Chuyến xe khách cuối cùng của ngày ba mươi Tết gầm gừ chuyển bánh, để lại sau lưng làn khói xám xịt hòa vào cái lạnh tái tê của vùng quê Bắc Bộ. Tôi đứng lặng giữa con đường làng quen thuộc, tay xách nách mang, bên cạnh là đứa con trai nhỏ đang ngơ ngác nhìn quanh. Mùi khói bếp ngai ngái quện với hương hoa bưởi nồng nàn sau mưa xuân khiến sống mũi tôi cay xè. Mười năm rồi, kể từ ngày theo Thành về làm dâu phố thị, đây là lần đầu tiên tôi dám đặt chân về nhà ngoại vào đúng khắc giao thừa sắp cận kề.
Nhưng sự xúc động ấy chưa kịp tan ra thì chiếc điện thoại trong túi xách đã rung lên bần bật, âm thanh khô khốc ấy như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào sự ấm áp vừa nhen nhóm. Tôi run rẩy bắt máy, chưa kịp cất lời thì đầu dây bên kia, giọng bà Hiền – mẹ chồng tôi – đã rít lên như tiếng kim loại cọ xát vào nhau, sắc lẹm và chói tai. Bà không cần hỏi tôi đã đi đến đâu, bà chỉ quan tâm đến cái uy quyền đang bị thách thức của mình.
“Ăn cho nhanh cái mồm rồi bắt xe mà về ngay tối nay đi! Nhà này không phải cái chợ mà thích đi là đi, thích bỏ là bỏ. Cô nhìn xem cái nhà này giờ còn ra thể thống gì? Bát đũa mâm cỗ tất niên ai dọn? Đồ cúng mùng Một ai bày? Cô đi rước cái xác về bên ấy, định để mẹ chồng già này hầu hạ cả nhà à?”
Tôi đứng sững lại giữa cổng làng, cảm giác như có hàng ngàn mũi kim châm vào da thịt.
Mười năm qua, tôi đã sống như một cỗ máy được lập trình sẵn, sáng dậy từ năm giờ cặm cụi bếp núc, tối mịt mới được đặt lưng xuống giường sau khi đã lau sạch từng kẽ gạch. Tôi đã hy sinh cả tuổi trẻ để đổi lấy cái danh hiệu "con dâu hiền thảo" trong miệng bà, nhưng hóa ra trong mắt bà, tôi chỉ là một thực thể có nhiệm vụ dọn dẹp và hầu hạ.
Tôi hít một hơi thật sâu, cố giữ cho giọng mình không run rẩy: “Mẹ, con đã thưa với mẹ từ một tháng trước. Mười năm nay con chưa một lần ăn Tết với bố mẹ đẻ, con đã xin phép anh Thành và mẹ rất rõ ràng. Con vừa mới đặt chân tới cổng nhà ngoại, con không thể quay về ngay lúc này được.”
“Cổng hay nhà xí tôi không quan tâm!” – Bà Hiền cắt ngang bằng một tràng cười mỉa mai, thứ âm thanh lạch cạch như tiếng bộ xương khô va vào nhau. “Cái loại đàn bà sướng quá hóa rồ. Cô nên nhớ, cô về làm dâu nhà này là phúc đức ba đời nhà cô mới có được cái hộ khẩu thành phố. Lấy chồng thì phải theo thói nhà chồng, cái thứ ‘con gái là con người ta’ mà không biết thân biết phận. Hay là ở bên ấy nghèo hèn quá, định bám lấy cái mâm cơm nhà ngoại để trốn việc nhà chồng? Nhà tôi không có người làm đâu, cô đừng có mơ mộng hão huyền!”
Tôi nghe thấy tiếng Thành đứng bên cạnh bà, tiếng thở dài của anh ta lọt qua ống nghe. Tôi chờ đợi một lời bênh vực, một câu nói công bằng từ người đàn ông mà tôi gọi là chồng. Nhưng không, anh ta cất giọng, vẫn cái tông giọng bạc nhược và vô trách nhiệm như mọi khi: “Em nghe mẹ đi, mẹ đang huyết áp cao, có gì về rồi nói. Đi thăm thôi chứ ở lại làm gì, mang tiếng anh không biết dạy vợ để vợ bỏ nhà đi đêm giao thừa.”
Câu nói của Thành như giọt nước tràn ly, khiến quả bóng uất ức trong lòng tôi bấy lâu nay nổ tung thành trăm mảnh. Một sự im lặng đáng sợ bao trùm lấy không gian xung quanh, tôi không còn thấy buồn, không còn thấy sợ, trái lại, tôi thấy nực cười. Một điệu cười giễu cợt bật ra từ lồng ngực tôi, nghe chua chát và đầy bản lĩnh khiến đầu dây bên kia đột ngột khựng lại.
*
“Mẹ bảo nhà mình không có người làm à?” – Tôi thong thả nói, giọng bình thản đến lạ lùng nhưng chứa đầy sự đanh thép. “Lạ thật đấy, con cứ tưởng mười năm qua mẹ thuê được một con osin cao cấp không công, vừa biết đẻ cháu nối dõi cho mẹ, vừa biết kiếm tiền nộp cho mẹ hàng tháng, lại còn biết im lặng nghe mẹ sỉ vả mỗi ngày mà không dám ho một tiếng. Hóa ra trong mắt mẹ, sau mười năm, con vẫn chỉ là ‘người làm’ thôi sao?”
Bà Hiền có vẻ bị sốc trước sự phản kháng đột ngột này, bà lắp bắp một lát rồi gầm lên trong điện thoại: “Cô… cô dám ăn nói với mẹ chồng như thế hả? Cái loại mất dạy, loại đàn bà hư thân mất nết, có tí học thức vào rồi định trèo lên đầu lên cổ người già à?”
“Con mất dạy là vì ai?” – Tôi cười nhạt, liếc nhìn bố mẹ đẻ đang ngơ ngác, xót xa đứng ở bậc cửa trông ra. “Mười năm qua, con nhịn mẹ vì con trọng chữ ‘Hiếu’, con nhịn anh Thành vì con thương cái chữ ‘Tình’ từ thuở cơ hàn. Nhưng mẹ xem, mẹ coi bố mẹ con là gì mà bảo con ‘rước cái xác về’? Mẹ coi nhà ngoại là ‘nghèo hèn’ trong khi chính cái nhà mẹ đang ở, từng viên gạch, từng cái bàn ghế, không phải tiền bố mẹ con cho ngày cưới thì là gì? Mẹ chê nhà ngoại nghèo mà sao ngày xưa mẹ nhận sính lễ không thiếu một xu nào thế?”
Cơn giận của bà Hiền giờ đây đã biến thành sự hoảng loạn của kẻ vốn quen thói bắt nạt nhưng bất ngờ bị kẻ yếu phản đòn. Bà ta bắt đầu la lối, kêu gào rằng tôi là đứa con dâu phản phúc. Nhưng tôi không dừng lại, tôi muốn một lần nói cho hết những gì đã chôn giấu dưới lớp tro tàn của sự nhẫn nhịn.
“Mẹ bảo nhà không có người làm? Vậy thì tốt quá, từ nay mẹ cứ tập làm quen với việc tự cầm chổi, tự rửa bát, tự lo mâm cao cỗ đầy cho con trai mẹ đi. Vì cái ‘máy làm việc’ này… hỏng rồi, nó mệt rồi, và nó sẽ không bao giờ quay về cái xưởng hành hạ đó để mẹ bào mòn thêm một giây nào nữa!”
Thành giật lấy điện thoại từ tay mẹ mình, anh ta quát lớn, giọng đầy vẻ quyền uy giả tạo: “Lam! Em điên đủ chưa? Có biết mình đang nói gì không? Xin lỗi mẹ ngay lập tức và bắt xe về đây trước khi anh sang tận nơi lôi em về!”
*
Tôi gằn giọng, từng chữ thốt ra như những nhát dao cắt đứt sợi dây ràng buộc cuối cùng: “Anh cũng im đi! Loại đàn ông núp váy mẹ, thấy vợ mình bị sỉ nhục, thấy gia đình vợ bị xúc phạm mà chỉ biết lo cái huyết áp của mẹ anh thì không xứng đáng làm chồng tôi thêm một phút nào nữa. Đừng nói chuyện ‘dạy vợ’ với tôi khi anh còn chưa học được cách làm một con người có xương sống. Đơn ly hôn tôi sẽ gửi sau Tết. Còn giờ, tôi bận ăn bữa cơm đoàn viên mà tôi đã đánh đổi cả mười năm thanh xuân để có được.”
Tôi dứt khoát tắt máy và thực hiện thao tác chặn số ngay lập tức. Cảm giác lúc đó thật kỳ lạ, nó không phải là sự hối hận hay lo sợ, mà là một sự nhẹ nhõm đến vô cùng, giống như một người vừa trút bỏ được tảng đá nghìn cân trên vai. Ở phía bên kia thành phố, tôi hình dung ra cảnh bà Hiền đang ngã quỵ xuống ghế salon vì quá sốc, còn Thành thì đứng ngây dại với chiếc điện thoại chỉ còn những tiếng tút dài vô vọng. Sự kiêu ngạo của họ đã hoàn toàn sụp đổ trước sự cứng cỏi của một người đàn bà đã quyết định buông bỏ tất cả để tìm lại chính mình.
Tôi bước vào nhà, mùi bánh chưng xanh, mùi dưa hành và hơi ấm từ bếp lửa của mẹ tôi lan tỏa. Bố tôi đứng đó, đôi mắt ông đỏ hoe, ông không hề trách mắng một lời dù đã nghe thấy toàn bộ cuộc đối thoại vừa rồi. Ông chỉ lẳng lặng đỡ lấy túi xách trên tay tôi, bàn tay già nua run run nhưng đầy vững chãi.
Mẹ tôi bước lại gần, bà nắm lấy đôi bàn tay lạnh giá của tôi, giọng bà nghẹn ngào nhưng chứa chan bao dung: “Về là tốt rồi con ạ, về với bố mẹ. Nhà mình tuy nghèo, tuy không có nhà cao cửa rộng như trên phố, nhưng không bao giờ thiếu chỗ cho mẹ con con. Cứ nghỉ ngơi đi, mọi chuyện đã có bố mẹ lo.”
Bữa cơm tối mùng Một Tết ở nhà ngoại ấm áp lạ thường, một không khí mà mười năm qua tôi chỉ được thấy trong những giấc mơ chập chờn. Không có tiếng quát tháo của mẹ chồng, không có sự soi mói từng miếng ăn, cũng không có sự im lặng đáng sợ của người chồng vô tâm. Chỉ có tiếng cười của đứa nhỏ khi được ông ngoại kể chuyện xưa, và tiếng húp sùm sụp bát canh măng nóng hổi của bà ngoại.
Những ngày Tết sau đó, đúng như tôi dự đoán, Thành liên tục dùng các số điện thoại khác nhau để gọi điện, thậm chí anh ta còn lặn lội bắt xe về tận quê ngoại. Anh ta đứng trước cổng, gương mặt phờ phạc, tìm cách van xin và hứa hẹn đủ điều. Anh ta nói rằng mẹ anh ta đã ốm thật, rằng nhà cửa giờ loạn hết cả lên vì không ai biết làm gì, rằng anh ta đã biết lỗi và sẽ thay đổi.
Nhưng tôi đứng trong sân, nhìn qua khe cửa gỗ, lòng bình thản như mặt hồ không gợn sóng. Tôi hiểu rằng, sự tha thứ dễ dàng lúc này chỉ khiến những kẻ ích kỷ như Thành và bà Hiền thêm lấn lướt trong tương lai. Họ không thương tôi, họ chỉ đang nhớ cái sự tiện nghi và sức lao động mà tôi đã cung cấp cho họ suốt mười năm qua.
Bà Hiền sau trận "quỵ" vì sốc đó cũng bắt đầu phải đối mặt với thực tế nghiệt ngã mà bà ta hằng coi thường. Bà ta phải tự mình vào bếp, tự mình dọn dẹp đống bát đũa chất cao như núi sau mấy ngày Tết, điều mà mười năm qua bà coi là lẽ đương nhiên của "người khác". Những người láng giềng trước đây vẫn nghe bà khoe khoang về sự uy quyền giờ lại xì xào bàn tán về việc con dâu bà đã dứt áo ra đi như thế nào.
Tôi nhìn con trai đang chạy nhảy tung tăng trên sân gạch của ngoại, hai má nó ửng hồng vì nắng xuân. Tôi cảm nhận được một nguồn năng lượng mới đang chảy trong huyết quản, một sự tự tin mà tôi đã đánh mất từ lâu. Mười năm là một quãng thời gian quá dài cho một sai lầm, nhưng như người ta vẫn nói, không bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại từ đầu.
Gió xuân thổi qua cánh đồng, mang theo hương vị của đất trời và sự khởi đầu mới. Tôi không còn là "người làm" của nhà ai cả, cũng không còn là kẻ phải cúi đầu xin xỏ một chút tình thương hay sự tôn trọng. Tôi là chính mình – một người đàn bà tự do, kiêu hãnh và sẵn sàng bước tiếp trên con đường do chính mình chọn lựa.
Ngày hôm nay, khi đứng giữa vườn bưởi đang nở hoa trắng xóa của bố mẹ, tôi biết mình đã thực sự về nhà. Mùa xuân này không chỉ là sự chuyển giao của đất trời, mà còn là mùa xuân của cuộc đời tôi, một cuộc đời không còn xiềng xích, chỉ có tình yêu thương thuần khiết và sự tôn trọng mà tôi xứng đáng được nhận.
Tôi nhìn về phía chân trời, nơi những tia nắng đầu năm đang chiếu rọi, thầm cảm ơn gáo nước lạnh ngày mùng Một ấy. Nếu không có sự tuyệt tình của họ, có lẽ tôi vẫn còn đang chìm đắm trong sự nhẫn nhục mù quáng. Cánh cửa cũ khép lại để một hành trình mới rộng mở hơn, rực rỡ hơn chính thức bắt đầu từ giây phút này.
Mọi thứ rồi sẽ ổn, tôi tin là như vậy, vì ít nhất tôi đã tìm lại được bản thân mình giữa những bão giông của lòng người. Tết này, tôi không cần mâm cao cỗ đầy, tôi chỉ cần một trái tim bình yên và một tâm hồn tự do để đón nhận những gì tốt đẹp nhất đang chờ phía trước.
Mùa xuân thực sự đã về trên mái nhà của bố mẹ tôi, và trong cả trái tim tôi nữa.
LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.