Chiếc xe khách cuối cùng của ngày ba mươi Tết gầm gừ chuyển số, để lại một làn khói đen kịt rồi mất hút vào bóng tối cuối con đường liên xã. Tôi đứng đó, đôi tay run rẩy xách hai chiếc túi nặng trịch, bên cạnh là đứa con trai nhỏ đang ngơ ngác nhìn xung quanh. Mùi khói bếp ngai ngái trộn lẫn với hương hoa bưởi thanh khiết sau mưa xuân phả vào cánh mũi, đánh thức mọi giác quan đã bị đóng băng suốt mười năm ròng rã nơi phố thị xô bồ.
Tôi hít một hơi thật sâu, cảm giác như lồng ngực mình vừa được khai phóng. Mười năm, một khoảng thời gian đủ dài để một đứa trẻ trưởng thành, và cũng đủ dài để một người đàn bà quên mất hương vị của Tết đoàn viên bên cha mẹ đẻ. Tôi khẽ mỉm cười, nước mắt chực trào ra khi nhìn thấy bóng dáng gầy gò của bố đang cầm chiếc đèn pin đứng đợi ở cổng làng.
Thế nhưng, khoảnh khắc bình yên ấy ngắn ngủi tựa một hơi thở. Chiếc điện thoại trong túi xách bất ngờ rung lên bần bật, tiếng chuông chói tai xé toạc không gian tĩnh lặng của làng quê. Nhìn dòng chữ "Mẹ Chồng" nhấp nháy trên màn hình, tim tôi thắt lại một nhịp, một nỗi ám ảnh vô hình từ quá khứ ùa về bóp nghẹt lấy cổ họng.
Vừa nhấn nút nghe, giọng bà Hiền đã rít lên qua loa thoại, sắc lẹm như dao cạo và cao vút đến mức khiến con trai tôi giật mình lùi lại phía sau.
"Ăn cho nhanh cái mồm rồi bắt xe mà về ngay tối nay đi! Cô tưởng cô đi là thoát à? Nhà này không phải cái chợ mà thích đi là đi, thích bỏ là bỏ. Cô nhìn xem cái nhà này giờ còn ra thể thống gì? Bát đũa mâm cỗ tất niên ai dọn? Đồ cúng mùng Một ai bày? Cô định để cái thân già này hầu hạ cả nhà à?"
Tôi đứng sững lại giữa con đường làng, đôi bàn tay nắm chặt quai túi đến trắng bệch. Sự vô lý và ích kỷ của bà ta giống như một gáo nước đá dội thẳng vào niềm hy vọng nhỏ nhoi tôi vừa nhen nhóm. Giọng tôi nghẹn lại, run rẩy vì uất ức: "Mẹ, con đã thưa với mẹ từ một tháng trước rồi mà. Mười năm nay con chưa một lần ăn Tết với bố mẹ đẻ. Con vừa mới đặt chân tới cổng nhà ngoại, con không thể..."
"Cổng hay nhà xí tôi không quan tâm!" Bà Hiền cắt ngang bằng một điệu cười khẩy, tiếng cười lạch cạch đầy mỉa mai. "Cái loại đàn bà sướng quá hóa rồ. Cô nên nhớ, cô về làm dâu nhà này là phúc đức ba đời nhà cô mới có được. Lấy chồng thì phải theo thói nhà chồng, cái thứ 'con gái là con người ta', về bên ấy ăn miếng bánh chưng cho biết mùi rồi biến về đây ngay. Hay là ở bên ấy nghèo hèn quá, định bám lấy cái mâm cơm nhà ngoại để trốn việc nhà chồng? Nhà tôi không có người làm đâu, cô đừng có mơ mộng hão huyền!"
Từng lời bà ta nói như những mũi kim đâm thẳng vào lòng tự trọng của tôi. Bà ta không chỉ nhục mạ tôi, mà còn coi khinh cả đấng sinh thành ra tôi bằng những từ ngữ rẻ mạt nhất. Sự chịu đựng bấy lâu nay của tôi giống như một con đập đã đầy nước, chỉ chờ một tác động nhỏ để đổ òa xuống.
Thành – chồng tôi – lúc này có lẽ đang đứng ngay bên cạnh mẹ anh ta. Tôi nghe thấy tiếng thở dài quen thuộc và rồi giọng anh ta cất lên, không phải để bênh vực vợ, mà là để đổ thêm dầu vào lửa: "Lam, em nghe mẹ đi, mẹ đang huyết áp cao đấy. Đi thăm thôi chứ ở lại làm gì, mang tiếng anh không biết dạy vợ. Đàn bà con gái gì mà chưa gì đã đòi bỏ nhà chồng đi biền biệt, em định để anh muối mặt với họ hàng à?"
*
Sự hèn nhát của Thành chính là nhát dao cuối cùng chặt đứt sợi dây kiên nhẫn còn sót lại trong tôi. Một cảm giác lạnh lẽo chạy dọc sống lưng, nhưng lạ thay, tôi không còn muốn khóc nữa. Tôi bật cười, một điệu cười đầy giễu cợt và chua chát, khiến đầu dây bên kia đột ngột lặng thinh như thể họ vừa nghe thấy một điều gì đó cực kỳ kinh khủng.
"Mẹ bảo nhà mình không có người làm à?" Tôi thong thả nói, giọng bình thản đến mức chính tôi cũng phải ngạc nhiên, nhưng trong từng chữ lại chứa đựng sức nặng ngàn cân. "Lạ thật đấy mẹ ạ, con cứ tưởng mười năm qua mẹ đã thuê được một con osin cao cấp. Một loại osin không lương, vừa biết đẻ cháu nối dõi cho mẹ, vừa biết kiếm tiền nộp cho mẹ hàng tháng, lại còn biết im lặng nghe mẹ sỉ vả mỗi ngày mà không dám ho he một lời. Hóa ra trong mắt mẹ, con vẫn chỉ là 'người làm' thôi sao?"
Bà Hiền ở đầu dây bên kia dường như bị nghẹn họng, tiếng thở của bà ta trở nên dồn dập và hỗn loạn. Phải mất vài giây sau, bà ta mới gầm lên như một con thú bị thương: "Cô... cô dám ăn nói với mẹ chồng như thế hả? Loại mất dạy, loại đàn bà hư thân mất nết! Ai cho phép cô cái quyền được chất vấn tôi? Cô có biết mình đang là dâu con nhà ai không?"
"Con mất dạy là vì ai? Vì sự dung dưỡng của mẹ hay vì sự nhu nhược của chồng con?" Tôi liếc nhìn bố mẹ đẻ đang ngơ ngác đứng ở cửa nhà, đôi mắt họ đầy lo âu khi thấy tôi đang tranh cãi kịch liệt. "Mười năm qua, con nhịn mẹ vì con trọng chữ 'Hiếu', con nhịn Thành vì con thương chữ 'Tình'. Nhưng mẹ xem, mẹ coi bố mẹ con là gì mà bảo con 'rước cái xác về'? Mẹ coi nhà ngoại là 'nghèo hèn' trong khi chính cái nhà mẹ đang ở, chính cái nền đất mẹ đang đứng là tiền bố mẹ con cho ngày cưới để chúng con có chỗ chui ra chui vào?"
Tôi hít một hơi dài, cảm nhận được luồng sức mạnh đang trỗi dậy mạnh mẽ trong tim. "Mẹ bảo nhà không có người làm? Vậy thì tốt quá, từ nay mẹ cứ tập làm quen với việc tự cầm chổi, tự rửa bát, tự lo toan mâm cỗ đi. Vì cái 'máy làm việc' này... nó hỏng rồi. Nó mệt mỏi đến mức không thể vận hành thêm được nữa, và nó sẽ không bao giờ quay về cái xưởng hành hạ mang tên 'nhà chồng' đó nữa đâu mẹ ạ!"
*
Thành giật phắt lấy điện thoại từ tay mẹ, giọng anh ta tràn ngập sự tức giận và kinh ngạc: "Lam! Em điên thật rồi! Có biết mình đang nói gì không? Xin lỗi mẹ ngay lập tức, rồi sáng mai bắt xe về sớm, anh sẽ coi như em chỉ đang nói sảng vì mệt thôi. Đừng có để mọi chuyện đi quá xa, em không gánh nổi hậu quả đâu!"
"Hậu quả?" Tôi gằn giọng, từng chữ thốt ra sắc bén như gươm. "Anh cũng im đi! Loại đàn ông núp dưới váy mẹ, thấy vợ mình bị sỉ nhục, thấy cha mẹ vợ bị coi khinh mà chỉ biết lo cái huyết áp của mẹ anh và cái danh dự hão của anh thì không xứng đáng làm chồng tôi thêm một phút nào nữa. Anh là chồng, hay là một cái bóng của bà Hiền? Anh yêu cái tôi của mình hơn cả người đầu ấp tay gối, vậy thì anh về mà chung sống với sự ích kỷ đó đi."
Tôi nhìn con trai, đứa trẻ đang nắm lấy vạt áo tôi như tìm kiếm sự bảo vệ, và tôi biết mình phải mạnh mẽ hơn bao giờ hết. "Đơn ly hôn tôi sẽ viết và gửi cho anh ngay sau Tết. Đừng có tìm cách gọi điện hay van xin, vì mười năm thanh xuân của tôi đã đủ để trả nợ cho cái danh phận dâu con này rồi. Còn giờ, tôi bận ăn bữa cơm đoàn viên mà tôi đã phải đánh đổi bằng cả nước mắt và sự nhẫn nhục mới có được. Chào anh, và vĩnh biệt căn nhà tù túng đó!"
Tôi dứt khoát tắt máy, chặn số điện thoại của cả hai mẹ con họ trong một động tác nhanh gọn. Cảm giác nhẹ nhõm lan tỏa khắp cơ thể, giống như vừa trút bỏ được một tảng đá đè nặng trên ngực suốt một thập kỷ. Ở đầu dây bên kia, tôi có thể hình dung ra bà Hiền đang ngã quỵ xuống chiếc ghế salon đắt tiền, miệng lắp bắp không thành tiếng vì quá sốc trước sự phản kháng của đứa con dâu vốn dĩ hiền lành như đất.
Sự kiêu ngạo, vẻ bề trên và thói áp đặt của bà ta đã hoàn toàn sụp đổ trước sự cứng cỏi của một người đàn bà không còn gì để mất. Bà ta luôn nghĩ rằng tôi sẽ mãi mãi cúi đầu, mãi mãi là cái bóng nhạt nhòa trong căn bếp để bà ta sai khiến. Nhưng bà ta đã lầm, lòng tự trọng của một người con gái khi bị chạm đến giới hạn sẽ trở thành ngọn lửa thiêu rụi mọi xiềng xích.
Bước vào nhà, bố mẹ tôi không hỏi một câu nào về cuộc điện thoại vừa rồi, mặc dù chắc chắn họ đã nghe thấy vài lời cay nghiệt. Mẹ chỉ lặng lẽ đón lấy cái túi từ tay tôi, ánh mắt bà rưng rưng nhưng chứa đầy sự thấu hiểu. Bố tôi đặt tay lên vai tôi, hơi ấm từ bàn tay chai sạn của ông khiến tôi cảm thấy mình được bảo vệ sau bao năm đơn độc chiến đấu.
"Về là tốt rồi con ạ," Bố tôi nói, giọng trầm ấm và bao dung. "Nhà mình tuy nghèo, tuy không có mâm cao cỗ đầy như trên phố, nhưng không bao giờ thiếu chỗ cho mẹ con con. Cứ nghỉ ngơi đi, mọi chuyện để bố mẹ lo."
Bữa cơm tối mùng Một Tết ở nhà ngoại diễn ra trong không khí ấm áp và bình yên lạ thường. Mùi bánh chưng xanh, mùi dưa hành và bát canh măng thơm phức khiến tôi thấy lòng mình dịu lại. Không có tiếng quát tháo của mẹ chồng, không có ánh mắt soi mói xem tôi rửa bát có sạch không, cũng không có sự thờ ơ lạnh lùng của Thành. Chỉ có tiếng cười của con trẻ và những câu chuyện giản dị của cha mẹ.
Đúng như tôi dự đoán, những ngày Tết sau đó không hề yên ả với phía nhà nội. Thành liên tục dùng các số điện thoại lạ để liên lạc với tôi, thậm chí anh ta còn lặn lội đi xe khách về tận quê ngoại ngay mùng ba Tết để van xin. Nhìn thấy anh ta đứng trước cổng, gương mặt phờ phạc và bộ quần áo nhăn nhúm, tôi chỉ thấy một sự thương hại sâu sắc chứ không còn chút tình cảm nào.
Anh ta quỳ xuống, nói những lời hứa hẹn sẽ thay đổi, sẽ bảo vệ tôi trước mặt mẹ, sẽ mua nhà riêng. Nhưng tôi chỉ đứng trên bậc thềm, nhìn anh ta bằng ánh mắt lạnh lùng: "Thành à, mười năm qua anh đã có hàng ngàn cơ hội để thay đổi, nhưng anh đã chọn cách im lặng để tôi bị tổn thương. Sự tha thứ dễ dàng chỉ khiến những kẻ ích kỷ như anh và mẹ anh thêm lấn lướt. Giờ đây, khi không có người dọn dẹp, không có người hầu hạ, anh mới thấy giá trị của tôi sao? Muộn rồi."
Bà Hiền sau trận "quỵ" vì sốc đó cũng bắt đầu phải đối mặt với thực tế cay đắng. Không còn tôi, bà ta phải tự tay lo toan mọi thứ từ việc đi chợ, nấu nướng đến việc dọn dẹp căn nhà ba tầng rộng lớn. Những việc mà mười năm qua bà coi là lẽ đương nhiên của "đứa con dâu quê mùa" giờ đây trở thành một gánh nặng quá sức đối với bà. Hàng xóm láng giềng bắt đầu bàn tán về việc nhà bà "mất" đi người dâu đảm đang, và bà ta phải sống trong sự cô độc của chính sự kiêu ngạo mình tạo ra.
Mùa xuân năm nay, nắng ấm hơn mọi năm. Tôi nhìn con trai đang chạy nhảy tung tăng trên sân gạch của ngoại, đôi má nó ửng hồng vì vui sướng. Tôi cảm thấy lòng mình nhẹ tênh, giống như một cánh chim vừa thoát khỏi lồng sắt để bay về phía bầu trời tự do.
Mười năm là một cái giá quá đắt cho một sai lầm trong hôn nhân, nhưng tôi hiểu rằng không bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại cuộc đời. Tôi sẽ tìm một công việc ở quê, hoặc lên thành phố tự lập với đôi bàn tay này, nhưng chắc chắn tôi sẽ không bao giờ cho phép ai giẫm đạp lên nhân phẩm của mình thêm một lần nào nữa.
Mùa xuân này, tôi không còn là "người làm" của nhà ai cả. Tôi không còn phải cúi đầu nghe những lời mỉa mai, không còn phải nuốt nước mắt vào trong mỗi đêm giao thừa. Tôi là chính mình – một người phụ nữ tự do, kiêu hãnh và tràn đầy hy vọng vào một tương lai mới phía trước. Cánh cửa nhà ngoại vẫn rộng mở, và tâm hồn tôi cũng vậy, đã sẵn sàng để đón nhận những tia nắng ấm áp nhất của một khởi đầu mới.
LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào