bà khỏi buồn thôi.”

Ngọc Mai quay sang.

“Chúng nói sẽ về.”

“Bà tin thật sao?”

“Tôi tin.”

Lưu Cảnh Phúc mất kiên nhẫn, giật chiếc bàn khỏi tay bà.

“Tin hay không là chuyện của bà. Việc của tôi là lấy lại mặt bằng.”

Chiếc bàn nghiêng mạnh. Bát đũa trên đó rơi xuống nền, vỡ loảng xoảng.

Ngọc Mai hoảng hốt cúi xuống nhặt. Một mảnh sứ cứa vào đầu ngón tay, máu rịn ra nhưng bà dường như không cảm thấy.

Bà chỉ nhìn chiếc bát vỡ, môi run lên.

Đó là chiếc bát sứ men trắng có hình năm con cá chép xanh.

Mười tám năm trước, khi năm đứa trẻ lần đầu tiên được ăn no ở quán cháo này, chúng đã tranh nhau chiếc bát ấy. Sau cùng, đứa lớn nhất nhường cho bốn đứa nhỏ rồi lấy chiếc bát mẻ nhất.

Ngọc Mai đã mua thêm bốn chiếc giống hệt.

Từ đó, năm chiếc bát cá chép trở thành đồ dùng riêng của chúng.

Bây giờ một chiếc đã vỡ.

Bà nhặt mảnh sứ lên, giọng nghẹn lại:

“Đừng đụng vào những thứ này. Tôi sẽ tự dọn.”

Lưu Cảnh Phúc cười lạnh.

“Bà nên hiểu chuyện sớm như vậy.”

Hắn ra hiệu cho người phía sau tiếp tục làm việc.

Một người đàn ông đi thẳng vào bếp, định nhấc chiếc nồi cháo đang sôi khỏi bếp than.

Ngọc Mai lập tức chắn trước mặt.

“Không được!”

Người kia cau mày.

“Tránh ra.”

“Nồi cháo này chưa chín.”

“Bà sắp mất quán rồi còn nấu cho ai?”

“Cho các con tôi.”

“Chúng không về đâu.”

“Chúng sẽ về!”

Lần đầu tiên Ngọc Mai hét lớn đến vậy.

Cả con phố bỗng yên lặng.

Bà dang hai tay chắn trước bếp, thân hình gầy nhỏ nhưng ánh mắt kiên quyết đến mức người đàn ông kia nhất thời không dám tiến thêm.

Lưu Cảnh Phúc bước tới.

“Bà Tô, tôi nể bà lớn tuổi nên chưa cho người cưỡng chế mạnh tay. Đừng làm khó nhau.”

“Tôi chỉ xin đến mười hai giờ.”

“Bây giờ là mười một giờ mười lăm.”

“Chờ thêm bốn mươi lăm phút.”

“Không chờ.”

“Ba mươi phút.”

“Không.”

“Mười lăm phút cũng được.” Giọng bà thấp xuống. “Chỉ cần các con tôi về nhìn thấy quán vẫn còn mở cửa.”

Mã Tú Cầm bật cười.

“Đến lúc này bà vẫn sĩ diện. Người ta không về thì bà định ngồi ôm nồi cháo đến tối sao?”

Ngọc Mai cúi đầu.

Bên cạnh bếp là một chiếc bàn tròn nhỏ, trên đó đã bày năm bộ bát đũa. Mỗi đôi đũa được đặt ngay ngắn trên giá gỗ. Dưới mỗi chiếc bát là một phong bao đỏ đã cũ nhưng sạch sẽ.

Bà chuẩn bị quà cho năm đứa trẻ.

Không nhiều tiền.

Mỗi phong bao chỉ có hai trăm nhân dân tệ—số tiền bà dành dụm từ việc bán cháo suốt ba tháng.

Bà biết chúng đều đã trưởng thành, có thể chẳng thiếu hai trăm tệ. Nhưng trong mắt bà, đó vẫn là năm đứa trẻ từng ngồi co ro dưới mái hiên, chia nhau một chiếc bánh nguội.

“Bà Tô.”

Một giọng nói già nua vang lên ngoài cửa.

Ông Hạ Vĩnh Thuận, người sửa khóa cuối phố, chống gậy bước vào.

“Cho bà ấy thêm một giờ đi. Bà ấy đã bán cháo ở đây gần ba mươi năm. Dù muốn lấy lại mặt bằng cũng đâu cần phải làm nhục người ta giữa phố.”

Lưu Cảnh Phúc liếc ông.

“Ông Hạ, đây là việc của tôi.”

“Nhưng chúng tôi đều là người trong phố.”

“Người trong phố thì gom tiền mua lại căn nhà này cho bà ấy đi.”

Không ai lên tiếng.

Dãy nhà mặt phố Thanh Hà đang chuẩn bị được sửa thành khu thương mại. Giá thuê mới cao gấp sáu lần. Không một tiểu thương cũ nào đủ sức trả.

Lưu Cảnh Phúc quay sang đám đông.

“Các người thương bà ấy thì mỗi người góp một ít. Năm triệu nhân dân tệ, tôi sang tên ngay.”

Nhiều người cúi đầu.

Mã Tú Cầm bĩu môi.

“Năm triệu? Bà ấy bán cháo cả đời cũng không kiếm nổi một góc.”

Lưu Cảnh Phúc cười lớn.

“Vậy thì đừng đứng đây diễn cảnh nghĩa tình.”

Hắn quay lại, giật tờ thông báo trên bàn rồi đặt trước mặt Ngọc Mai.

“Ký.”

Ngọc Mai nhìn khoảng trống dành cho chữ ký.

Bà biết hôm nay sớm muộn cũng đến.

Ba tháng trước, khi chủ nhà cũ bán cả dãy phố, bà đã nhận được thông báo thu hồi. Bà từng đến tìm Lưu Cảnh Phúc năm lần, xin tiếp tục thuê với mức giá hợp lý.

Lần nào hắn cũng nói một câu:

“Quán cháo cũ kỹ của bà làm xấu cả dự án.”

Bà không sợ mất tiền.

Bà sợ mất nơi này.

Quán cháo không chỉ là kế sinh nhai. Nó là mái nhà đầu tiên của năm đứa trẻ.

Mười tám năm trước, vào một đêm tuyết lớn hiếm gặp ở vùng Giang Nam, Ngọc Mai đã nhìn thấy chúng dưới mái che của kho gạo bỏ hoang.

Đứa lớn nhất khoảng tám tuổi.

Đứa nhỏ nhất chưa đầy ba tuổi.

Chúng ôm chặt lấy nhau, khuôn mặt tím tái vì lạnh. Đứa lớn vẫn cố lấy chiếc áo rách của mình phủ lên em út.

Ngọc Mai đưa cả năm về quán.

Bà nấu một nồi cháo trắng, đập vào đó hai quả trứng, rắc thêm hành và dầu mè.

Đứa bé gái nhỏ nhất vừa ăn vừa khóc.

Nó hỏi:

“Bà ơi, ăn hết rồi có phải đi không?”

Ngọc Mai đáp:

“Ăn hết thì ngủ lại.”

“Ngày mai thì sao?”

“Ngày mai lại ăn.”

“Tối mai có phải đi không?”

“Không phải đi.”

Đứa lớn nhất nhìn bà rất lâu rồi nói:

“Bà đừng hứa. Người lớn hứa rồi đều bỏ chúng cháu.”

Ngọc Mai đã kéo chiếc ghế đến trước mặt nó.

“Vậy bà không hứa. Bà chỉ nói rằng khi nào các cháu muốn đi thì đi. Còn nếu chưa muốn, nơi này có năm chiếc ghế cho các cháu.”

Năm đứa trẻ ở lại.

Một ngày.

Một tháng.

Rồi mười tám năm.

Những năm đầu, cả khu chợ không ai hiểu nổi tại sao một góa phụ nghèo lại làm chuyện ấy.

Có người nói bà muốn lợi dụng trẻ con để xin tiền.

Có người nói cha mẹ chúng chắc chắn có chuyện, nuôi chúng sẽ mang họa.

Có người thậm chí không cho con mình chơi cùng chúng.

Mã Tú Cầm từng đứng trước quán, lớn tiếng:

“Bà có một đứa con ruột còn không nuôi nổi, giờ nhận thêm năm đứa. Sau này chúng ăn cắp, đánh nhau, cả chợ chịu vạ!”

Ngọc Mai không cãi.

Bà chỉ đứng bên nồi cháo, múc đầy năm chiếc bát.

Khi ấy, người ta không biết con trai ruột của bà đã mất trong một tai nạn đường sông từ ba năm trước. Căn phòng nhỏ phía sau quán vốn dành cho nó trở thành nơi ngủ của năm đứa trẻ.

Ngọc Mai không làm thủ tục nhận nuôi được vì điều kiện kinh tế không đạt.

Bà chỉ đăng ký chúng dưới sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, rồi làm người giám hộ tạm thời. Mỗi lần có người đề nghị đưa chúng đến các cơ sở khác nhau, năm đứa đều ôm lấy chân bà khóc.

Cuối cùng, một cán bộ phụ trách trẻ em đã nói:

“Chúng có thể không cùng huyết thống, nhưng rõ ràng đã xem nơi này là nhà. Chỉ cần bà bảo đảm cho chúng đi học và sinh hoạt ổn định, chúng tôi sẽ tạo điều kiện.”

Ngọc Mai bán cháo từ bốn giờ sáng đến tận tối.

Bà giặt quần áo thuê.

Tối đến, bà nhận khâu cổ áo cho xưởng may.

Có những ngày trong túi chỉ còn mười tệ, bà vẫn chia thành năm phần mua vở cho chúng.

Mười tám năm ấy, không phải ngày nào cũng ấm áp.

Đã có lúc đứa thứ hai là A Hạo đánh nhau ở trường vì bạn học chửi chúng là trẻ bị bỏ rơi.

Ngọc Mai kéo nó về, đánh một roi vào bàn tay.

A Hạo đỏ mắt hét:

“Bà không phải mẹ cháu! Bà không có quyền đánh cháu!”

Câu nói khiến căn phòng lặng như tờ.

Ngọc Mai đặt chiếc roi xuống.

“Đúng. Bà không sinh ra cháu.”

A Hạo cắn môi, vẻ mặt vừa ngang bướng vừa sợ hãi.

Bà nói tiếp:

“Nhưng hôm cháu sốt bốn mươi độ, người cõng cháu đến bệnh viện là bà. Hôm cháu bị đuổi khỏi lớp vì không có học phí, người quỳ trước phòng hiệu trưởng xin khất là bà. Bà không cần cháu gọi mẹ. Nhưng nếu cháu làm sai, bà vẫn phải dạy.”

A Hạo cúi đầu.

Tối hôm đó, cậu lén đặt dưới gối bà một mảnh giấy viết nguệch ngoạc:

“Cháu xin lỗi, mẹ.”

Ngọc Mai giữ mảnh giấy ấy đến tận bây giờ.

Nhưng khi năm đứa trưởng thành, chúng lần lượt rời khỏi thị trấn.

Đứa lớn nhất, Trần Kiến Minh, thi đỗ đại học ở Bắc Kinh.

A Hạo vào trường kỹ thuật tại Thượng Hải.

Cô bé thứ ba, Lâm Nhược Tuyết, học y ở Nam Kinh.

Đứa thứ tư, Chu Tử Dương, theo ngành xây dựng tại Hàng Châu.

Cô út, Tần Tiểu Vũ, giành học bổng nghệ thuật ở Tô Châu.

Những năm đầu chúng thường xuyên gọi về.

Sau đó, điện thoại thưa dần.

Có lúc vài tháng mới có một cuộc gọi.

Ngọc Mai luôn nói với hàng xóm rằng chúng bận.

Bà không trách.

Chúng đã sống những năm tháng quá chật vật. Bà muốn chúng bay xa, không muốn năm người lại quanh quẩn bên nồi cháo nhỏ.

Nhưng sâu trong lòng, có những đêm bà vẫn ngồi bên bàn, nhìn năm chiếc ghế trống đến lúc cháo nguội.

Một tuần trước, cả năm đứa bất ngờ gọi chung.

Kiến Minh nói:

“Mẹ, trưa ngày mười tám chúng con sẽ về.”

Ngọc Mai sững người.

“Về thật sao?”

Tiểu Vũ cười qua điện thoại:

“Lần này không ai được vắng.”

A Hạo còn nói:

“Mẹ nấu nồi cháo năm xưa nhé.”

Bà đã vui đến mức suốt đêm không ngủ.

Sáng nay bà dậy từ ba giờ, ngâm gạo, rửa xương, hầm nước dùng, làm đúng món cháo trứng hành mà chúng từng ăn.

Vậy mà lúc này, đã gần mười một giờ rưỡi.

Không ai xuất hiện.

Ngọc Mai nhìn điện thoại.

Không cuộc gọi.

Không tin nhắn.

Lưu Cảnh Phúc gõ ngón tay lên giấy.

“Bà còn đợi gì nữa?”

Ngọc Mai hỏi nhỏ:

“Ông cho tôi gọi một cuộc được không?”

“Hai phút.”

Bà lau tay vào tạp dề, lấy chiếc điện thoại cũ ra gọi cho Kiến Minh.

Thuê bao không liên lạc được.

Bà gọi A Hạo.

Không bắt máy.

Nhược Tuyết.

Tắt máy.

Tử Dương.

Không liên lạc.

Tiểu Vũ.

Chỉ có tiếng chuông kéo dài rồi ngắt.

Mã Tú Cầm khẽ tặc lưỡi.

“Thấy chưa? Tôi đã bảo rồi.”

Ngọc Mai cúi đầu.

Một nỗi hụt hẫng dâng lên trong lòng, đau hơn cả việc mất quán.

Có lẽ chúng thật sự bận.

Có lẽ chuyến tàu bị chậm.

Có lẽ chúng đã quên.

Bà tự tìm hàng loạt lý do, nhưng đôi mắt vẫn đỏ lên.

Lưu Cảnh Phúc nhét cây bút vào tay bà.

“Ký.”

Ngọc Mai siết cây bút.

Ngay lúc ngòi bút gần chạm xuống giấy, từ đầu phố bỗng vang lên tiếng còi xe.

Một chiếc xe màu đen dừng trước lối vào chợ.

Rồi chiếc thứ hai.

Chiếc thứ ba.

Chiếc thứ tư.

Chiếc thứ năm.

Cả con phố lập tức xôn xao.

Năm chiếc xe không quá phô trương, nhưng đều sạch sẽ, nghiêm trang. Từ xe đầu tiên bước xuống một người đàn ông khoảng hai mươi sáu tuổi, mặc áo sơ mi trắng dưới áo khoác dài màu đen.

Ngọc Mai nhìn người ấy, cây bút trong tay rơi xuống.

“Kiến Minh…”

Người đàn ông không nhìn ai khác. Anh bước nhanh qua đám đông, dừng trước mặt bà.

Mười tám năm trước, cậu bé ấy từng đứng chắn trước bốn đứa em, cầm một thanh gỗ bảo vệ chúng khỏi người say rượu.

Bây giờ, ánh mắt vẫn vậy.

Chỉ khác là đôi vai đã rộng hơn, dáng người vững chãi hơn.

Kiến Minh gọi:

“Mẹ.”

Chỉ một tiếng ấy, nước mắt Ngọc Mai lập tức trào ra.

Bốn chiếc xe phía sau đồng loạt mở cửa.

Một người đàn ông cao lớn mặc áo khoác xám chạy xuống trước tiên.

“Mẹ!”

Đó là A Hạo.

Anh lao tới ôm chầm lấy bà, vừa cười vừa khóc.

“Con xin lỗi, chúng con về muộn.”

Tiếp theo là Nhược Tuyết trong chiếc áo khoác màu kem, tóc búi gọn, tay xách một hộp thuốc.

Cô nắm lấy bàn tay bị cứa của bà.

“Mẹ bị thương rồi.”

Tử Dương bước xuống xe thứ tư, trên tay cầm một cuộn bản vẽ.

Tiểu Vũ là người cuối cùng. Cô mặc chiếc áo len đỏ, ôm một bó hoa ngọc lan trắng.

Cả năm người đứng trước quán.

Không ai nói chuyện.

Những tiểu thương từng nhìn chúng lớn lên đều há hốc miệng.

Mã Tú Cầm lắp bắp:

“Các… các cháu thật sự về à?”

A Hạo nhìn bà ta.

“Bác Mã, lâu rồi không gặp.”

Tú Cầm lập tức đổi giọng:

“Ôi, A Hạo lớn thế này rồi! Bác biết ngay các cháu không quên mẹ nuôi mà.”

Không ai đáp lại.

Kiến Minh quay sang Lưu Cảnh Phúc.

“Ông là người thu hồi mặt bằng?”

Lưu Cảnh Phúc nhìn năm người trẻ, không hề tỏ ra lo lắng.

“Đúng. Tôi làm đúng hợp đồng.”

“Ông đã cho người dọn đồ trước thời hạn.”

“Hợp đồng cũ không còn hiệu lực.”

“Có còn hay không sẽ do người có chuyên môn xác định.”

Lưu Cảnh Phúc cười nhạt.

“Cậu là luật sư à?”

Kiến Minh lấy từ trong cặp ra một tấm thẻ.

“Tôi là luật sư.”

Đám đông lập tức xôn xao.

Mã Tú Cầm ghé tai người bên cạnh:

“Thằng bé ngày xưa ngủ dưới gầm bàn mà giờ thành luật sư thật sao?”

Ngọc Mai nhìn Kiến Minh, vừa tự hào vừa ngơ ngác.

Bà biết anh học luật, nhưng chưa từng biết hiện tại anh làm việc ở đâu. Mỗi lần bà hỏi, anh chỉ đáp:

“Con vẫn ổn.”

Kiến Minh đặt hợp đồng thuê lên bàn.

“Tôi đã xem bản sao mẹ gửi. Việc chuyển nhượng quyền sở hữu không tự động chấm dứt hợp đồng thuê còn thời hạn. Ông không có quyền cưỡng chế người thuê rời đi trước ngày kết thúc.”

Lưu Cảnh Phúc cau mặt.

“Cậu muốn kiện tôi?”

“Đó là một lựa chọn.”

A Hạo kéo một chiếc ghế lại cho Ngọc Mai ngồi rồi quay sang.

“Nhưng chúng tôi chưa định dừng ở hợp đồng thuê.”

Lưu Cảnh Phúc nhìn anh.

“Cậu là ai?”

A Hạo rút điện thoại, mở một tài liệu điện tử.

“Người đã kiểm tra hồ sơ vay vốn của công ty ông.”

Sắc mặt Lưu Cảnh Phúc thay đổi rất nhẹ.

“Cậu nói linh tinh gì vậy?”

“Ông mua dãy nhà này bằng khoản vay thế chấp từ một quỹ đầu tư tư nhân. Hạn thanh toán đợt đầu là ngày hôm qua. Ông chưa trả.”

“Không liên quan đến cậu.”

“Có liên quan.” A Hạo mỉm cười. “Vì khoản nợ đó vừa được chuyển nhượng.”

Lưu Cảnh Phúc im lặng.

Tử Dương mở cuộn bản vẽ trên bàn.

“Dự án khu thương mại của ông cũng chưa được phê duyệt phòng cháy và cải tạo kết cấu. Việc ông thông báo tăng giá thuê gấp sáu lần dựa trên một dự án chưa được cấp phép.”

Tiểu Vũ đặt bó hoa vào tay Ngọc Mai rồi nói:

“Còn đoạn video ông cho người ném đồ của mẹ ra đường đã được ghi lại đầy đủ.”

Nhược Tuyết nhẹ nhàng lau vết máu trên ngón tay bà.

“Trước hết, mẹ phải ngồi xuống. Chuyện còn lại để chúng con xử lý.”

Lưu Cảnh Phúc nhìn năm người, bắt đầu mất bình tĩnh.

“Các người muốn gì?”

Kiến Minh không trả lời ngay.

Anh quay sang Ngọc Mai.

“Mẹ, hôm nay mẹ có muốn tiếp tục bán cháo ở đây không?”

Bà nhìn quanh quán.

Bàn ghế bị kéo lệch.

Bát sứ vỡ dưới nền.

Nồi cháo vẫn sôi, hơi nóng tỏa lên mờ cả mắt.

Bà nói:

“Mẹ chỉ muốn các con ăn một bữa.”

A Hạo lập tức quay lại.

“Vậy trước khi chúng tôi ăn xong, không ai được động vào quán.”

Lưu Cảnh Phúc đập bàn.

“Đây là nhà của tôi!”

Kiến Minh nhìn đồng hồ.

“Chưa chắc.”

“Cậu nói gì?”

Từ đầu phố, một chiếc xe màu bạc chậm rãi tiến đến.

Một người đàn ông trung niên mặc vest bước xuống, theo sau là hai nhân viên cầm hồ sơ.

Ông ta đến trước mặt A Hạo, cúi đầu chào.

“Anh Trần, thủ tục đã hoàn tất.”

A Hạo nhận tập hồ sơ rồi đưa cho Kiến Minh.

Kiến Minh mở trang đầu tiên, quay về phía Lưu Cảnh Phúc.

“Khoản vay của ông đã quá hạn. Theo thỏa thuận thế chấp, bên chủ nợ có quyền tiếp nhận tài sản nếu ông không thanh toán đúng thời hạn.”

Lưu Cảnh Phúc tái mặt.

“Không thể nào. Tôi đang đàm phán gia hạn.”

“Bên chủ nợ cũ đồng ý chuyển nhượng toàn bộ khoản nợ cho chúng tôi vào sáng nay.”

“Các người lấy tiền đâu ra?”

Không ai trả lời.

A Hạo chỉ nhìn Ngọc Mai.

“Mẹ, mẹ từng dạy chúng con không được khoe khoang tiền bạc.”

Ngọc Mai ngơ ngác.

“Các con… đã làm gì?”

Kiến Minh khép hồ sơ.

“Từ thời điểm này, quyền xử lý dãy nhà không còn nằm trong tay ông Lưu.”

Cả con phố lặng đi.

Lưu Cảnh Phúc giật lấy tập giấy, lật liên tục. Mồ hôi bắt đầu xuất hiện trên trán hắn.

Mã Tú Cầm không nhịn được, hỏi:

“Rốt cuộc dãy phố thuộc về ai?”

Tử Dương nhìn bốn anh chị em.

Tiểu Vũ siết chặt tay Ngọc Mai.

Kiến Minh chậm rãi lấy ra một văn bản khác.

“Chủ sở hữu mới sẽ được công bố sau khi hoàn tất đăng ký.”

Anh đặt văn bản trước mặt Ngọc Mai.

Trên dòng người nhận chuyển nhượng có một cái tên khiến bà chết lặng:

Tô Ngọc Mai.

Bà lắc đầu liên tục.

“Không… không thể.”

A Hạo quỳ xuống bên cạnh.

“Mẹ, chúng con về muộn vì phải hoàn tất thủ tục.”

“Các con mua cả dãy phố này?”

“Không phải cho chúng con.” Tiểu Vũ nói. “Cho mẹ.”

Ngọc Mai rút tay lại.

“Mẹ không nhận.”

Năm người sững sờ.

Bà nhìn từng đứa.

“Các con đã làm gì để có số tiền lớn như vậy?”

Kiến Minh định giải thích nhưng bà nghiêm giọng:

“Mẹ hỏi thật. Các con có vay nợ không? Có làm việc gì trái lương tâm không?”

A Hạo bật cười, nhưng mắt đỏ lên.

“Đến lúc này mẹ vẫn sợ chúng con làm điều xấu.”

“Tiền không tự nhiên mà có.”

Nhược Tuyết nắm vai bà.

“Mẹ yên tâm. Không ai vay nợ, cũng không ai làm điều sai.”

“Vậy tiền từ đâu?”

Năm người nhìn nhau.

Kiến Minh chậm rãi nói:

“Đó là chuyện chúng con định nói trong bữa cơm hôm nay.”

Anh nhìn những người đang vây quanh.

“Nhưng trước khi nói, mẹ cần biết một việc khác.”

“Việc gì?”

Kiến Minh lấy từ cặp ra một phong thư màu nâu đã ố vàng.

Trên phong bì ghi:

“Gửi người phụ nữ đã cứu năm đứa trẻ ở phố Thanh Hà.”

Ngọc Mai nhìn nét chữ lạ, trong lòng dâng lên một cảm giác bất an.

“Thư của ai?”

“Của người đã để năm đứa chúng con lại dưới kho gạo mười tám năm trước.”

Không chỉ Ngọc Mai, tất cả người có mặt đều chết lặng.

Bà run rẩy nhận lá thư.

“Các con… tìm được cha mẹ ruột rồi sao?”

Kiến Minh lắc đầu.

“Không hoàn toàn.”

“Vậy người viết là ai?”

Anh nhìn bốn người còn lại rồi đáp:

“Người ấy nói năm đứa chúng con không bị bỏ rơi ngẫu nhiên.”

“Mười tám năm trước, chúng con được đưa đến quán cháo này vì có người đã chọn mẹ từ trước.”

---

CHƯƠNG 2: NĂM ĐỨA TRẺ DƯỚI MÁI HIÊN

Ngọc Mai ngồi bất động rất lâu.

Ngoài cửa, mưa vẫn rơi thành từng sợi mảnh. Nước từ mái hiên chảy xuống, tạo thành một tấm rèm trong suốt ngăn quán cháo với đám đông ngoài phố.

Năm đứa trẻ—giờ đều đã trưởng thành—đứng quanh bà như mười tám năm trước.

Chỉ khác ngày ấy, chúng gầy gò, sợ hãi, quần áo ướt sũng.

Còn hôm nay, mỗi người đã có một dáng vẻ riêng.

Kiến Minh điềm tĩnh, ít nói.

A Hạo nóng nảy nhưng nghĩa khí.

Nhược Tuyết dịu dàng, sắc sảo.

Tử Dương trầm lặng, luôn quan sát.

Tiểu Vũ nhạy cảm, giàu tình cảm.

Ngọc Mai nhìn phong thư trong tay.

“Nếu có người chọn mẹ từ trước… nghĩa là sao?”

Kiến Minh kéo ghế ngồi đối diện.

“Ba tháng trước, con nhận được một bưu kiện không ghi người gửi. Bên trong có bức ảnh cũ chụp năm đứa chúng con trước khi đến đây.”

Anh lấy ra một tấm ảnh.

Trong ảnh là năm đứa trẻ đứng trước một căn nhà gỗ. Phía sau chúng có một người phụ nữ quay lưng về phía ống kính.

Ngọc Mai đưa tay chạm vào tấm ảnh.

“Đây là các con?”

“Vâng.”

“Nhưng ngày mẹ gặp, các con nói không nhớ mình từ đâu đến.”

A Hạo ngồi xuống.

“Bọn con thật sự không nhớ rõ. Khi ấy chỉ biết bị người ta đưa đi qua nhiều nơi.”

Kiến Minh tiếp lời:

“Sau khi nhận bưu kiện, bọn con bắt đầu điều tra. Con tra hồ sơ tiếp nhận trẻ em của thị trấn năm ấy. Tử Dương tìm bản đồ cũ. Nhược Tuyết liên hệ bệnh viện. A Hạo kiểm tra thông tin tài chính. Tiểu Vũ tìm lại những người từng sống gần kho gạo.”

Ngọc Mai nghe mà lòng rối bời.

“Các con điều tra suốt ba tháng mà không nói với mẹ?”

“Vì sợ mẹ lo.”

“Chuyện lớn như vậy…”

“Mẹ còn nhớ người đàn ông què chân từng đến quán hai tháng sau khi chúng con được nhận không?”

Ngọc Mai suy nghĩ.

Một hình ảnh mờ nhạt hiện lên.

Đó là một người đàn ông đội mũ nỉ, chân trái đi khập khiễng. Ông ta đứng ngoài quán rất lâu, nhìn năm đứa trẻ ăn cháo nhưng không bước vào.

Ngọc Mai từng ra hỏi:

“Ông tìm ai?”

Người đó chỉ nói:

“Bọn trẻ ở đây có tốt không?”

Bà đáp:

“Có đói, có nghịch, nhưng vẫn tốt.”

Ông ta gật đầu rồi đặt xuống một túi gạo.

“Tặng bà.”

Ngọc Mai không nhận.

Người kia nhìn vào trong quán, mắt đỏ lên.

“Xin bà nhận. Coi như có người trả trước tiền cháo cho chúng.”

Sau đó ông ta rời đi.

Bà không bao giờ gặp lại.

Ngọc Mai giật mình.

“Là người đàn ông ấy?”

Tử Dương gật đầu.

“Ông ấy tên Phùng Đức Toàn, từng làm lái xe cho một trại trẻ tư nhân ở ngoại ô.”

“Trại trẻ?”

“Đúng. Nhưng nơi đó đã đóng cửa từ mười chín năm trước.”

Kiến Minh mở tập hồ sơ.

“Mười tám năm trước, ở vùng núi phía tây Chiết Giang xảy ra một trận lở đất. Một cơ sở nuôi dưỡng trẻ em tư nhân bị hư hại. Người quản lý đưa một số trẻ đến các trung tâm khác, nhưng giữa đường xảy ra tranh chấp tài chính. Năm đứa chúng con bị tách khỏi hồ sơ.”

Ngọc Mai kinh hãi.

“Tách khỏi hồ sơ là sao?”

“Không còn tên trong danh sách chính thức. Cũng không được đưa đến nơi tiếp nhận.”

“Vậy ai đưa các con đến kho gạo?”

“Phùng Đức Toàn.”

A Hạo siết tay.

“Nhưng ông ấy không phải người xấu.”

Ngọc Mai nhìn anh.

“Ông ấy bỏ các con ngoài trời lạnh.”

“Vì ông ấy bị người khác đuổi theo.” Kiến Minh giải thích. “Theo lá thư, Phùng Đức Toàn phát hiện người quản lý trại trẻ định dùng giấy tờ của một số trẻ để nhận tiền hỗ trợ nhiều lần. Ông ấy muốn đưa chúng con đi tố cáo, nhưng giữa đường bị phát hiện.”

Tử Dương trải một bản đồ cũ lên bàn.

“Ông ấy lái xe đến thị trấn Thanh Hà. Vì bị thương, ông ấy không thể tiếp tục. Ông ấy từng giao gạo cho quán mẹ nhiều lần, biết mẹ sống một mình nhưng thường cho người nghèo ăn miễn phí.”

Ngọc Mai khẽ hỏi:

“Vì vậy ông ấy để các con gần quán?”

“Không phải để bỏ rơi.” Tiểu Vũ nói. “Ông ấy định quay lại ngay trong đêm.”

“Nhưng ông ấy không quay lại.”

“Ông ấy bị bắt giữ vì một vụ va chạm trên đường.” Kiến Minh đáp. “Người quản lý trại trẻ vu cho ông ấy lấy cắp xe và tài sản. Ông ấy bị giam gần một năm. Khi được thả, ông ấy quay lại tìm chúng con.”

“Lúc đó các con đã ở với mẹ.”

Nhược Tuyết gật đầu.

“Ông ấy nhìn thấy chúng con khỏe mạnh, sợ nếu xuất hiện sẽ khiến mẹ mất quyền chăm sóc. Hơn nữa, ông ấy không có giấy tờ chứng minh.”

“Vậy tại sao suốt mười tám năm không nói?”

Kiến Minh nhìn lá thư.

“Vì ông ấy bị bệnh nặng và sống trốn tránh. Ông ấy luôn sợ người quản lý trại cũ tìm đến gây chuyện. Đến cuối đời, ông ấy mới nhờ con gái gửi lại toàn bộ tài liệu.”

Ngọc Mai mở phong thư.

Bên trong có nhiều trang giấy, nét chữ run rẩy.

Bà đọc dòng đầu:

“Chị Tô, tôi không biết chị có còn nhớ người đàn ông què chân đã để một túi gạo trước quán hay không.”

“Ngày ấy tôi đã làm một việc vừa đúng vừa sai.”

“Tôi đưa năm đứa trẻ đến gần chị vì tin chị là người tốt, nhưng tôi cũng đẩy lên vai chị một gánh nặng quá lớn.”

“Nếu chúng khỏe mạnh trưởng thành, công lao ấy thuộc về chị.”

“Nếu chúng trách tôi đã bỏ rơi chúng, tôi xin nhận.”

Ngọc Mai dừng lại, mắt nhòe đi.

Tiểu Vũ quỳ bên cạnh, tựa đầu vào vai bà.

“Mẹ đọc tiếp đi.”

Bà đọc:

“Năm đứa trẻ ấy không cùng cha mẹ, nhưng đều được đưa đến trại trong những năm khác nhau.”

“Đứa lớn nhất tên ban đầu là Trần Minh Sinh, khoảng tám tuổi. Nó luôn bảo vệ những đứa nhỏ hơn.”

Kiến Minh khẽ cười.

“Sau này mẹ đổi thành Kiến Minh.”

Ngọc Mai nói:

“Vì mẹ muốn con kiến tạo một cuộc đời sáng rõ.”

Bà đọc tiếp.

“Đứa thứ hai được ghi tên là Hạo Tử, không rõ họ. Tính nóng nhưng rất thương em.”

A Hạo gãi đầu.

“Có vẻ từ nhỏ con đã vậy.”

“Đứa thứ ba tên Nhược Tuyết, bị bỏ trước cổng phòng khám vào một ngày tuyết rơi.”

Nhược Tuyết cúi đầu.

“Đứa thứ tư không có tên, chỉ đeo một thẻ gỗ khắc chữ ‘Dương’.”

Tử Dương chạm vào mặt dây chuyền nhỏ dưới cổ áo.

Đó là mảnh thẻ gỗ Ngọc Mai vẫn giữ cho anh.

“Đứa nhỏ nhất tên Tiểu Vũ, được cứu trong một trận mưa lớn.”

Tiểu Vũ lau nước mắt.

Ngọc Mai đọc đến đoạn cuối:

“Tôi từng nghĩ sau khi ra tù sẽ đón chúng đi. Nhưng khi đứng ngoài quán của chị, nhìn thấy chúng tranh nhau lau bàn, nghe chúng gọi chị là mẹ, tôi hiểu rằng mình không có quyền phá vỡ mái nhà ấy.”

“Tôi không gửi tiền vì sợ bị lần ra.”

“Tôi chỉ có thể âm thầm theo dõi.”

“Có một điều chị chưa biết: nhiều năm qua, khi các cháu học cấp hai, cấp ba rồi đại học, một phần học bổng ẩn danh được gửi từ khoản bồi thường tôi nhận sau khi vụ án cũ được minh oan.”

Ngọc Mai ngẩng phắt lên.

“Các con có học bổng ẩn danh?”

Kiến Minh gật đầu.

“Vâng. Mẹ luôn nói đó là học bổng của hội từ thiện.”

“Mẹ cũng không biết.”

A Hạo nhìn bà.

“Mẹ tưởng mình tự lo hết cho chúng con, nhưng thật ra có người vẫn âm thầm trả món nợ của ông ấy.”

Ngọc Mai cầm lá thư, cảm xúc lẫn lộn.

Bà từng nhiều đêm ngồi tính tiền học phí.

Có những lần đúng lúc tuyệt vọng nhất, trường báo năm đứa nhận được trợ cấp đặc biệt.

Bà đã quỳ trước bàn thờ chồng cảm ơn trời đất.

Không ngờ sau những khoản tiền ấy là một người đàn ông không dám bước vào quán.

“Ông ấy còn sống không?”

Tiểu Vũ lắc đầu.

“Ông ấy mất bốn tháng trước.”

Ngọc Mai nhắm mắt.

“Vậy người gửi bưu kiện là con gái ông ấy?”

“Vâng. Cô ấy tên Phùng Diễm.”

“Cô ấy đang ở đâu?”

“Ngoài phố.”

Ngọc Mai ngạc nhiên.

Kiến Minh quay ra cửa.

Một phụ nữ khoảng bốn mươi tuổi đứng dưới mái hiên. Cô mặc chiếc áo khoác vải giản dị, tay cầm ô, nét mặt căng thẳng.

Cô bước vào, cúi đầu thật sâu trước Ngọc Mai.

“Tôi là Phùng Diễm.”

Ngọc Mai vội đứng lên.

“Cô đừng cúi như vậy.”

“Cha tôi dặn nếu có ngày gặp được bà, tôi phải thay ông xin lỗi.”

“Ông ấy không nợ tôi.”

“Nhưng ông ấy luôn cho rằng mình đã khiến bà khổ suốt mười tám năm.”

Ngọc Mai nhìn năm đứa trẻ.

“Khổ thì có khổ.”

Cả quán im lặng.

Bà chậm rãi nói:

“Có lúc mẹ phải nhịn ăn. Có lúc chúng bệnh cùng nhau. Có lúc mẹ nghĩ mình không thể tiếp tục.”

A Hạo cúi đầu.

Ngọc Mai nhìn anh rồi nhìn từng đứa.

“Nhưng chưa bao giờ mẹ nghĩ các con là gánh nặng.”

Mã Tú Cầm đứng ngoài cửa nghe đến đó, vẻ mặt trở nên gượng gạo.

Mười tám năm trước, chính bà ta đã gọi năm đứa trẻ là “năm món nợ sống”.

Ngọc Mai quay sang Phùng Diễm.

“Cha cô đã cứu chúng.”

“Nhưng người nuôi chúng trưởng thành là bà.”

“Không cần phân công lao.”

Phùng Diễm lấy từ túi ra một cuốn sổ.

“Còn một việc nữa.”

“Việc gì?”

“Cha tôi từng giữ lại danh sách những người liên quan đến trại trẻ cũ. Trong đó có tên một người ở thị trấn này.”

Kiến Minh cau mày.

“Cô chưa nói chuyện này với chúng tôi.”

“Tôi cũng chỉ mới tìm thấy cuốn sổ trong ngăn bí mật của chiếc tủ cha để lại.”

Cô mở trang được đánh dấu.

Ngọc Mai nhìn cái tên trên đó, bàn tay lập tức lạnh đi.

Mã Trọng Sơn.

Mã Tú Cầm đứng ngoài cửa bỗng giật mình.

“Đó là… tên cha tôi.”

Mọi người quay lại nhìn bà ta.

Tú Cầm lùi một bước.

“Không thể. Cha tôi chỉ buôn gạo.”

Phùng Diễm nói:

“Chính vì ông ấy buôn gạo nên từng cung cấp hàng cho trại trẻ. Theo ghi chép, ông ấy cũng là người báo cho cha tôi biết những đứa trẻ sắp bị đưa đi nơi khác.”

Tú Cầm ngơ ngác.

“Cha tôi giúp chúng?”

“Có thể.”

“Nhưng ông ấy mất từ lâu rồi.”

Phùng Diễm lật trang sau.

“Ông Mã từng gửi một khoản tiền lớn cho một người ở phố Thanh Hà để chăm sóc trẻ.”

Ngọc Mai sững người.

“Tôi chưa từng nhận.”

Kiến Minh hỏi:

“Người nhận là ai?”

Phùng Diễm chỉ vào dòng ghi chép.

Mã Tú Cầm bước tới đọc rồi tái mặt.

Tên người nhận chính là Mã Tú Cầm.

Cả con phố bùng lên tiếng xì xào.

Tú Cầm vội lắc đầu.

“Không! Tôi không biết khoản tiền nào cả.”

Phùng Diễm nói:

“Ngày chuyển tiền là hai tuần sau khi năm đứa trẻ đến quán.”

“Tôi chưa từng nhận!”

“Có chữ ký.”

“Không phải chữ ký của tôi!”

Kiến Minh cầm cuốn sổ.

“Chuyện này cần kiểm tra.”

Tú Cầm nhìn Ngọc Mai, khuôn mặt vừa hoảng vừa tức.

“Bà đừng nhìn tôi như vậy. Tôi có mắng bà, nhưng tôi chưa từng lấy tiền nuôi bọn trẻ.”

Ngọc Mai bình tĩnh nói:

“Tôi không kết luận gì cả.”

Lưu Cảnh Phúc đứng bên cạnh đã bị mọi người gần như quên mất. Hắn nhìn đồng hồ, cố lấy lại thế chủ động.

“Chuyện gia đình các người giải quyết sau. Dãy nhà này chưa hoàn tất chuyển nhượng. Tôi vẫn là chủ.”

Kiến Minh quay sang.

“Ông nói đúng. Thủ tục cuối cùng cần chữ ký xác nhận.”

Lưu Cảnh Phúc cười lạnh.

“Vậy các người chưa có quyền.”

“Nhưng ông cũng không được cưỡng chế.”

“Cậu nghĩ một tập giấy có thể dọa tôi?”

Hắn quay sang bốn người đi cùng.

“Tiếp tục dọn.”

Hai người vừa tiến vào thì A Hạo đứng chắn trước.

“Thử động vào nồi cháo xem.”

Không khí lập tức căng thẳng.

Ngọc Mai đứng dậy.

“A Hạo, không được gây chuyện.”

“Nhưng mẹ…”

“Lùi lại.”

A Hạo nghiến răng nhưng vẫn nghe lời.

Lưu Cảnh Phúc cười khẩy.

“Đúng là trẻ được nhặt về. Lớn rồi vẫn chỉ biết dùng nắm đấm.”

A Hạo đổi sắc mặt.

Kiến Minh nắm cánh tay em.

“Đừng mắc bẫy.”

Lưu Cảnh Phúc nói tiếp:

“Các người lái vài chiếc xe về, mặc quần áo đẹp, nói vài câu luật pháp là tưởng mình ghê gớm? Không có chữ ký đăng ký, dãy nhà vẫn thuộc về tôi.”

Một giọng đàn ông vang lên từ ngoài phố:

“Vậy ông ký đi.”

Người vừa xuất hiện là một ông lão mặc áo khoác Trung Sơn màu xám, tóc bạc nhưng dáng đi thẳng. Theo sau ông là thư ký và cán bộ công chứng.

Lưu Cảnh Phúc nhìn ông, sắc mặt lập tức thay đổi.

“Chủ tịch Trần?”

Đám đông càng xôn xao.

Ông lão là Trần Quốc Lương, người sáng lập một tập đoàn xây dựng lớn của tỉnh. Ông nổi tiếng kín tiếng, hiếm khi xuất hiện ở một con phố nhỏ.

Kiến Minh bước tới.

“Ông nội.”

Hai chữ ấy khiến tất cả sững sờ.

Ngọc Mai nhìn Kiến Minh.

“Con gọi ông ấy là gì?”

Kiến Minh chưa kịp trả lời, Trần Quốc Lương đã cúi đầu trước bà.

“Bà Tô, cuối cùng tôi cũng được gặp bà.”

Ngọc Mai hoang mang.

“Ông là…”

“Tôi là ông nội ruột của Kiến Minh.”

Không khí như đông cứng.

Kiến Minh từng nói mình không còn người thân.

Bản thân anh cũng nghĩ vậy suốt hơn hai mươi năm.

Trần Quốc Lương nhìn người cháu trai, ánh mắt đau đớn.

“Cha của Kiến Minh là con trai duy nhất của tôi. Năm đó nó rời nhà vì mâu thuẫn, sau đó gặp tai nạn. Con dâu tôi bệnh nặng, gửi đứa trẻ vào trại để điều trị rồi mất liên lạc.”

Ngọc Mai nhìn Kiến Minh.

“Con mới tìm thấy ông nội sao?”

“Cách đây hai năm.”

“Vì sao không nói với mẹ?”

“Con chưa biết phải nói thế nào.”

Trần Quốc Lương tiếp lời:

“Không phải Kiến Minh giấu bà vì muốn rời xa. Nó sợ bà nghĩ sau khi tìm được gia đình giàu có, nó không còn cần người mẹ đã nuôi mình.”

Kiến Minh cúi đầu.

“Mẹ, con xin lỗi.”

Ngọc Mai nhìn anh rất lâu.

“Con ngốc.”

Chỉ hai chữ ấy khiến Kiến Minh đỏ mắt.

Bà nắm tay anh.

“Tìm được người thân là chuyện tốt. Sao phải sợ mẹ buồn?”

“Vì con sợ mẹ nghĩ con thay đổi.”

“Con có thay đổi không?”

“Không.”

“Vậy là được.”

Trần Quốc Lương lấy ra một tập hồ sơ.

“Dãy nhà này vốn thuộc quyền sở hữu của một công ty con do tôi đầu tư nhiều năm trước. Lưu Cảnh Phúc mua lại bằng một khoản vay chưa thanh toán đủ. Tôi đã mua lại toàn bộ quyền chủ nợ và đồng ý chuyển tài sản sang tên bà Tô.”

Lưu Cảnh Phúc lắp bắp:

“Chủ tịch Trần, chúng ta có thể thương lượng.”

“Ông đã có ba cơ hội thanh toán.”

“Tôi chỉ cần thêm một tháng.”

“Ông dùng tài sản chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính để ép người thuê rời đi. Tôi không còn lý do tin ông.”

“Nhưng bà ấy chỉ là chủ quán cháo!”

Trần Quốc Lương nhìn hắn.

“Chính vì bà ấy chỉ là chủ quán cháo mà đáng kính hơn nhiều người sở hữu cả tòa nhà.”

Cả phố im lặng.

Ông đặt giấy xác nhận trước mặt Lưu Cảnh Phúc.

“Ông ký bàn giao hoặc để luật sư xử lý theo quy định.”

Lưu Cảnh Phúc nhìn Kiến Minh, rồi nhìn những cán bộ đi cùng. Cuối cùng, hắn cầm bút.

Chữ ký run run xuất hiện trên giấy.

Những người đi theo hắn lặng lẽ đặt bàn ghế trở lại vị trí cũ.

A Hạo nhặt chiếc ghế bị xước lên, phủi sạch.

Tiểu Vũ gom những mảnh bát vỡ.

Nhược Tuyết dìu Ngọc Mai ngồi xuống.

Tử Dương kiểm tra cánh cửa, nói nhỏ:

“Chỉ cần sửa lại một chút là được.”

Nhưng Ngọc Mai vẫn chưa thể vui.

Bà nhìn văn bản sang tên.

“Mẹ không thể nhận cả dãy phố.”

Kiến Minh nói:

“Đây không chỉ là tiền của ông nội.”

“Vậy còn của ai?”

Năm người nhìn nhau.

A Hạo lấy ra một chiếc hộp gỗ nhỏ, đặt lên bàn.

Bên trong là năm tấm thẻ ngân hàng và năm bản sao kê.

“Bảy năm qua, mỗi tháng chúng con đều gửi một phần thu nhập vào cùng một quỹ.”

Ngọc Mai nhìn anh.

“Để làm gì?”

“Để mua cho mẹ một căn nhà.”

Tiểu Vũ tiếp lời:

“Sau đó chúng con biết dãy phố này sắp bị bán nên đổi kế hoạch.”

Tử Dương trải bản thiết kế.

“Bọn con muốn giữ lại quán cháo, sửa các gian phía sau thành nơi ở tạm cho trẻ em và người lao động khó khăn.”

Nhược Tuyết nói:

“Có một phòng khám nhỏ.”

A Hạo nói:

“Một lớp dạy nghề miễn phí.”

Tiểu Vũ nói:

“Một phòng học nghệ thuật.”

Kiến Minh nhìn Ngọc Mai.

“Và quán cháo của mẹ sẽ tiếp tục mở. Ai có tiền thì trả. Ai khó khăn vẫn được ăn.”

Ngọc Mai nhìn bản vẽ, môi run lên.

“Mấy đứa đã chuẩn bị từ bao giờ?”

“Từ ngày con tốt nghiệp.” Kiến Minh đáp.

“Bảy năm?”

“Vâng.”

“Mỗi tháng các con đều góp tiền?”

A Hạo cười.

“Có tháng con phải ăn mì gói cả tuần.”

Nhược Tuyết lập tức nói:

“Là vì anh mua xe không đúng lúc, đừng đổ cho quỹ.”

Mọi người bật cười.

A Hạo gãi đầu.

“Mẹ thấy chưa, con vẫn bị em mắng.”

Ngọc Mai vừa cười vừa khóc.

Mã Tú Cầm đứng ngoài cửa bỗng lên tiếng:

“Bà Tô…”

Ngọc Mai quay sang.

Tú Cầm cầm cuốn sổ của Phùng Diễm, sắc mặt tái nhợt.

“Tôi vừa nhớ ra một việc.”

“Việc gì?”

“Mười tám năm trước, cha tôi trước khi mất từng đưa tôi một chiếc hộp, bảo giao cho bà khi năm đứa trẻ đủ mười tám tuổi.”

“Chiếc hộp đâu?”

“Tôi… không đưa.”

“Vì sao?”

Tú Cầm cúi đầu.

“Tôi tưởng bên trong là tiền.”

Đám đông xôn xao.

Ngọc Mai lặng người.

Tú Cầm vội nói:

“Nhưng tôi chưa mở được! Hộp có khóa, tôi không biết chìa ở đâu. Tôi giấu nó trong kho.”

A Hạo tiến lên.

“Bác giữ đồ được gửi cho mẹ suốt mười tám năm?”

“Tôi khi ấy cũng khó khăn.” Tú Cầm biện minh. “Cha tôi lại nói không rõ. Tôi nghĩ ông ấy thiên vị người ngoài.”

“Vì vậy bác ngày nào cũng mỉa mai mẹ tôi?”

“Tôi…”

Ngọc Mai ngăn A Hạo.

“Đừng nói nữa.”

Bà nhìn Tú Cầm.

“Hộp còn không?”

“Còn.”

“Vậy mang đến đây.”

Tú Cầm quay người chạy về sạp.

Mười phút sau, bà ta trở lại với một chiếc hộp gỗ phủ bụi.

Trên nắp hộp khắc hình năm con cá chép bơi quanh một bông sen.

Phùng Diễm nhìn thấy liền nói:

“Cha tôi từng nhắc chiếc hộp này.”

“Chìa khóa ở đâu?” Kiến Minh hỏi.

Phùng Diễm lấy từ cổ ra một sợi dây.

Trên đó có một chiếc chìa khóa đồng nhỏ.

“Cha để lại cho tôi.”

Chiếc khóa mở ra bằng một tiếng “cạch” rất nhẹ.

Bên trong không có tiền.

Chỉ có một cuốn sổ hộ khẩu cũ, năm giấy khai sinh được bọc trong vải dầu và một lá thư.

Tiểu Vũ cầm lá thư lên.

Phía ngoài ghi:

“Chỉ mở khi năm đứa trẻ đã trưởng thành và vẫn còn xem quán cháo là nhà.”

Kiến Minh nhìn bốn người.

“Chúng ta cùng đọc.”

Lá thư chỉ có vài dòng:

“Nếu các cháu đọc được thư này, nghĩa là người phụ nữ bán cháo đã nuôi các cháu đến ngày trưởng thành.”

“Trong năm giấy khai sinh có thông tin gốc của từng người. Các cháu có quyền tìm lại gia đình.”

“Nhưng xin nhớ, huyết thống cho các cháu sự khởi đầu.”

“Người ngồi bên bếp lửa chờ các cháu trở về mới là người cho các cháu một mái nhà.”

Ở đáy hộp còn một tờ giấy khác.

Đó là giấy chứng nhận gửi tiết kiệm đứng tên năm đứa trẻ, với số tiền ban đầu không lớn nhưng đã được gửi từ mười tám năm trước.

Người gửi là Mã Trọng Sơn.

Mã Tú Cầm nhìn tên cha mình rồi bật khóc.

“Cha tôi… thật sự muốn giúp chúng.”

Ngọc Mai nhìn bà ta.

“Tại sao bà không mở hộp sớm?”

“Tôi ghen.” Tú Cầm nói trong nước mắt. “Cha tôi cả đời nghiêm khắc với tôi, nhưng trước lúc mất lại dặn dò chuyện của bà và năm đứa trẻ. Tôi nghĩ ông ấy coi trọng người ngoài hơn con gái.”

“Vì vậy bà giữ lại?”

“Tôi định vài ngày sau sẽ đưa. Nhưng càng để lâu, tôi càng sợ. Rồi tôi nghe mọi người nói bà rước nợ vào thân, tôi cũng hùa theo để che giấu sự áy náy.”

Bà ta cúi đầu trước Ngọc Mai.

“Tôi xin lỗi.”

Ngọc Mai im lặng rất lâu.

A Hạo nói:

“Một câu xin lỗi không lấy lại được mười tám năm.”

“Anh Hai.” Tiểu Vũ khẽ gọi.

A Hạo quay đi.

Ngọc Mai đứng dậy, đến trước mặt Tú Cầm.

“Bà có biết vì sao tôi chưa từng cãi khi bà nói tôi rước nợ không?”

Tú Cầm lắc đầu.

“Vì chính tôi cũng sợ.”

Mọi người ngạc nhiên.

Ngọc Mai nói tiếp:

“Những năm đầu, tối nào tôi cũng sợ sáng mai không còn đủ gạo. Tôi sợ chúng bệnh. Sợ chúng bị người ta bắt nạt. Sợ mình già đi trước khi chúng trưởng thành.”

Bà nhìn năm người.

“Nhưng mỗi lần muốn buông, tôi lại thấy chúng chen nhau ngủ trên chiếc giường nhỏ. Tôi nghĩ, nếu tôi bỏ, chúng còn ai?”

Bà quay lại nhìn Tú Cầm.

“Lời bà nói làm tôi đau. Nhưng không phải nguyên nhân khiến tôi nuôi hay không nuôi chúng.”

Tú Cầm bật khóc lớn hơn.

“Bà tha thứ cho tôi sao?”

“Tôi không thể nói mười tám năm chưa từng xảy ra.”

Ngọc Mai cầm chiếc hộp giao cho Kiến Minh.

“Nhưng từ hôm nay, bà đừng gọi chúng là món nợ nữa.”

Tú Cầm gật đầu liên tục.

“Không bao giờ.”

Ngọc Mai nhìn nồi cháo.

“Cháo sắp cạn nước rồi.”

Nhược Tuyết bật cười trong nước mắt.

“Mẹ còn nghĩ đến cháo sao?”

“Các con đi đường xa về, chưa ăn gì.”

A Hạo lập tức xắn tay áo.

“Con nhóm thêm lửa.”

Tử Dương kê lại bàn.

Tiểu Vũ rửa những chiếc bát còn nguyên.

Kiến Minh lấy năm phong bao đỏ dưới bát, nhìn mẹ.

“Mẹ vẫn chuẩn bị cái này?”

“Ít thôi.”

“Chúng con lớn rồi.”

“Lớn vẫn là con.”

Ngọc Mai múc cháo vào bốn chiếc bát cá chép còn lại rồi khựng lại trước vị trí của Kiến Minh.

Chiếc bát thứ năm đã vỡ.

Ông Hạ Vĩnh Thuận đứng gần cửa bỗng nói:

“Chờ một chút.”

Ông chống gậy chạy về tiệm sửa khóa, lát sau mang sang một chiếc bát cũ.

“Bát này bà Tô cho tôi mượn mười tám năm trước khi vợ tôi nằm viện. Tôi quên trả.”

Chiếc bát ấy cũng có hình cá chép xanh.

Ngọc Mai nhận lấy, ngạc nhiên.

“Ông giữ đến giờ?”

“Vợ tôi bảo đây là chiếc bát đã giúp bà ấy ăn được bữa cháo đầu tiên sau ca mổ. Tôi giữ làm kỷ niệm.”

Ông đặt bát trước mặt Kiến Minh.

“Hôm nay nên trả lại.”

Năm người ngồi quanh bàn.

Ngoài phố, những tiểu thương lần lượt kéo ghế ngồi xem, không ai muốn rời đi.

Ngọc Mai múc cháo cho từng đứa.

“Ăn đi.”

A Hạo hít một hơi.

“Đúng mùi năm xưa.”

Tiểu Vũ nếm một thìa rồi khóc.

Nhược Tuyết nói:

“Em khóc gì?”

“Em tưởng mình quên vị này rồi.”

Tử Dương khẽ nói:

“Có những thứ không quên được.”

Kiến Minh cầm thìa nhưng chưa ăn.

Anh nhìn Ngọc Mai.

“Mẹ, còn một chuyện chúng con chưa nói.”

Ngọc Mai bật cười bất lực.

“Hôm nay còn bao nhiêu chuyện nữa?”

Kiến Minh nhìn phong bì chứa năm giấy khai sinh.

“Trong đó có thông tin gia đình ruột của bốn người.”

“Còn một người?”

“Giấy của Tiểu Vũ không có tên cha mẹ.”

Tiểu Vũ siết tay.

“Nhưng phía sau có ghi một địa chỉ.”

“Ở đâu?”

“Ngay tại thị trấn Thanh Hà.”

Ngọc Mai sững người.

“Người thân của Tiểu Vũ sống ở đây?”

Kiến Minh gật đầu.

“Và theo hồ sơ cũ, mẹ ruột của em ấy có thể vẫn còn sống.”

Tiểu Vũ nhìn ra ngoài cửa.

Trong đám đông, một người phụ nữ lớn tuổi vừa nghe đến đó bỗng quay lưng bỏ đi thật nhanh.

Tử Dương lập tức nhận ra.

“Người kia là ai?”

Mã Tú Cầm đáp:

“Đó là Tần Nguyệt Hoa, người từng làm ở kho gạo cũ.”

Tiểu Vũ đứng bật dậy.

“Trong giấy của em, tên người mẹ là gì?”

Kiến Minh mở lại tài liệu, sắc mặt thay đổi.

“Tần Nguyệt Hoa.”

Ngoài phố, chiếc ô màu nâu của người phụ nữ ấy đang khuất dần sau màn mưa.

Tiểu Vũ lao ra khỏi quán.

“Bà ấy là mẹ ruột của con!”

Ngọc Mai vội gọi:

“Tiểu Vũ!”

Cô út không dừng lại.

Bốn người còn lại lập tức chạy theo.

Ngọc Mai đứng giữa quán cháo, bàn tay bám vào mép bàn.

Mười tám năm bà từng nghĩ điều đáng sợ nhất là không đủ sức nuôi năm đứa trẻ.

Đến hôm nay, bà mới nhận ra còn có một nỗi sợ khác.

Đó là khi gia đình ruột của chúng xuất hiện, liệu năm chiếc ghế quanh bàn có lại trống đi hay không?

---

CHƯƠNG 3: NĂM CHIẾC GHẾ VẪN CÒN NGƯỜI NGỒI

Tiểu Vũ đuổi kịp người phụ nữ ở cuối con ngõ.

“Bà Tần!”

Người kia dừng lại nhưng không quay đầu.

Mưa đọng trên chiếc áo bông màu nâu đã cũ. Bàn tay cầm ô của bà run lên.

Tiểu Vũ đứng cách bà vài bước, thở dốc.

“Bà là Tần Nguyệt Hoa?”

Người phụ nữ khẽ gật đầu.

“Bà từng làm ở kho gạo?”

Bà lại gật đầu.

“Bà có phải mẹ ruột của tôi không?”

Cả con ngõ chỉ còn tiếng nước chảy từ mái ngói.

Tần Nguyệt Hoa từ từ quay lại.

Bà khoảng ngoài năm mươi, khuôn mặt gầy, khóe mắt đầy nếp nhăn. Khi nhìn Tiểu Vũ, đôi mắt bà đỏ hoe như đã kìm nén quá lâu.

“Phải.”

Tiểu Vũ đứng chết lặng.

Bốn anh chị em chạy tới phía sau nhưng không ai chen vào.

Ngọc Mai cũng được Nhược Tuyết dìu đến. Bà dừng ở đầu ngõ, không bước gần hơn.

Tiểu Vũ nhìn người phụ nữ trước mặt.

“Bà biết tôi ở quán cháo suốt mười tám năm?”

“Biết.”

“Bà sống ngay trong thị trấn?”

“Phải.”

“Vậy tại sao bà không đến nhận tôi?”

Tần Nguyệt Hoa cúi đầu.

“Vì mẹ không có tư cách.”

Tiểu Vũ cười chua chát.

“Bà gọi mình là mẹ sao?”

Người phụ nữ run lên.

“Tiểu Vũ…”

“Đừng gọi tên tôi như thể bà đã gọi suốt mười tám năm.”

Ngọc Mai muốn tiến tới nhưng Kiến Minh nhẹ nhàng ngăn lại.

“Để em ấy nói.”

Tiểu Vũ bước gần hơn.

“Tôi đã sống cách bà chỉ vài con phố. Mỗi ngày bà có thể đi ngang qua quán. Bà có thể nhìn thấy tôi đi học, nhìn thấy mẹ Ngọc Mai cõng tôi đến bệnh viện, nhìn thấy bà ấy làm việc đến kiệt sức.”

Tần Nguyệt Hoa khóc.

“Mẹ đều nhìn thấy.”

“Vậy tại sao?”

“Mẹ sợ.”

“Bà sợ điều gì?”

Tần Nguyệt Hoa siết chặt cán ô.

“Mười chín năm trước, mẹ chưa kết hôn. Cha con là một người đã có gia đình. Khi mẹ mang thai, ông ta không nhận. Gia đình mẹ cho rằng đó là nỗi nhục.”

Tiểu Vũ không chớp mắt.

“Vì vậy bà đưa tôi vào trại trẻ?”

“Không.” Tần Nguyệt Hoa lắc đầu. “Mẹ sinh con trong một phòng khám nhỏ. Mẹ định tự nuôi. Nhưng ông ngoại con bệnh nặng, bà ngoại dọa sẽ rời khỏi nhà nếu mẹ giữ con.”

“Vậy bà chọn họ.”

“Lúc đó mẹ yếu đuối.”

“Sau này thì sao? Mười tám năm đủ để một người mạnh lên chưa?”

Mỗi câu hỏi như một nhát cắt.

Tần Nguyệt Hoa quỳ xuống giữa con ngõ.

Tiểu Vũ giật mình lùi lại.

Người phụ nữ bật khóc.

“Ngày trại trẻ xảy ra chuyện, mẹ nghe nói con mất tích. Mẹ tìm suốt nhiều tháng. Đến khi thấy con ở quán cháo, con đã gọi bà Tô là mẹ.”

“Bà ấy khi ấy nghèo hơn bà.” Tiểu Vũ nói. “Bà ấy vẫn nuôi tôi.”

“Đúng.”

“Bà ấy còn phải nuôi thêm bốn đứa.”

“Đúng.”

“Vậy lý do của bà là gì?”

Tần Nguyệt Hoa không trả lời được.

Cuối cùng, bà chỉ nói:

“Mẹ không dám phá vỡ cuộc sống của con.”

Tiểu Vũ bật cười trong nước mắt.

“Không. Bà sợ tôi hỏi tại sao bà bỏ tôi.”

Tần Nguyệt Hoa cúi đầu sát xuống.

“Phải.”

Câu thừa nhận khiến tất cả im lặng.

Bà nói tiếp:

“Mẹ đã nhiều lần đứng ngoài quán. Có lần con chạy ra đưa cho mẹ một chiếc bánh.”

Tiểu Vũ sững người.

Một ký ức mờ nhạt hiện lên.

Khi khoảng bảy tuổi, cô từng thấy một người phụ nữ ngồi khóc dưới mái hiên. Cô đã lấy chiếc bánh bao trong bữa sáng của mình đưa cho bà ấy.

Người phụ nữ hỏi:

“Cháu có hạnh phúc không?”

Cô đáp:

“Có. Mẹ cháu nấu cháo ngon nhất phố.”

Tần Nguyệt Hoa nghẹn giọng:

“Sau hôm đó mẹ càng không dám nhận con. Mẹ biết bà Tô cho con một gia đình tốt hơn tất cả những gì mẹ có thể cho.”

Tiểu Vũ quay sang nhìn Ngọc Mai.

Bà đứng dưới mưa, gầy nhỏ, tạp dề vẫn chưa kịp tháo.

Ánh mắt bà không có sự tranh giành.

Chỉ có lo lắng cho cô.

Tiểu Vũ lau nước mắt.

Cô nói với Tần Nguyệt Hoa:

“Tôi không thể gọi bà là mẹ ngay.”

“Ta hiểu.”

“Có thể tôi cũng chưa thể tha thứ.”

“Ta hiểu.”

“Nhưng tôi sẽ không cấm bà xuất hiện.”

Tần Nguyệt Hoa ngẩng lên, không dám tin.

“Con…”

“Tôi cho bà một cơ hội không phải vì bà đã sinh ra tôi.” Tiểu Vũ nói. “Mà vì người nuôi tôi đã dạy rằng con người có thể sai, nhưng phải chịu trách nhiệm với sai lầm của mình.”

Cô quay lại, chạy đến ôm chặt Ngọc Mai.

“Mẹ.”

Ngọc Mai vuốt tóc cô.

“Con không cần chọn.”

Tiểu Vũ ngẩng lên.

“Mẹ nói gì?”

“Có thêm một người thân không có nghĩa là phải bỏ đi một người.”

“Mẹ không sợ con rời đi sao?”

Ngọc Mai mỉm cười buồn.

“Có.”

Tiểu Vũ sững lại.

Bà thành thật nói:

“Mẹ sợ từ lúc thấy năm giấy khai sinh.”

“Vậy sao mẹ vẫn để con đuổi theo?”

“Vì con có quyền biết mình từ đâu đến.”

“Nhưng nhà của con ở đâu?”

Ngọc Mai nhìn về phía quán cháo.

“Con tự quyết định.”

Tiểu Vũ siết chặt tay bà.

“Nhà con ở nơi có năm chiếc bát cá chép.”

Ngọc Mai bật khóc.

A Hạo quay mặt đi, giả vờ nhìn mưa.

Nhược Tuyết lén lau mắt.

Kiến Minh thở ra thật chậm.

Tử Dương bước tới đỡ Tần Nguyệt Hoa đứng dậy.

“Bà về quán trước đi. Có chuyện gì từ từ nói.”

Tần Nguyệt Hoa nhìn Ngọc Mai.

“Tôi xin lỗi.”

Ngọc Mai đáp:

“Người bà cần xin lỗi không phải tôi.”

“Nhưng bà đã nuôi con bé thay tôi.”

“Tôi không nuôi thay ai cả.” Ngọc Mai nói. “Từ ngày nó gọi tôi là mẹ, tôi nuôi con của tôi.”

Câu nói ấy khiến Tần Nguyệt Hoa không còn đứng vững.

Bà ôm mặt khóc.

Mọi người quay lại quán cháo.

Lưu Cảnh Phúc đã rời đi cùng người của hắn. Bàn ghế được kê lại. Những bát cháo vẫn còn ấm nhờ A Hạo trước khi chạy đã chụm thêm than.

Ngọc Mai bảo tất cả ngồi xuống.

Tần Nguyệt Hoa ngập ngừng đứng ngoài cửa.

Tiểu Vũ nhìn chiếc ghế trống ở bàn bên cạnh.

“Bà ngồi đó đi.”

Không phải bàn của năm anh chị em.

Nhưng cũng không còn ngoài đường.

Tần Nguyệt Hoa hiểu ý, lặng lẽ ngồi xuống.

Ngọc Mai múc cho bà một bát cháo.

“Ăn đi.”

Bà run tay nhận lấy.

“Tôi không có mặt mũi…”

“Cháo đã nấu thì phải có người ăn.”

Một câu giản dị khiến người phụ nữ khóc thêm lần nữa.

Sau bữa ăn, năm anh chị em mở giấy khai sinh.

Thông tin của Kiến Minh đã được xác nhận.

A Hạo có tên người mẹ là một công nhân ở Thượng Hải, nhưng bà đã mất nhiều năm trước. Anh còn một người em cùng mẹ khác cha.

Nhược Tuyết có cha mẹ từng làm giáo viên vùng núi. Họ mất trong một vụ sạt lở, không còn người thân gần.

Tử Dương có một người cô sống ở Hàng Châu.

Mỗi người phản ứng khác nhau.

A Hạo ngồi trầm ngâm rất lâu.

“Mẹ, nếu con đi gặp người em kia, mẹ có buồn không?”

Ngọc Mai đang rửa bát, không quay lại.

“Con hỏi câu giống Tiểu Vũ rồi.”

“Vì con cũng sợ.”

“Đi đi.”

“Nhỡ họ không muốn nhận con?”

“Thì về ăn cháo.”

“Nếu họ nhận?”

“Cũng về ăn cháo.”

A Hạo bật cười.

“Vậy thế nào con cũng phải về.”

“Đúng.”

Nhược Tuyết nhìn giấy báo tử của cha mẹ ruột, im lặng.

Ngọc Mai ngồi cạnh.

“Con buồn không?”

“Con không biết.” Nhược Tuyết nói. “Con từng tưởng mình bị bỏ rơi. Bây giờ biết họ không cố ý bỏ, con lại thấy hụt hẫng theo cách khác.”

“Mẹ không thể thay cha mẹ ruột của con.”

Nhược Tuyết tựa đầu vào vai bà.

“Nhưng mẹ cho con biết cảm giác có mẹ là thế nào.”

Tử Dương cầm địa chỉ người cô.

“Con sẽ viết thư trước.”

“Ừ.”

“Con không muốn xuất hiện đột ngột.”

“Con luôn suy nghĩ kỹ nhất nhà.”

A Hạo từ bên cạnh chen vào:

“Ý mẹ là con không suy nghĩ à?”

“Con nghĩ sau khi làm.”

Mọi người bật cười.

Kiến Minh đứng ở cửa nhìn cảnh ấy, ánh mắt dịu lại.

Trần Quốc Lương bước tới bên cháu.

“Cháu đang nghĩ gì?”

“Cháu từng sợ khi tìm được ông, mẹ sẽ cảm thấy mình mất một đứa con.”

“Còn bây giờ?”

“Cháu hiểu bà ấy chưa bao giờ giữ chúng cháu bằng sự sợ hãi.”

“Vì vậy các cháu mới luôn quay về.”

Kiến Minh nhìn ông nội.

“Ông có trách mẹ cháu đã đổi tên cháu không?”

“Không.”

“Có trách bà ấy không tìm gia đình ruột cho cháu?”

“Càng không.”

“Vì sao?”

Trần Quốc Lương nhìn Ngọc Mai đang cằn nhằn A Hạo vì để nước rơi ra sàn.

“Nếu không có bà ấy, ông có thể tìm thấy một cái tên trong hồ sơ, nhưng chưa chắc tìm thấy một người cháu trưởng thành tử tế.”

Ông bước vào, cúi đầu trước Ngọc Mai lần nữa.

“Bà Tô, tôi có một đề nghị.”

“Ông đừng nói chuyện sang tên nhà nữa. Tôi chưa đồng ý.”

“Không phải việc ấy.”

“Vậy là gì?”

“Cho phép tôi mỗi tháng đến ăn cháo một lần.”

Ngọc Mai ngạc nhiên.

“Tập đoàn lớn không có đầu bếp sao?”

“Có. Nhưng cháu tôi nói cháo ở đây ngon nhất.”

Kiến Minh ho khẽ.

“Con chỉ nói cháo của mẹ ngon.”

Trần Quốc Lương cười.

“Đấy, nó đã gọi bà là mẹ trước mặt tôi. Tôi ganh tị.”

Ngọc Mai lúng túng.

“Ông là ông nội ruột…”

“Và bà là mẹ của nó.” Ông nói. “Không có gì mâu thuẫn.”

Bầu không khí trong quán dần ấm lên.

Ngoài phố, người dân bắt đầu trở lại buôn bán. Tin năm đứa trẻ trở về đã lan khắp thị trấn. Người ta kéo đến không chỉ để xem mà còn để xin lỗi, chúc mừng hoặc đơn giản là mua một bát cháo.

Một bà cụ bán cá đặt mười nhân dân tệ lên bàn.

“Cho tôi một bát.”

Ngọc Mai múc cháo.

Bà cụ nói nhỏ:

“Năm xưa tôi từng bảo bà nên giao bọn trẻ đi. Tôi sai rồi.”

Ngọc Mai chỉ đáp:

“Cháo nóng, ăn chậm thôi.”

Một người đàn ông bán giày đến mua năm bát mang về.

Một cô giáo cũ của A Hạo ghé qua, vỗ vai anh.

“Em thật sự trưởng thành rồi.”

A Hạo cười:

“Nhờ cô ngày ấy không đuổi học em.”

“Nhờ mẹ em quỳ ngoài phòng hiệu trưởng ba giờ.”

A Hạo nhìn Ngọc Mai, đôi mắt lại đỏ.

Đến chiều, quán đông kín.

Tú Cầm đứng ngoài cửa rất lâu rồi mới bước vào.

Bà đặt lên bàn một túi gạo mới.

“Bà Tô, tôi không biết làm gì để bù đắp.”

Ngọc Mai nhìn túi gạo.

“Bà trả tiền cháo chưa?”

Tú Cầm ngạc nhiên.

“Chưa.”

“Mười tệ.”

“Bà vẫn bán cho tôi?”

“Quán cháo mở để bán.”

Tú Cầm lấy tiền, hai tay đưa lên.

Ngọc Mai nhận rồi múc cho bà một bát đầy.

Tú Cầm ngồi ở góc quán, ăn trong im lặng. Ăn được nửa bát, nước mắt rơi xuống.

Không ai cười bà.

Ba tháng sau, thủ tục chuyển nhượng dãy phố hoàn tất.

Ngọc Mai vẫn kiên quyết không nhận toàn bộ tài sản dưới danh nghĩa cá nhân.

Bà nói với năm người:

“Mẹ có thể trông quán thêm vài năm. Nhưng cả dãy phố không nên chỉ thuộc về một người.”

Kiến Minh hỏi:

“Vậy mẹ muốn thế nào?”

“Lập một quỹ cộng đồng. Tài sản thuộc quỹ. Quán cháo được giữ lại. Những gian khác dùng đúng như các con dự định.”

A Hạo nói:

“Như vậy mẹ không có tài sản riêng.”

“Mẹ có quán.”

“Nhỡ sau này…”

“Sau này các con vẫn còn đây.”

Cả năm không phản bác được.

Quỹ được đặt tên là Mái Nhà Năm Chiếc Bát.

Tử Dương phụ trách cải tạo.

Anh giữ nguyên mặt tiền cũ của quán, mái ngói đen, cửa gỗ và cây hòe trước cửa. Phía sau được sửa thành mười phòng ở tạm, một phòng học, một phòng khám nhỏ và khu bếp chung.

Nhược Tuyết mỗi tháng về khám miễn phí hai ngày.

A Hạo mở lớp sửa điện và máy móc cho thanh niên khó khăn.

Tiểu Vũ dạy vẽ cho trẻ em.

Kiến Minh phụ trách hỗ trợ pháp lý.

Trần Quốc Lương tài trợ một phần chi phí nhưng Ngọc Mai yêu cầu mọi khoản đều phải công khai.

“Tiền nhiều càng phải rõ ràng.”

Ông lão cười:

“Bà quản quỹ nghiêm hơn hội đồng công ty tôi.”

“Vì đây là tiền giúp người.”

Tần Nguyệt Hoa bắt đầu đến quán mỗi tuần.

Ban đầu Tiểu Vũ chỉ gọi bà là “bà Tần”.

Sau vài tháng, cô gọi “dì Tần”.

Một năm sau, trong ngày bà bị cảm, Tiểu Vũ mang thuốc đến căn phòng nhỏ của bà.

Tần Nguyệt Hoa tỉnh dậy, nghe cô nói:

“Mẹ uống thuốc đi.”

Bà sững người.

Tiểu Vũ quay mặt đi.

“Con chỉ gọi một lần. Đừng khóc.”

Nhưng bà khóc suốt cả buổi.

Tiểu Vũ vẫn trở về quán cháo mỗi tối.

Cô có hai người mẹ.

Một người cho cô sự sống.

Một người dạy cô cách sống.

A Hạo tìm được người em trai ở Thượng Hải. Người em ban đầu không tin, sau khi xác minh mới đồng ý gặp.

Anh trở về kể với Ngọc Mai:

“Nó ít nói giống Nhược Tuyết.”

Nhược Tuyết lập tức phản đối:

“Em ít nói lúc nào?”

“Em chỉ nói nhiều khi mắng anh.”

Ngọc Mai cười:

“Lần sau đưa cậu ấy về ăn cháo.”

Nhược Tuyết đến thăm mộ cha mẹ ruột ở vùng núi. Cô mang theo một bát cháo đựng trong hộp giữ nhiệt.

Cô đặt trước mộ rồi nói:

“Con sống tốt. Con đã có mẹ.”

Tử Dương gặp người cô ở Hàng Châu. Bà ôm anh khóc, đưa cho anh những bức ảnh cha mẹ. Anh mang tất cả về cho Ngọc Mai xem.

Bà nhìn ảnh hồi lâu.

“Mắt con giống mẹ ruột.”

Tử Dương hỏi:

“Mẹ buồn không?”

“Không.”

“Thật chứ?”

“Con có thêm vài bức ảnh, đâu có bớt đi mười tám năm ở đây.”

Kiến Minh thường xuyên đi lại giữa Bắc Kinh và thị trấn.

Trần Quốc Lương nhiều lần muốn anh về tiếp quản công ty, nhưng anh nói:

“Cháu là luật sư. Cháu sẽ hỗ trợ công ty trong phạm vi pháp lý, nhưng không muốn làm người điều hành.”

Ông nội hỏi:

“Vì quán cháo?”

“Vì đó là cuộc đời cháu chọn.”

Ông không ép.

Hai năm sau, vào đúng ngày kỷ niệm năm đứa trẻ được Ngọc Mai đưa về, cả con phố tổ chức một bữa cơm.

Không sân khấu lớn.

Không biểu ngữ phô trương.

Chỉ có những chiếc bàn tròn đặt dưới cây hòe, vài dây đèn lồng đỏ và một nồi cháo rất lớn.

Ngọc Mai mặc chiếc áo bông màu xanh mới do Tiểu Vũ mua. Bà vẫn đeo chiếc tạp dề cũ.

A Hạo nhăn mặt:

“Mẹ thay tạp dề đi. Cái này sờn rồi.”

“Vẫn dùng được.”

“Con mua cho mẹ mười cái.”

“Cất đi, dùng dần.”

Kiến Minh mang ra năm chiếc bát cá chép.

Bốn chiếc là đồ cũ.

Chiếc thứ năm đã được một nghệ nhân gắn lại từ những mảnh vỡ bằng đường nối màu vàng theo kỹ thuật tu sửa truyền thống.

Ngọc Mai cầm chiếc bát.

“Đẹp quá.”

Tiểu Vũ nói:

“Vết vỡ vẫn còn, nhưng không cần giấu.”

Nhược Tuyết nhìn mẹ.

“Giống gia đình mình.”

A Hạo nói:

“Gia đình mình đâu có vỡ?”

Tử Dương đáp:

“Từng người đều có vết vỡ riêng.”

Kiến Minh đặt chiếc bát trước mặt Ngọc Mai.

“Nhưng khi ngồi cùng một bàn, chúng ta vẫn là một gia đình.”

Ngọc Mai múc cháo.

Bà nhìn năm người đang ngồi trước mặt.

Kiến Minh đã trở thành một luật sư được kính trọng.

A Hạo điều hành một doanh nghiệp kỹ thuật, nhưng vẫn tự tay sửa chiếc bếp hỏng cho quán.

Nhược Tuyết là bác sĩ, mỗi lần về vẫn kiểm tra huyết áp cho bà ba lần.

Tử Dương thiết kế nhiều công trình lớn, nhưng cẩn thận nhất vẫn là sửa từng viên ngói của quán.

Tiểu Vũ đã có triển lãm tranh riêng, trong đó bức tranh nổi tiếng nhất là hình một người phụ nữ gầy ngồi bên nồi cháo và năm đứa trẻ ngủ quanh bếp lửa.

Mã Tú Cầm đứng ở bàn bên, phụ trách chia bánh.

Phùng Diễm cũng có mặt, mang theo bức ảnh cha mình.

Tần Nguyệt Hoa ngồi cạnh Tiểu Vũ.

Trần Quốc Lương ngồi cạnh Kiến Minh.

Không ai tranh vị trí.

Không ai hỏi ai mới là người thân “thật”.

Ngọc Mai cầm thìa, đột nhiên hỏi:

“Các con còn nhớ đêm đầu tiên ăn cháo ở đây không?”

A Hạo đáp:

“Con nhớ mình ăn ba bát.”

Nhược Tuyết nói:

“Anh giành trứng của em.”

“Anh tưởng em không ăn.”

“Em đang để dành.”

Tiểu Vũ cười:

“Con chỉ nhớ mình hỏi ăn xong có bị đuổi không.”

Ngọc Mai nhìn cô.

“Mẹ đã trả lời thế nào?”

“Ăn hết thì ngủ lại.”

“Còn ngày mai?”

“Ngày mai lại ăn.”

Kiến Minh đặt thìa xuống.

“Mẹ.”

“Ừ?”

“Ngày ấy con không tin lời mẹ.”

“Mẹ biết.”

“Con nghĩ người lớn đều sẽ bỏ đi.”

“Bây giờ con còn nghĩ vậy không?”

Kiến Minh nhìn bốn người em rồi nhìn Ngọc Mai.

“Không.”

“Vì sao?”

“Vì có một người đã chờ chúng con suốt mười tám năm bên cùng một nồi cháo.”

Ngoài phố, những tiếng nói chuyện dần nhỏ lại.

Mọi người cùng nhìn người phụ nữ tóc đã bạc.

Mười tám năm trước, họ từng cười bà dại dột.

Họ nói bà rước nợ vào thân.

Họ nói năm đứa trẻ rồi sẽ bỏ đi.

Họ nói lòng tốt không thể nuôi người ta lớn.

Nhưng hôm nay, cả thị trấn đều thấy năm người trưởng thành cùng trở về, không chỉ để trả ơn mà còn tiếp tục điều bà đã bắt đầu.

Ngọc Mai chưa từng trở thành người giàu có.

Bà không có chức vụ.

Không có bằng cấp.

Tên bà cũng chưa từng xuất hiện trên báo lớn.

Nhưng phía sau quán cháo, mỗi tối đều có trẻ em được học bài.

Người lao động gặp khó khăn có chỗ ngủ.

Người già neo đơn được khám bệnh.

Thanh niên thất nghiệp được học nghề.

Và bất kỳ ai bước vào trong lúc đói đều có thể nhận một bát cháo nóng.

Trên bức tường cạnh bếp có treo một tấm bảng gỗ nhỏ do Tiểu Vũ tự viết:

“CÓ TIỀN THÌ TRẢ. CHƯA CÓ THÌ ĂN TRƯỚC. KHI NÀO KHÁ GIẢ, HÃY MỜI NGƯỜI KHÁC MỘT BỮA.”

Đêm xuống, khách đã về gần hết.

Năm anh chị em ở lại dọn bàn.

Ngọc Mai ngồi bên bếp, mệt đến mức ngủ gật.

A Hạo nhẹ nhàng khoác áo lên vai bà.

Tiểu Vũ thì thầm:

“Mẹ già rồi.”

Nhược Tuyết nói:

“Đừng nói trước mặt mẹ.”

Tử Dương nhìn mái tóc bạc.

“Sau này phải thay phiên về thường xuyên hơn.”

Kiến Minh gật đầu.

“Mỗi tháng ít nhất hai người.”

A Hạo nói:

“Không cần chia. Tôi chuyển văn phòng chi nhánh về đây.”

Nhược Tuyết nhìn anh.

“Công ty anh ở Thượng Hải.”

“Mở thêm chi nhánh.”

Tiểu Vũ nói:

“Em cũng chuyển xưởng vẽ về gian phía sau.”

Tử Dương nói:

“Anh đã nhận dự án gần đây.”

Kiến Minh cười.

“Xem ra không cần lập lịch nữa.”

Ngọc Mai vẫn nhắm mắt, bất ngờ lên tiếng:

“Đừng tưởng mẹ ngủ rồi mà tự ý quyết định.”

Cả năm giật mình.

Bà mở mắt.

“Các con phải sống cuộc đời của mình.”

A Hạo nói:

“Về chăm mẹ cũng là cuộc đời chúng con.”

“Mẹ chưa cần chăm.”

Nhược Tuyết bắt mạch cổ tay bà.

“Huyết áp hơi cao.”

“Vì các con nói nhiều.”

Tiểu Vũ ngồi xuống tựa vào chân bà như khi còn nhỏ.

“Mẹ, quán không mất nữa. Chúng con cũng không đi mất. Bây giờ mẹ còn sợ gì?”

Ngọc Mai nhìn ánh lửa trong bếp.

Một lúc lâu sau, bà khẽ nói:

“Mẹ sợ nồi cháo nguội.”

A Hạo bật cười.

“Thì hâm lại.”

“Cháo hâm nhiều không ngon.”

Kiến Minh ngồi xuống bên kia.

“Vậy chúng con sẽ về đúng giờ.”

Ngọc Mai nhìn năm khuôn mặt quanh mình.

Mười tám năm đã trôi qua.

Những đứa trẻ từng hỏi liệu ăn hết bát cháo có bị đuổi đi hay không, giờ đã trở thành những người đủ sức che chở cho người khác.

Bà đưa tay xoa đầu Tiểu Vũ rồi nói:

“Ngày mai muốn ăn gì?”

A Hạo đáp ngay:

“Cháo thịt bằm.”

Nhược Tuyết nói:

“Mẹ phải nghỉ. Để chúng con nấu.”

Ngọc Mai nghi ngờ nhìn từng người.

“Các con biết nấu sao?”

Tử Dương thành thật:

“Không.”

Tiểu Vũ nói:

“Có thể học.”

Kiến Minh xắn tay áo.

“Mẹ chỉ cần ngồi hướng dẫn.”

Ngọc Mai bật cười.

“Được. Sáng mai ba giờ dậy.”

A Hạo hoảng hốt.

“Ba giờ?”

“Muốn bán cháo thì phải dậy giờ đó.”

“Hay là chúng ta chỉ nấu cho nhà mình?”

“Không được.” Bà chỉ ra tấm bảng gỗ. “Ngày mai vẫn có người cần ăn.”

Năm người nhìn nhau rồi cùng gật đầu.

“Vâng, mẹ.”

Ngoài cửa, cây hòe già lay nhẹ trong gió đêm.

Năm chiếc bát cá chép được xếp ngay ngắn trên bàn, cạnh chiếc bát thứ sáu của Ngọc Mai.

Ánh đèn vàng phủ lên những vết xước, những đường men cũ và cả vết nối vàng trên chiếc bát từng bị vỡ.

Không chiếc nào hoàn hảo.

Nhưng tất cả vẫn được đặt cạnh nhau.

Và trong căn quán nhỏ từng bị người đời xem là nơi chứa năm món nợ, có sáu người ngồi bên bếp lửa, bình thản chuẩn bị cho nồi cháo của ngày mai.