Ánh nắng hanh hao của những ngày cuối tháng Chạp không đủ làm ấm căn phòng khách rộng lớn nhưng lạnh lẽo của nhà họ Trịnh. Bà Phương ngồi trên chiếc ghế gỗ trắc chạm trổ cầu kỳ, đôi mắt sắc lẹm như dao cạo quét qua những kẽ hở trên sàn nhà mà bà cho là "chưa đủ sạch". Mỗi lần hít vào, bà đều cố tìm ra một mùi vị của sự bụi bặm để có cớ trách cứ, để khẳng định cái uy quyền tối thượng của một người mẹ chồng luôn coi con dâu là kẻ làm thuê không lương.
Lam đứng ở góc bếp, đôi bàn tay đỏ ửng vì nước lạnh và hóa chất tẩy rửa, nghe tiếng mẹ chồng lầm bầm về việc "đàn bà thời nay chỉ biết hưởng thụ". Ba năm làm dâu, chưa một giây phút nào cô cảm thấy hơi ấm từ ngôi nhà này, nơi mà mọi đồ vật đều đắt tiền nhưng tình người lại rẻ rúng đến đáng sợ. Cô im lặng, sự im lặng không phải của kẻ yếu thế, mà là sự tích tụ của một khối thuốc nổ đang chờ ngòi hỏa điểm hỏa để bùng lên rực rỡ và tàn khốc.
Tiếng điện thoại vang lên trên bàn trà, bà Phương cầm máy, cố tình bật loa ngoài thật lớn như muốn để Lam nghe thấy từng lời răn đe. Đầu dây bên kia là Thành, chồng cô, người đàn ông luôn đứng ở vùng xám của sự nhu nhược, không dám bênh vợ nhưng lại rất giỏi trong việc làm hài lòng mẹ mình. Bà Phương hắng giọng, tông giọng cao vút đầy sự áp đặt: "Thành à, nếu con nghỉ Tết muộn vì việc công ty thì bảo vợ con về sớm từ 20 tháng Chạp đi. Nhà cửa bừa bộn thế này, sắm sửa bao nhiêu thứ, mình nó làm còn không xuể chứ đừng nói là đợi con về."
Thành ậm ừ qua điện thoại, giọng nói mệt mỏi nhưng chẳng có lấy một câu phản kháng: "Vâng, để con bảo Lam, mẹ cứ nghỉ ngơi đi ạ." Bà Phương nghe xong liền tắt máy, nở một nụ cười đắc thắng, rồi quay sang nhìn Lam bằng ánh mắt đầy sự ban ơn. "Nghe thấy chưa? Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh, chồng cô nó cũng biết đâu là việc chính đấy. Liệu mà sắp xếp hành lý rồi về đây dọn dẹp, đừng có để ta phải động tay vào cái chổi."
Lam không nói gì, cô chậm rãi lau khô tay, bước đến chiếc điện thoại của mình đang đặt trên kệ bếp. Một ý nghĩ lạnh lùng và dứt khoát lóe lên, cô không còn muốn làm con dâu hiền, cũng chẳng muốn làm người vợ cam chịu để đổi lấy sự bình yên giả tạo
. Những lời mỉa mai cay nghiệt của mẹ chồng suốt ba năm qua hiện về như một thước phim chậm, từ việc bà chê cô "gái tỉnh lẻ trèo cao" đến việc bà xúc phạm cha mẹ cô là "không biết dạy con".
Cô bắt đầu soạn tin nhắn, ngón tay lướt nhanh trên bàn phím như đang thực hiện một bản giao hưởng của sự nổi loạn. Nội dung tin nhắn không dài, nhưng đủ để khiến bất kỳ người đàn bà quyền lực nào cũng phải nghẹn họng vì kinh ngạc. "Mẹ kính mến, con đã thuê một đội dọn dẹp chuyên nghiệp làm sạch từ hầm đến mái từ hôm qua rồi, mẹ không cần lo nhà bẩn như chuồng lợn nữa đâu. Tiền công con đã thanh toán, mẹ chỉ việc ngồi đó mà chỉ tay năm ngón cho vui cửa vui nhà thôi."
Dòng tin nhắn thứ hai tiếp nối ngay sau đó, sắc sảo và mang đầy tính châm biếm: "Đồ Tết mẹ thích gì cứ liệt kê, con đã nhờ người mang đến tận cửa, mẹ cũng chẳng cần nhọc công đi chợ búa làm gì cho sạm da. Còn về phần con và Thành, năm nay chúng con sẽ về ngoại ăn Tết từ 23 tháng Chạp. Con lấy chồng xa 10 năm, năm nào cũng đến mồng 4 mới được nhìn mặt bố mẹ đẻ, chắc mẹ là người hiểu rõ nhất cái giá của sự hy sinh... của người khác, nên mẹ sẽ ủng hộ con thôi, phải không ạ?"
Lam nhấn nút gửi, một âm thanh "ting" vang lên giòn giã trong không gian tĩnh lặng, và ngay lập tức, điện thoại trên tay bà Phương rung mạnh. Bà Phương nheo mắt đọc tin nhắn, khuôn mặt bà biến đổi từ sắc thái kinh ngạc sang đỏ bừng rồi tím tái vì giận dữ. Cơn giận bùng lên như một ngọn lửa bị đổ thêm xăng, bà đứng bật dậy, chiếc ghế gỗ va mạnh xuống sàn tạo nên tiếng động chát chúa.
*
"Cô... cô dám nhắn cái gì thế này? Cô định làm loạn cái nhà này lên sao?" Bà Phương hét lớn, giọng nói run rẩy vì tức lộn ruột, bà không tin nổi đứa con dâu vốn dĩ chỉ biết cúi đầu nay lại dám dùng ngôn từ sắc lạnh để đối đầu trực diện. Lam vẫn đứng đó, lưng thẳng tắp, gương mặt bình thản đến mức khiến người đối diện phải cảm thấy sợ hãi. "Con không làm loạn, con chỉ đang thực hiện quyền làm người của mình thôi, thưa mẹ."
Thành lao về nhà ngay sau đó khi nhận được cuộc gọi cháy máy từ bà Phương, anh nhìn thấy cảnh tượng mẹ mình đang thở dốc vì tăng huyết áp, còn vợ mình thì đang thong thả xếp vali. "Lam! Em điên rồi à? Sao lại nhắn tin kiểu đó cho mẹ? Mau xin lỗi mẹ ngay đi!" Thành gầm lên, nhưng trong mắt anh lại lộ rõ sự hoang mang trước một người vợ hoàn toàn khác lạ. Lam nhìn chồng, ánh mắt cô không còn tình yêu, chỉ còn lại sự thương hại dành cho một kẻ chưa bao giờ trưởng thành.
"Xin lỗi vì điều gì? Vì tôi đã lo liệu chu toàn việc nhà cho mẹ anh, hay vì tôi muốn về báo hiếu bố mẹ tôi sau 10 năm làm nô lệ cho cái mác 'dâu hiền'?" Lam cười nhạt, một nụ cười chứa đựng sự mỉa mai sâu sắc khiến Thành phải khựng lại. "Thành à, anh có thể tiếp tục làm đứa con hiếu thảo bằng cách ở lại đây dọn dẹp đống đổ nát trong tâm hồn mẹ anh. Còn tôi, tôi đã hoàn thành xong bản hợp đồng nhẫn nhịn của mình rồi."
Bà Phương lúc này đã tìm lại được giọng nói, bà chỉ tay vào mặt Lam, giọng rít qua kẽ răng: "Cô cút ngay! Loại con dâu vô giáo dục, nhà họ Trịnh không cần cái thứ rác rưởi như cô! Đừng hòng quay lại đây cầu xin một xu nào!" Lam không hề nao núng, cô kéo vali bước về phía cửa, mỗi bước chân đều nhẹ nhàng như vừa trút bỏ được một gánh nặng ngàn cân. "Mẹ cứ giữ lấy cái gia thế giàu sang và đống quy tắc mục nát đó đi, con chỉ cần sự tự do thôi."
Cuộc cãi vã trở nên đỉnh điểm khi Thành cố gắng giằng lấy vali của Lam, anh ta quát tháo về nghĩa vụ và trách nhiệm, về việc cô sẽ mất tất cả nếu bước ra khỏi cánh cổng này. "Mất tất cả? Không, Thành ạ, tôi đang lấy lại tất cả đấy chứ. Tôi lấy lại tên của tôi, lấy lại những mùa Tết được cười đùa bên mẹ ruột, lấy lại lòng tự trọng mà các người đã dẫm đạp suốt bấy lâu nay." Lam gạt tay Thành ra, một cái gạt tay dứt khoát như chặt đứt mọi sợi dây tình cảm cuối cùng.
*
Cô bước ra khỏi biệt thự, không một lần ngoảnh lại để nhìn cái bóng của bà Phương đang lồng lộn bên cửa sổ hay vẻ mặt thảm hại của Thành. Chiếc taxi đã chờ sẵn ở cổng, Lam bước lên xe, hít sâu luồng không khí tự do của những ngày cuối năm, một mùi vị mà 10 năm qua cô đã lãng quên. Trong lòng cô không có sự oán hận, chỉ có một sự nhẹ nhõm đến lạ kỳ, giống như con chim sổ lồng nhìn thấy bầu trời bao la phía trước.
Chuyến xe đưa cô về miền quê trung du, nơi có những đồi chè xanh mướt và người mẹ già đang ngóng đợi bên hiên nhà. Khi thấy Lam bước xuống xe cùng vali hành lý ngay trước ngày ông Công ông Táo, mẹ cô đã bật khóc vì kinh ngạc và xúc động. "Lam... sao con về sớm thế này? Nhà chồng con có chuyện gì à?" Lam ôm lấy mẹ, hít hà mùi trầu không và mùi nắng trên áo bà, nước mắt lặng lẽ rơi: "Con về ăn Tết với mẹ, năm nay và nhiều năm sau nữa, con sẽ không đi đâu cả."
Suốt những ngày Tết năm đó, ngôi nhà nhỏ ở quê luôn tràn ngập tiếng cười, Lam cùng mẹ đi chợ phiên, mua những nhành đào rừng đỏ thắm và gói những chiếc bánh chưng xanh mướt. Cô cảm nhận được giá trị của sự bình yên thực sự, nơi không có sự soi mói, không có những lời miệt thị và không có sự áp bức núp bóng lễ nghi. Bố cô, người đàn ông ít nói nhưng sâu sắc, chỉ vỗ vai con gái và bảo: "Đời người ngắn lắm, chọn nơi nào mình thấy được làm người thì hãy ở lại."
Trong khi đó, ở nhà họ Trịnh, không khí Tết trôi qua trong sự ảm đạm và những cuộc cãi vã giữa mẹ chồng và con trai. Bà Phương nhận ra rằng đội giúp việc dù có dọn sạch đến đâu cũng không thể mang lại hơi ấm cho căn nhà, và những món đồ mua sẵn dù đắt đỏ đến mấy cũng thiếu đi sự tỉ mỉ của một người vợ, người dâu. Thành bắt đầu hối hận, anh nhận ra sự nhu nhược của mình đã đẩy người phụ nữ yêu anh nhất đi vào con đường không thể quay lại.
Thành đã nhiều lần lái xe về quê Lam, đứng trước cổng nhà cô nhưng không dám bước vào, vì anh hiểu rằng sự tổn thương mà anh và mẹ anh gây ra đã quá lớn. Lam nhìn thấy anh qua khe cửa, nhưng cô không còn cảm giác đau đớn hay lưu luyến, cô chỉ thấy một người lạ đã từng đi chung một đoạn đường hầm tối tăm. Cô đã gửi đơn ly hôn, một hành động cuối cùng để khẳng định rằng cô không bao giờ thuộc về thế giới giả tạo đó nữa.
Kết thúc một năm đầy biến động, Lam mở một cửa hàng hoa nhỏ tại thị trấn quê nhà, cô dùng số tiền tích lũy riêng và sự khéo léo của mình để tạo dựng cuộc sống mới. Cô nhận ra rằng hạnh phúc không phải là được gả vào hào môn, mà là được sống đúng với giá trị của bản thân và được yêu thương một cách chân thành. Mỗi mùa xuân về, cô không còn phải nhận những cuộc điện thoại ra lệnh, thay vào đó là những lời chúc Tết ấm áp từ bạn bè và người thân.
Câu chuyện về "nàng dâu nổi loạn" nhà họ Trịnh trở thành một giai thoại trong vùng, nhưng đối với Lam, đó chỉ là một bài học đắt giá về sự tự chủ. Cô đã chứng minh rằng, khi người phụ nữ dám bước ra khỏi vùng an toàn đầy áp bức, họ sẽ tìm thấy một thiên đường của riêng mình. Bà Phương sau này cũng yếu dần, bà không còn đủ sức để mỉa mai ai, và trong những ngày cuối đời, bà thường nhìn vào những tin nhắn cũ của Lam mà thở dài, một sự hối hận muộn màng cho một tâm hồn quá đỗi hẹp hòi.
Lam giờ đây đã là một người phụ nữ rạng rỡ, cô gặp lại tình yêu với một người đàn ông chân phương, người sẵn sàng cùng cô về quê ngoại mỗi dịp Tết đến mà không một lời phàn nàn. Cuộc sống của cô từ nay chỉ còn những giai điệu ngọt ngào, những bữa cơm gia đình đầm ấm và một tương lai rộng mở phía trước. Kết thúc có hậu không phải là sự quay về và tha thứ mù quáng, mà là sự trưởng thành để tìm thấy một bến đỗ bình yên thật sự cho tâm hồn mình.
LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.