“Anh đừng chỉ đứng đó nữa! Gọi xe đi! Con bé ngất rồi!”
Tiếng mẹ tôi thất thanh vang khắp phòng khách.
Em gái tôi, Lan, đang nằm bất động trên nền nhà, gương mặt trắng bệch. Chiếc cốc trên tay nó rơi xuống, nước loang ra sàn. Cậu con trai bốn tuổi đứng cạnh mẹ, khóc đến khản giọng.
Tôi lao tới đỡ đầu Lan.
“Lan! Em nghe chị nói không?”
Nó không đáp.
Mẹ tôi run bắn, vừa khóc vừa lay vai con gái.
“Trời ơi, sáng nay nó còn bảo chỉ hơi chóng mặt…”
Trong lúc cả nhà hoảng loạn, em rể tôi, Hùng, từ bếp chạy ra. Cậu chỉ nhìn Lan một giây rồi lập tức quỳ xuống kiểm tra hơi thở, đặt khăn mỏng dưới đầu vợ, sau đó bế thốc cô ấy lên.
“Chị lấy giúp em túi giấy tờ trên ngăn tủ. Mẹ mang theo áo khoác cho Lan. Đừng để bé Nam chạy theo.”
Giọng Hùng bình tĩnh đến lạ.
Tôi còn chưa kịp phản ứng, cậu đã bế Lan ra ngoài.
Hai mươi phút sau, chúng tôi có mặt tại nơi khám chữa bệnh gần nhất.
Lan được đưa vào trong. Hùng đứng ngoài, một tay ôm con, tay kia điền giấy tờ. Thằng bé khóc nấc, cứ liên tục hỏi:
“Mẹ có sao không bố?”
Hùng cúi xuống, lau nước mắt cho con.
“Mẹ mệt nên cần bác sĩ giúp. Nam ngoan thì mẹ sẽ yên tâm hơn.”
Tôi nhìn cậu, trong lòng có chút khó chịu khó hiểu.
Từ trước đến nay, tôi vẫn nghĩ Hùng là người đàn ông quá mềm yếu.
Cậu không có công việc giờ giấc cố định như những người khác. Phần lớn thời gian, cậu ở nhà chăm con, nấu cơm, đưa đón bé Nam và làm những việc lặt vặt qua mạng.
Mỗi lần họ hàng hỏi, tôi thường nói nửa đùa nửa thật:
“Em rể tôi giỏi nhất khoản ở nhà trông con.”
Mẹ tôi cũng không hài lòng.
Bà luôn cho rằng đàn ông phải ra ngoài kiếm tiền, còn việc trong nhà là phần của phụ nữ.
Có lần, bà nói ngay trước mặt Hùng:
“Con trai mà suốt ngày quanh quẩn bếp núc thì sau này ai coi trọng?”
Hùng chỉ cười.
“Miễn Lan và con khỏe mạnh là được mẹ ạ.”
Câu trả lời ấy từng khiến tôi thấy cậu thiếu chí tiến thủ.
Nhưng hôm nay, khi Lan nằm sau cánh cửa khép kín, người duy nhất không rối loạn lại là Hùng.
Một lúc sau, người phụ trách bước ra, nói Lan bị kiệt sức kéo dài, huyết áp tụt và cần ở lại theo dõi vài ngày.
Mẹ tôi ôm ngực.
“Kiệt sức? Nó làm việc văn phòng, có phải khuân vác gì đâu?”
Hùng cúi đầu.
“Dạo này Lan thường xuyên thức khuya.”
Tôi hỏi:
“Thức khuya làm gì?”
“Cô ấy nhận thêm việc.”
Mẹ tôi sững lại.
“Nó thiếu tiền à?”
Hùng im lặng vài giây rồi đáp:
“Nhà mình có nhiều khoản phải lo.”
Tôi nhíu mày.
“Nhà mình là nhà nào?”
Hùng nhìn tôi.
“Cả nhà.”
Tôi không hiểu.
Cậu không giải thích thêm, chỉ nhờ tôi đưa bé Nam về trước.
“Em ở lại với Lan. Chị đưa mẹ và cháu về giúp em. Trong tủ lạnh có đồ ăn đã chia sẵn. Thuốc của mẹ để trong hộp bên phải, tối nhớ uống sau bữa cơm.”
Mẹ tôi bất ngờ.
“Sao con biết thuốc của mẹ để đâu?”
Hùng khựng lại.
“Con vẫn chuẩn bị mỗi tuần mà.”
Bà không nói nữa.
Tôi đưa mẹ và bé Nam về căn nhà của vợ chồng Lan.
Ngay khi mở cửa, tôi mới nhận ra căn nhà ấy vận hành giống một cỗ máy đã được sắp xếp từ trước.
Trên tủ lạnh có bảng ghi lịch học của Nam, lịch uống thuốc của mẹ, lịch thanh toán điện nước, danh sách thực phẩm và những việc cần làm trong tuần.
Mỗi ngăn tủ đều dán nhãn.
Quần áo của Nam đã được giặt sạch, gấp gọn.
Thức ăn được chia thành từng hộp, ghi rõ ngày sử dụng.
Tôi nhìn rồi bật cười nhạt.
“Hùng đúng là kỹ tính quá mức.”
Mẹ tôi đặt túi xuống.
“Đàn ông mà cả ngày làm mấy việc này thì lấy đâu ra thời gian lo chuyện lớn.”
Tôi đồng tình.
Nhưng chưa đầy ba tiếng sau, mọi chuyện bắt đầu rối tung.
Nam không chịu ăn cơm vì tôi nấu món nó không thích.
Thằng bé vừa khóc vừa đòi:
“Con muốn bố.”
Tôi dỗ mãi không được.
Mẹ tôi bực mình.
“Trẻ con phải ăn gì thì ăn, chiều quá sinh hư.”
Bà ép thằng bé ăn một thìa. Nam lập tức nôn ra bàn.
Tôi vừa lau dọn vừa cáu.
“Nam, con đừng làm khó người lớn.”
Thằng bé khóc lớn hơn.
“Bố không mắng con.”
Câu nói ấy khiến tôi khựng lại.
Tối đến, mẹ tôi than chóng mặt.
Tôi mở tủ tìm thuốc nhưng không biết bà phải uống viên nào trước. Dù Hùng đã dán nhãn rõ ràng, tôi vẫn thấy quá nhiều hộp giống nhau.
Tôi gọi cho cậu.
Đầu dây bên kia có tiếng máy móc và tiếng người đi lại.
Hùng hạ giọng:
“Thuốc màu trắng uống sau ăn. Viên nhỏ trong ngăn xanh uống trước khi ngủ. Chị nhớ đo huyết áp cho mẹ.”
Tôi hỏi:
“Máy ở đâu?”
“Trong ngăn kéo thứ hai, cạnh sổ theo dõi.”
Tôi mở ngăn kéo.
Quả nhiên có một cuốn sổ.
Bên trong ghi từng ngày, từng chỉ số huyết áp của mẹ tôi, kèm theo dòng chữ nhỏ:
“Hôm nay mẹ hơi mệt.”
“Mẹ ăn kém.”
“Nhắc mẹ uống thêm nước.”
Tôi lật từng trang, cảm giác khó chịu ban đầu dần biến thành ngượng ngùng.
Tôi hỏi:
“Những thứ này em ghi à?”
Hùng đáp:
“Vâng.”
“Lan không làm sao?”
“Lan đi làm cả ngày. Em ở nhà nên tiện theo dõi hơn.”
Nói xong, cậu vội tắt máy vì Lan vừa tỉnh.
Đêm đầu tiên, Nam sốt.
Tôi hoảng hốt gọi Hùng lúc gần nửa đêm.
Cậu hỏi rất nhanh:
“Nhiệt độ bao nhiêu?”
“Ba mươi tám độ.”
“Chị mở ngăn tủ phía trên đầu giường. Có thuốc hạ sốt của Nam, nhưng phải xem đúng liều theo cân nặng. Trong sổ có ghi.”
Tôi làm theo.
Hùng vẫn giữ máy, hướng dẫn tôi lau người cho bé.
Mẹ tôi ngồi bên cạnh, vẻ mặt lo lắng.
“Hay đưa nó đi khám?”
Hùng nói qua điện thoại:
“Nếu sau khi uống thuốc mà nhiệt độ không giảm hoặc bé có dấu hiệu bất thường, chị đưa con đi ngay. Em sẽ nhờ người sang hỗ trợ.”
Tôi bỗng cáu.
“Em đang ở với Lan mà còn lo được hết sao?”
Hùng im lặng vài giây.
“Vì bình thường em vẫn lo những việc này.”
Câu nói rất nhẹ, nhưng khiến tôi không thể đáp lại.
Đến gần sáng, Nam hạ sốt.
Tôi mệt rã rời, nằm ngủ ngay cạnh giường thằng bé.
Khi mở mắt, tôi thấy mẹ đang ngồi trong bếp, nhìn bảng lịch trên tủ lạnh.
Bà hỏi:
“Con có biết mỗi sáng Hùng dậy lúc mấy giờ không?”
Tôi lắc đầu.
“Lan từng nói nó dậy từ năm giờ rưỡi.”
“Để làm gì?”
“Chuẩn bị đồ ăn, giặt quần áo, dọn nhà, đưa Nam đi học, rồi chăm mẹ.”
Tôi nhíu mày.
“Mẹ có cần chăm nhiều thế đâu.”
Bà thở dài.
“Thuốc của mẹ là nó mua. Mỗi lần tái khám cũng là nó đưa đi. Con bé Lan chỉ gửi tiền.”
Tôi im lặng.
Ngày thứ hai, rắc rối càng nhiều.
Người giao hàng gọi vì khoản thanh toán chưa được xử lý.
Cô giáo của Nam nhắn hỏi vì thằng bé không đến lớp.
Một người quen gọi cho Lan nhưng tôi không biết phải trả lời thế nào.
Mẹ tôi quên uống thuốc buổi trưa.
Nam đòi bộ đồ chơi mà chẳng ai biết để đâu.
Bếp đầy bát đĩa.
Quần áo trong máy giặt bị ngâm quá lâu.
Tôi chạy từ phòng này sang phòng khác, đầu óc quay cuồng.
Đến chiều, anh trai tôi, Thành, mới sang.
Anh vừa bước vào đã hỏi:
“Có cơm chưa?”
Tôi trừng mắt.
“Anh không thấy nhà đang loạn à?”
Thành nhìn quanh.
“Bình thường Hùng làm hết mà.”
“Anh biết à?”
“Biết chứ. Mỗi lần sang đây, nó vẫn nấu cơm.”
Tôi bực bội.
“Vậy sao anh không giúp?”
Thành ngồi xuống ghế.
“Anh có biết làm gì đâu.”
Mẹ tôi mắng:
“Con lớn rồi mà cái gì cũng không biết.”
Thành bật lại:
“Mẹ cũng có làm đâu.”
Câu nói khiến bà đỏ mặt.
Căn nhà bỗng trở nên nặng nề.
Nam nghe người lớn tranh cãi thì ngồi thu mình ở góc ghế.
Tôi nhìn cháu, chợt thấy có lỗi.
Tôi bế nó lên.
“Nam nhớ bố không?”
Thằng bé gật đầu.
“Bố biết mọi thứ.”
Tôi hỏi:
“Bố làm gì cho con?”
Nam đếm trên đầu ngón tay.
“Bố nấu ăn, kể chuyện, đưa con đi học, tắm cho con, chăm bà, sửa đồ chơi, đợi mẹ về, làm việc trên máy tính.”
Tôi khựng lại.
“Hùng có làm việc trên máy tính à?”
“Bố làm lúc con ngủ.”
Tôi quay sang anh Thành.
“Anh có biết Hùng làm việc gì không?”
Anh lắc đầu.
“Tưởng nó chỉ ở nhà.”
Tối đó, tôi mở chiếc máy tính đặt ở góc phòng.
Tôi không định xem trộm.
Nhưng màn hình vẫn còn mở một bảng công việc.
Có hàng chục bản thiết kế đơn giản, nội dung quảng bá, tài liệu chỉnh sửa và lịch giao việc.
Bên cạnh là bảng thu nhập theo tháng.
Con số không lớn, nhưng đều đặn.
Tôi kéo xuống dưới.
Có những tháng Hùng kiếm gần bằng Lan.
Tôi sững người.
Mẹ tôi đứng sau lưng, nhìn thấy tất cả.
Bà lẩm bẩm:
“Nó có đi làm thật à?”
Tôi khép máy lại.
“Có. Chỉ là làm ở nhà.”
Mẹ ngồi xuống ghế.
“Vậy mà mẹ cứ tưởng…”
Bà không nói hết.
Ngày thứ ba, tôi đến thăm Lan.
Nó đã tỉnh, sắc mặt vẫn nhợt nhạt.
Hùng ngồi cạnh giường, mắt đỏ vì thiếu ngủ. Trên tay cậu là hộp cháo tự nấu mang từ nhà.
Tôi đặt túi đồ xuống.
“Nhà vẫn ổn.”
Hùng nhìn tôi.
“Nam còn sốt không chị?”
“Hết rồi.”
“Mẹ uống thuốc đúng giờ chứ?”
“Có.”
“Các khoản thanh toán hôm nay…”
Tôi cắt ngang.
“Em đừng hỏi nữa.”
Hùng sững lại.
Tôi thở dài.
“Chỉ ba ngày thôi mà chị đã muốn kiệt sức. Em ở đây chăm Lan, nhưng đầu óc vẫn phải lo từng việc ở nhà. Chị không hiểu sao em làm nổi trong từng ấy năm.”
Hùng cúi xuống khuấy cháo.
“Quen rồi chị.”
Lan quay sang nhìn chồng.
“Anh đã nói gì với chị?”
“Anh không nói gì cả.”
Tôi nhìn em gái.
“Lan, sao em chưa bao giờ nói Hùng có làm việc?”
Lan cười yếu ớt.
“Em nói rồi. Nhưng mọi người không tin.”
Tôi nhớ lại.
Đúng là Lan từng nói chồng nhận việc ở nhà.
Nhưng cả tôi lẫn mẹ đều cho rằng đó chỉ là việc vặt.
Tôi hỏi:
“Còn tiền em nhận thêm việc ban đêm là sao?”
Lan im lặng.
Hùng định lên tiếng nhưng nó ngăn lại.
“Để em nói.”
Lan nhìn tôi.
“Mấy năm nay, nhà mình có quá nhiều khoản phát sinh. Tiền thuốc của mẹ, tiền sửa nhà của anh Thành, tiền học thêm của cháu bên anh ấy, rồi những lần chị khó khăn…”
Tôi cau mày.
“Liên quan gì đến em?”
Lan nói nhỏ:
“Em vẫn âm thầm giúp.”
Tôi cứng người.
Hai năm trước, tôi từng thất bại trong việc buôn bán nhỏ. Khi ấy, mẹ đưa tôi một khoản tiền, nói là tiền tiết kiệm.
Tôi luôn nghĩ tiền đó của bà.
Lan nhìn thẳng vào tôi.
“Khoản tiền chị nhận phần lớn là của em và anh Hùng.”
Tôi quay sang Hùng.
Cậu chỉ cúi đầu.
“Tại sao hai người không nói?”
Hùng đáp:
“Vì chị đang khó khăn. Nói ra chỉ khiến chị áp lực.”
Lan tiếp tục:
“Còn căn nhà anh Thành sửa lại, Hùng cũng cho mượn tiền.”
Tôi nghe tim mình đập mạnh.
“Anh Thành biết không?”
“Biết một phần.”
Tôi nhớ cảnh anh Thành thản nhiên ngồi đợi cơm hôm qua, trong khi người em rể mà anh vẫn coi thường đã từng giúp mình vượt qua khó khăn.
Tôi hỏi:
“Vậy tại sao em phải nhận thêm việc đến kiệt sức?”
Lan quay mặt đi.
“Một phần vì các khoản chi. Một phần vì em muốn kiếm nhiều hơn để Hùng không bị mọi người chê.”
Hùng lập tức nói:
“Anh đã bảo em đừng làm vậy.”
Lan bật khóc.
“Nhưng em chịu không nổi khi ai cũng nói anh vô dụng.”
Căn phòng im lặng.
Tôi không dám nhìn Hùng.
Bao nhiêu câu nói đùa cợt của tôi bỗng hiện lên rõ ràng.
“Đàn ông gì mà suốt ngày ở nhà.”
“Lan phải nuôi cả chồng lẫn con.”
“Em rể tôi chỉ giỏi nấu ăn.”
Mỗi câu nói tưởng nhẹ nhàng hóa ra đều giống những vết cứa.
Tôi khẽ hỏi:
“Hùng, sao em không phản bác?”
Cậu nhìn tôi, ánh mắt mệt mỏi nhưng không oán trách.
“Nếu em phản bác, mọi người sẽ nghĩ em tự ái. Với lại, em làm những việc đó cho vợ con, không phải để được khen.”
Tôi nghẹn lại.
Lan nắm tay chồng.
“Anh ấy từng có công việc ổn định bên ngoài. Nhưng sau khi em sinh Nam, con hay ốm, mẹ cũng bắt đầu cần người chăm. Anh ấy nghỉ để ở nhà.”
Tôi hỏi:
“Còn sự nghiệp của Hùng?”
Lan bật khóc.
“Anh ấy gác lại.”
Hùng lắc đầu.
“Không phải hy sinh. Chỉ là hai vợ chồng phân chia lại công việc.”
Tôi nhìn người đàn ông gầy đi sau ba ngày thức trắng chăm vợ.
Lần đầu tiên, tôi nhận ra sự mạnh mẽ không phải lúc nào cũng nằm ở người bước ra ngoài kiếm tiền.
Có những người âm thầm giữ cho một gia đình không sụp đổ.
Và chỉ khi họ rời vị trí vài ngày, tất cả mới hiểu mình đã dựa vào họ nhiều đến mức nào.
Tôi cúi đầu.
“Hùng, chị xin lỗi.”
Cậu khựng lại.
“Chị…”
“Chị đã coi thường em quá lâu.”
Hùng im lặng.
Tôi không biết lời xin lỗi ấy có đủ hay không.
Nhưng tôi biết, khi Lan xuất viện, cả gia đình tôi sẽ phải đối diện với một cuộc nói chuyện không thể tránh khỏi.
Một cuộc nói chuyện về những khoản tiền đã nhận, những lời đã nói và những món nợ tình nghĩa mà chẳng ai từng chịu nhìn nhận.
CHƯƠNG 2 – NHỮNG VIỆC KHÔNG AI NHÌN THẤY
Lan xuất viện vào chiều ngày thứ tư.
Bác sĩ dặn nó phải nghỉ ngơi ít nhất hai tuần, không thức khuya và hạn chế làm việc quá sức.
Hùng đưa vợ về, dìu từng bước vào nhà.
Nam chạy tới ôm mẹ, khóc nức nở.
“Mẹ đừng ngủ lâu như vậy nữa.”
Lan ôm con, mắt đỏ hoe.
“Mẹ xin lỗi.”
Hùng đứng bên cạnh, tay vẫn đỡ lưng vợ.
Tôi nhìn cảnh ấy, trong lòng nặng trĩu.
Mẹ tôi cũng có vẻ khác trước.
Bà không còn đứng khoanh tay phán xét. Bà lặng lẽ đi vào bếp, loay hoay tìm nồi nấu cháo.
Nhưng chỉ vài phút sau, bà đã gọi:
“Hùng ơi, gạo để đâu?”
Cả nhà cùng im lặng.
Hùng quay lại.
“Ngăn dưới cùng, bên trái mẹ ạ.”
Mẹ cúi đầu.
“Ừ.”
Buổi tối, anh Thành cùng vợ con sang thăm.
Vừa bước vào, anh đã nói:
“Lan nghỉ ngơi đi. Có Hùng chăm là yên tâm rồi.”
Câu nói tưởng như khen, nhưng giọng điệu vẫn mang ý đùa cợt.
Tôi nhìn anh.
“Anh có biết vì sao Lan nhập viện không?”
“Làm việc nhiều chứ gì.”
“Vì nó cố kiếm thêm tiền để bù vào những khoản đã giúp cả nhà.”
Anh Thành cau mày.
“Giúp gì?”
Lan ngồi trên ghế, gương mặt mệt mỏi.
Tôi nói thẳng:
“Tiền sửa nhà của anh có phần của vợ chồng Lan.”
Anh Thành khựng lại.
“Anh đã trả dần cho mẹ rồi.”
Mẹ tôi lên tiếng:
“Tiền đó không phải của mẹ.”
Anh quay phắt sang bà.
“Vậy của ai?”
Bà cúi mặt.
“Của Lan và Hùng.”
Không khí trong phòng lập tức thay đổi.
Anh Thành nhìn em gái.
“Thật à?”
Lan gật đầu.
“Lúc đó anh đang khó khăn. Em bảo mẹ cứ nói là tiền của mẹ để anh dễ nhận.”
Anh quay sang Hùng.
“Cậu biết chuyện này?”
“Biết.”
“Vậy tại sao cậu không nói?”
Hùng đáp:
“Vì anh đã hứa sẽ trả. Em không muốn gây áp lực.”
Anh Thành đứng lặng.
Tôi tiếp tục:
“Khoản tiền tôi từng nhận cũng là của họ.”
Chị dâu tôi bất ngờ.
“Cả em nữa sao?”
Tôi gật đầu.
Mẹ tôi chậm rãi ngồi xuống.
“Còn thuốc men của mẹ, tiền tái khám, nhiều khoản trong nhà… cũng là hai đứa nó lo.”
Anh Thành nhìn quanh căn nhà.
“Nhưng Lan là người đi làm chính mà.”
Hùng nói:
“Em cũng làm việc.”
“Làm ở nhà?”
“Vâng.”
Anh Thành nhíu mày.
“Thu nhập được bao nhiêu?”
Tôi thấy sắc mặt Hùng hơi thay đổi.
Tôi lập tức nói:
“Anh hỏi để làm gì?”
“Anh chỉ muốn biết.”
“Anh muốn biết vì trước nay anh vẫn nghĩ Hùng sống nhờ vợ.”
Anh Thành không phủ nhận.
Lan lên tiếng, giọng yếu nhưng rõ ràng:
“Có tháng anh ấy kiếm gần bằng em. Có tháng ít hơn. Nhưng việc anh ấy làm trong nhà không thể đo bằng tiền.”
Anh Thành ngồi xuống ghế.
“Anh không có ý coi thường.”
Tôi bật cười nhạt.
“Anh từng nói gì vào bữa giỗ năm ngoái, anh quên rồi à?”
Anh im lặng.
Tôi vẫn nhớ rất rõ.
Hôm đó, anh Thành nâng chén, cười lớn:
“Lan giỏi thật, vừa nuôi con vừa nuôi chồng.”
Mọi người cười theo.
Hùng cũng cười.
Nhưng bây giờ tôi mới hiểu nụ cười ấy chỉ là cách cậu tránh làm không khí khó xử.
Mẹ tôi siết tay.
“Mẹ cũng có lỗi.”
Bà quay sang Hùng.
“Mẹ từng nói nhiều lời không phải.”
Hùng vội đáp:
“Mẹ đừng nghĩ nhiều.”
“Không.” Bà lắc đầu. “Mẹ phải nghĩ. Vì mẹ cứ tin đàn ông phải kiếm nhiều tiền hơn vợ mới có giá trị. Mẹ không nhìn thấy con đã làm gì cho cả nhà.”
Hùng im lặng.
Mẹ nói tiếp:
“Mỗi ngày con đưa mẹ đi khám, nấu ăn, chăm cháu, sửa từng thứ trong nhà. Mẹ coi đó là chuyện đương nhiên. Đến lúc con không ở nhà ba ngày, mẹ mới biết chẳng ai thay được.”
Lan quay đi lau nước mắt.
Hùng cúi đầu.
“Con chỉ làm phần việc của mình.”
Mẹ tôi nghẹn giọng:
“Nhưng phần việc của con quá nhiều.”
Anh Thành chống hai tay lên đầu gối.
“Vậy bao lâu nay cậu không nói vì sợ chúng tôi nghĩ gì?”
Hùng nhìn anh.
“Em không sợ. Em chỉ không muốn Lan khó xử giữa chồng và gia đình.”
Anh Thành hỏi:
“Cậu không giận sao?”
Hùng cười buồn.
“Có chứ.”
Cả phòng im phăng phắc.
Đó là lần đầu tiên Hùng thừa nhận mình bị tổn thương.
Cậu nói chậm rãi:
“Em giận khi Nam nghe người lớn nói bố nó vô dụng. Có lần con hỏi em rằng bố không đi làm thì có phải bố là người xấu không.”
Lan bật khóc.
Tôi cảm thấy tim mình thắt lại.
Hùng tiếp tục:
“Em giận khi Lan đi làm về mệt nhưng vẫn phải nghe mọi người bảo cô ấy khổ vì lấy em. Em giận nhất là khi cô ấy cố nhận thêm việc chỉ để chứng minh chồng mình không phải gánh nặng.”
Anh Thành cúi đầu.
Mẹ tôi lau nước mắt.
Tôi hỏi:
“Vậy tại sao em vẫn tiếp tục giúp cả nhà?”
Hùng nhìn Lan rồi nhìn chúng tôi.
“Vì mọi người là gia đình của vợ em.”
Câu trả lời khiến không ai nói được gì.
Hùng đứng dậy, rót nước cho Lan.
Cử chỉ ấy đơn giản đến mức bình thường.
Nhưng chính những việc bình thường ấy đã diễn ra mỗi ngày, lặp đi lặp lại, cho đến khi chúng trở thành nền móng giữ cả gia đình.
Lan uống một ngụm rồi nói:
“Em cũng có lỗi.”
Tôi nhìn nó.
“Em sai gì?”
“Em không biết từ chối.”
Nó nhìn mẹ, nhìn anh Thành rồi nhìn tôi.
“Mỗi lần mọi người cần tiền, cần người giúp, em đều nghĩ mình phải cố. Em sợ mọi người thất vọng. Em còn nghĩ nếu em kiếm nhiều hơn thì chẳng ai chê Hùng nữa.”
Mẹ tôi nắm tay con gái.
“Con không cần gánh cả nhà.”
Lan bật khóc.
“Nhưng trước đây mẹ luôn nói con là đứa giỏi nhất, phải biết lo cho anh chị.”
Bà sững người.
Có những lời người lớn nói ra tưởng là động viên, nhưng lại trở thành sợi dây buộc một đứa con phải sống cả đời trong trách nhiệm.
Mẹ tôi thở dài.
“Mẹ sai rồi.”
Anh Thành lên tiếng:
“Anh cũng sai. Anh luôn nghĩ em gái có điều kiện hơn thì giúp anh là bình thường.”
Tôi nói:
“Còn em nghĩ Lan đã lấy được người chồng nhàn hạ, nên em không thấy ngại khi nhận tiền.”
Chị dâu tôi ngồi bên cạnh, từ đầu đến cuối vẫn im lặng. Lúc này chị mới nhỏ giọng:
“Em không biết chuyện tiền sửa nhà. Nhưng em cũng từng cười theo khi mọi người trêu Hùng.”
Hùng lắc đầu.
“Chuyện qua rồi.”
Tôi nhìn cậu.
“Không thể chỉ nói qua rồi là xong.”
Tôi mở túi, lấy ra cuốn sổ.
“Đây là những khoản trước đây tôi đã nhận. Tôi sẽ trả dần.”
Anh Thành cũng nói:
“Anh sẽ trả hết phần của anh.”
Lan định ngăn lại.
“Không cần gấp đâu.”
Tôi nghiêm giọng:
“Đây không chỉ là tiền. Đây là cách chúng ta trả lại ranh giới cho gia đình nhỏ của em.”
Hùng nhìn tôi, ánh mắt có chút bất ngờ.
Tôi tiếp tục:
“Từ nay, không ai được tự mặc định Lan và Hùng phải giúp. Có khó khăn thì nói rõ. Có vay thì phải trả. Có nhờ thì phải biết ơn.”
Mẹ tôi gật đầu.
“Đúng.”
Anh Thành cười buồn.
“Chịu đến lúc con bé nhập viện mới học được chuyện đơn giản như vậy.”
Lan tựa đầu vào ghế.
“Em chỉ mong sau này mọi người đừng nói Hùng vô dụng nữa.”
Mẹ quay sang cậu.
“Mẹ sẽ không nói.”
Anh Thành cũng nói:
“Anh xin lỗi cậu.”
Tôi nhìn Hùng.
Cậu im lặng rất lâu rồi mới đáp:
“Em nhận lời xin lỗi. Nhưng em có một điều muốn nói.”
Mọi người cùng nhìn cậu.
“Sau khi Lan khỏe, em muốn thay đổi cách sống của gia đình mình.”
Lan lo lắng.
“Anh định làm gì?”
“Anh không thể tiếp tục gánh hết việc nhà, chăm con, chăm mẹ và công việc một mình.”
Mẹ tôi giật mình.
“Con không muốn chăm mẹ nữa sao?”
Hùng lập tức lắc đầu.
“Không phải. Nhưng mẹ còn hai người con khác. Em là con rể, em sẵn lòng giúp, nhưng không thể là người duy nhất.”
Câu nói thẳng thắn khiến mẹ đỏ mặt.
Anh Thành nhìn tôi.
Tôi gật đầu.
“Hùng nói đúng.”
Cậu tiếp tục:
“Nam cũng cần mẹ. Lan cần nghỉ ngơi. Còn em cần thời gian cho công việc của mình.”
Lan nắm tay chồng.
“Em đồng ý.”
Chúng tôi bắt đầu ngồi lại phân chia trách nhiệm.
Tôi sẽ đưa mẹ đi khám hai lần mỗi tháng.
Anh Thành lo tiền thuốc.
Mẹ sẽ ở luân phiên, không phụ thuộc hoàn toàn vào vợ chồng Lan.
Việc nhà của gia đình nhỏ được chia lại giữa hai vợ chồng khi Lan khỏe hơn.
Lần đầu tiên, Hùng không còn nhận mọi thứ về mình.
Tôi nhận ra, sự tử tế nếu không có giới hạn rất dễ bị người khác biến thành nghĩa vụ.
Tối hôm đó, khi mọi người ra về, tôi ở lại rửa bát.
Hùng đứng cạnh bếp, hơi ngạc nhiên.
“Chị để em làm.”
Tôi lắc đầu.
“Em đi chăm Lan đi.”
“Chị rửa được không?”
Tôi bật cười.
“Sau ba ngày ở đây, chị đã tiến bộ rồi.”
Hùng cũng cười.
Đó là nụ cười nhẹ nhõm đầu tiên của cậu.
Tôi vừa rửa bát vừa hỏi:
“Hùng này, em có từng nghĩ đến chuyện rời khỏi gia đình này không?”
Cậu im lặng.
Một lúc sau, cậu đáp:
“Có.”
Tay tôi dừng lại.
“Khi nào?”
“Sau lần Nam hỏi bố có phải người vô dụng không.”
Tôi quay sang.
Hùng nhìn về phía phòng ngủ, nơi Lan đang nằm cạnh con.
“Em đã nghĩ nếu môi trường này khiến con mình lớn lên với suy nghĩ sai lệch về bố, có lẽ em nên đưa vợ con đi nơi khác.”
Tôi thấy lạnh sống lưng.
“Lan biết không?”
“Biết.”
“Và nó đồng ý?”
“Cô ấy xin em cho gia đình thêm thời gian.”
Tôi cúi đầu.
Chúng tôi đã suýt đẩy một người đàn ông tử tế ra khỏi gia đình chỉ bằng những lời coi thường tưởng như vô hại.
Tôi hỏi:
“Bây giờ em còn muốn đi không?”
Hùng nhìn tôi.
“Em chưa biết.”
Câu trả lời ấy khiến tôi hiểu mọi lời xin lỗi mới chỉ là khởi đầu.
Muốn giữ Hùng ở lại, không ai có quyền dùng tình nghĩa để níu kéo.
Chúng tôi phải chứng minh bằng hành động rằng gia đình này thật sự biết thay đổi.
CHƯƠNG 3 – KHI NGƯỜI GÁNH VÁC ĐƯỢC QUYỀN NGHỈ NGƠI
Hai tuần sau, Lan hồi phục dần.
Nó không còn chóng mặt, nhưng vẫn dễ mệt.
Hùng giảm bớt công việc để chăm vợ. Tuy nhiên, lần này cậu không còn âm thầm nhận hết mọi trách nhiệm.
Tôi giữ đúng lời hứa.
Mỗi sáng thứ ba, tôi sang đưa mẹ đi khám hoặc mua thuốc.
Anh Thành chuyển tiền đúng ngày, không để ai nhắc.
Chị dâu tôi thỉnh thoảng nấu đồ ăn mang sang.
Mẹ tôi cũng thay đổi.
Bà học cách tự sắp thuốc, tự ghi chỉ số huyết áp và không còn gọi Hùng vì những việc nhỏ nhặt.
Có lần, chiếc quạt trong phòng bà hỏng.
Theo thói quen, bà cầm điện thoại định gọi con rể.
Nhưng rồi bà dừng lại, gọi cho anh Thành.
Anh than bận.
Mẹ nói rất bình tĩnh:
“Bận thì tối sang. Mẹ chờ được. Trước đây cái gì cũng gọi Hùng, giờ mẹ phải gọi đúng con trai mình.”
Anh Thành không dám từ chối.
Tối đó, anh sang sửa quạt.
Dù làm mất gần một tiếng, anh vẫn cười:
“Con hiểu rồi. Trước đây con cứ tưởng mấy việc này tự nhiên xong.”
Mẹ đáp:
“Không có việc gì tự nhiên xong cả. Chỉ là có người âm thầm làm trước khi con nhìn thấy.”
Câu nói ấy lan dần trong gia đình chúng tôi.
Tôi trả khoản tiền đầu tiên cho vợ chồng Lan.
Hùng không muốn nhận.
Tôi nói:
“Em nhận đi. Không phải vì chị muốn xóa lỗi bằng tiền, mà vì chị phải chịu trách nhiệm.”
Cậu nhìn tôi rồi gật đầu.
“Vậy em sẽ ghi lại.”
Tôi cười.
“Em đúng là kỹ tính.”
Hùng cũng cười.
Nhưng lần này, câu nói không còn mang ý chê bai.
Một buổi chiều, tôi sang chơi và thấy Hùng đang ngồi trước máy tính.
Trên màn hình là một dự án mới.
Tôi hỏi:
“Công việc ổn không?”
“Khá hơn trước chị ạ. Em đang nhận lại những việc từng phải từ chối vì không đủ thời gian.”
“Em có định ra ngoài làm lại không?”
Hùng lắc đầu.
“Hiện tại em vẫn muốn làm ở nhà để có thời gian cho Nam. Nhưng em sẽ giữ khung giờ riêng. Không ai được gọi em làm việc nhà trong khoảng đó.”
Tôi gật đầu.
“Đúng. Ở nhà không có nghĩa là lúc nào cũng rảnh.”
Cậu nhìn tôi, bật cười.
“Chị thay đổi nhiều thật.”
Tôi thở dài.
“Chị phải trả học phí bằng ba ngày loạn cào cào.”
Hùng cười lớn hơn.
Từ phòng trong, Lan gọi:
“Hai người nói xấu gì em đấy?”
Tôi đáp:
“Đang nói chồng em giỏi.”
Lan bước ra, gương mặt đã hồng hào hơn.
Nó nhìn tôi đầy nghi ngờ.
“Chị mà cũng khen à?”
“Không chỉ khen. Chị còn định học Hùng cách sắp xếp việc nhà.”
Hùng nói:
“Chị cứ bắt đầu bằng việc đừng để quần áo trong máy giặt qua đêm.”
Tôi đỏ mặt.
Lan bật cười.
Căn nhà từng nặng nề giờ dần có tiếng cười trở lại.
Nhưng điều quan trọng nhất vẫn chưa được giải quyết.
Hùng vẫn chưa nói có tiếp tục ở lại gần gia đình hay sẽ đưa vợ con chuyển đi nơi khác.
Một tối cuối tuần, cả nhà tụ họp ăn cơm.
Mẹ tôi chủ động đề nghị.
Bà tự tay nấu vài món, dù chúng không đẹp mắt như Hùng làm.
Trong bữa cơm, bà đặt chén xuống, nhìn con rể.
“Hùng, mẹ có chuyện muốn nói.”
Cậu hơi căng thẳng.
“Mẹ nói đi ạ.”
Bà lấy từ túi ra một phong bì.
“Đây là tiền mẹ để dành. Không nhiều, nhưng mẹ muốn trả lại một phần những khoản con đã lo cho mẹ.”
Hùng vội xua tay.
“Con không nhận đâu.”
Mẹ lắc đầu.
“Con phải nhận.”
“Mẹ là mẹ của Lan, con chăm mẹ là chuyện nên làm.”
“Không.” Bà nhìn thẳng vào cậu. “Con chăm mẹ vì tình nghĩa. Nhưng mẹ không được phép coi tình nghĩa ấy là bổn phận bắt buộc.”
Cả bàn im lặng.
Bà tiếp tục:
“Mẹ từng nghĩ con trai ra ngoài kiếm tiền mới đáng tự hào. Còn đàn ông ở nhà chăm con là kém cỏi. Bây giờ mẹ mới hiểu, một người đàn ông biết chăm vợ, dạy con, kiếm tiền bằng sức mình và giữ cho gia đình yên ổn mới là người có bản lĩnh.”
Mắt Hùng đỏ lên.
Mẹ tôi nói trong nước mắt:
“Mẹ xin lỗi vì đã làm con tổn thương.”
Hùng cúi đầu.
“Con đã giận mẹ.”
“Con cứ giận. Mẹ xứng đáng.”
“Nhưng con không muốn Nam lớn lên rồi xa bà.”
Mẹ bật khóc.
“Vậy con còn định chuyển đi không?”
Hùng nhìn Lan.
Lan nắm tay chồng.
Cậu im lặng khá lâu rồi nói:
“Vợ chồng con đã bàn. Chúng con sẽ không chuyển đi nữa.”
Mẹ ôm ngực, thở phào.
Nhưng Hùng nói tiếp:
“Với điều kiện mọi người tôn trọng ranh giới của gia đình con.”
Mẹ gật đầu ngay.
“Được.”
Anh Thành nói:
“Anh cũng đồng ý.”
Tôi nâng cốc nước.
“Không ai được xem công sức của người khác là chuyện đương nhiên.”
Hùng nhìn từng người.
“Em không cần mọi người khen. Em chỉ muốn con trai em hiểu rằng công việc nào tử tế cũng đáng được tôn trọng.”
Nam đang ngồi cạnh bố, ngẩng lên hỏi:
“Bố có phải người giỏi nhất không?”
Cả nhà bật cười.
Hùng xoa đầu con.
“Không. Bố chỉ đang cố làm tốt phần của mình.”
Nam ôm cổ bố.
“Con thấy bố giỏi nhất.”
Lan quay đi lau nước mắt.
Tôi nhìn em gái.
Nó đã từng cố gắng đến kiệt sức chỉ để bảo vệ lòng tự trọng cho chồng.
Giờ đây, nó không còn cần làm điều đó nữa.
Bởi người đàn ông bên cạnh nó đã được nhìn nhận bằng chính giá trị thật.
Vài tháng sau, cuộc sống gia đình đi vào ổn định.
Lan chỉ làm trong giờ quy định, không nhận thêm việc ban đêm.
Sức khỏe của nó tốt lên.
Hùng mở rộng công việc tại nhà, thu nhập đều hơn.
Cậu còn hướng dẫn một vài người khác làm những công việc tương tự để có thể chăm con nhỏ.
Anh Thành trả xong khoản tiền đã vay.
Tôi cũng duy trì việc hoàn trả mỗi tháng.
Mẹ tôi khỏe hơn nhờ tự giác chăm sóc bản thân.
Điều bất ngờ nhất là bà bắt đầu bênh con rể mỗi khi ai đó tò mò.
Có người hỏi:
“Con rể bà vẫn ở nhà trông con à?”
Bà đáp ngay:
“Nó làm việc tại nhà, chăm vợ, dạy con, còn giỏi hơn nhiều người chỉ biết nói.”
Hùng nghe lại thì ngượng.
“Mẹ không cần bênh con mạnh thế đâu.”
Bà cười:
“Trước đây mẹ chê sai thì bây giờ mẹ phải nói cho đúng.”
Một hôm, Nam mang về bức tranh gia đình.
Trong tranh, mẹ Lan đứng bên trái, bố Hùng đứng giữa, một tay cầm máy tính, một tay cầm chiếc muôi. Bên cạnh là Nam và bà ngoại.
Cô giáo hỏi thằng bé:
“Bố con làm nghề gì?”
Nam trả lời:
“Bố con làm nhiều việc lắm. Bố làm việc trên máy tính, nấu ăn, chăm cả nhà. Bố là người giữ nhà.”
Khi nghe kể lại, Hùng lặng người.
Cậu quay mặt đi, nhưng tôi vẫn thấy mắt cậu đỏ.
Tối đó, tôi hỏi:
“Em vui không?”
Hùng gật đầu.
“Em chỉ sợ con từng xấu hổ vì bố.”
“Giờ nó tự hào về em.”
“Nhờ mọi người đã thay đổi.”
Tôi lắc đầu.
“Không. Vì em vốn đã đáng để nó tự hào. Chúng tôi chỉ mất quá lâu mới nhìn thấy.”
Hùng im lặng rồi nói:
“Thật ra em cũng học được một bài học.”
“Bài gì?”
“Tử tế không có nghĩa là gánh hết mọi thứ. Nếu em cứ im lặng làm thay, mọi người sẽ không có cơ hội học cách chịu trách nhiệm.”
Tôi gật đầu.
Đó cũng là điều cả gia đình tôi hiểu sau biến cố ấy.
Một người gánh vác quá giỏi đôi khi khiến những người xung quanh quên mất mình cũng phải góp sức.
Sự hy sinh nếu không được nhìn thấy sẽ dễ bị coi là điều hiển nhiên.
Còn lòng biết ơn nếu chỉ nằm trong suy nghĩ mà không thể hiện bằng hành động thì sớm muộn cũng trở nên vô nghĩa.
Một năm sau ngày Lan nhập viện, cả nhà lại tụ họp.
Lần này, không ai để Hùng một mình trong bếp.
Anh Thành rửa rau.
Tôi nấu canh.
Mẹ ngồi nhặt hành.
Lan cắt trái cây.
Hùng đứng giữa bếp, nhìn quanh rồi bật cười.
“Cuối cùng mọi người cũng biết làm việc.”
Tôi trêu:
“Đừng tưởng mình quan trọng quá.”
Cậu đáp:
“Em nghỉ một ngày xem sao.”
Mọi người đồng loạt kêu lên:
“Không được!”
Cả căn bếp vang tiếng cười.
Hùng lắc đầu.
“Thấy chưa, vẫn chưa tiến bộ.”
Mẹ tôi đặt tay lên vai cậu.
“Con cứ nghỉ. Hôm nay để cả nhà làm.”
Hùng nhìn bà.
“Thật không mẹ?”
“Thật. Người gánh vác cũng phải được quyền nghỉ ngơi.”
Câu nói ấy khiến cậu mỉm cười.
Cậu tháo tạp dề, ngồi xuống cạnh Nam.
Bữa cơm hôm đó không ngon bằng những bữa Hùng nấu.
Canh hơi mặn.
Rau luộc hơi mềm.
Món chính cũng không đẹp mắt.
Nhưng không ai phàn nàn.
Bởi đó là bữa cơm đầu tiên mà mọi người cùng góp sức, không để một người đứng trong bếp từ đầu đến cuối.
Tôi nhìn Hùng ngồi bên vợ con, chợt hiểu một điều rất giản dị.
Giá trị của một người không nằm ở việc họ bước ra khỏi nhà bao xa, kiếm được bao nhiêu tiền hay được người ngoài ngưỡng mộ thế nào.
Có những người chỉ quanh quẩn trong một căn nhà, nhưng chính họ giữ cho từng bữa cơm được nóng, từng viên thuốc được uống đúng giờ, từng đứa trẻ được lớn lên trong bình yên và từng thành viên có một nơi để trở về.
Họ không yếu đuối.
Họ chỉ chọn gánh những phần việc ít ai nhìn thấy.
Và đôi khi, phải đến lúc họ vắng mặt, người ta mới bàng hoàng nhận ra cả gia đình đã đứng vững trên đôi vai ấy lâu đến nhường nào.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.