CHƯƠNG 1: TỜ CAM KẾT Ố VÀNG
Không gian trong nhà anh Vinh như đặc quánh lại ngay khoảnh khắc tờ giấy ố vàng được đẩy về phía tôi. Tay tôi run lên, mép giấy khẽ cong lại dưới ngón tay. Cảm giác giống như vừa chạm vào một phần ký ức mà suốt bao năm qua tôi đã cố cất giấu tận cùng ngăn kéo ký ức.
Chữ viết trên giấy là của tôi – nét chữ con gái lớp 10, non nớt, nghiêng nghiêng nhưng đầy quyết tâm. Tôi đọc từng chữ, từng dòng mà tim như thắt lại. Tờ cam kết ghi rõ: “Nếu anh hai nuôi con ăn học hết cấp ba và đại học, sau này con sẽ cố gắng kiếm 500 triệu để trả ơn anh.” Bên dưới còn có chữ ký của tôi – nhỏ xíu, run rẩy nhưng thật.
Tôi ngẩng đầu lên, bắt gặp ánh mắt anh Vinh. Ánh mắt ấy không phải lạnh lùng, cũng không hẳn tức giận. Nó mênh mang, pha chút trách móc, lại pha thêm nỗi buồn của người đã chịu đựng quá nhiều.
“Em thấy chưa?” – anh nói chậm rãi – “Anh không nói sai. Em đã hứa. Anh đâu ép em?”
Tôi cố giữ bình tĩnh: “Nhưng tờ giấy này… là em viết lúc còn con nít. Anh biết mà. Làm sao nó có giá trị để lấy ra đòi tiền được?”
Anh nhếch môi, không cười: “Em lớn lên được là nhờ ai? Hồi đó anh mới mười bảy, đáng ra cũng phải được đi học. Nhưng anh nghỉ, đi phụ hồ, bốc vác, đủ nghề… Tất cả chỉ để em không phải nghỉ học. Anh chưa từng trách em. Anh chỉ giữ lại tờ này để nhớ rằng một ngày nào đó em thành tài, em không quên anh.”
Tôi nghẹn lại. Ký ức ùa về: những ngày mưa lạnh, anh Vinh đi làm về người toàn bụi xi măng; những buổi tối anh lén đưa tiền cho mẹ để tôi đóng học phí; những hôm anh chỉ ăn cơm chan nước mắm cho qua bữa để dành tiền mua sách cho tôi. Tất cả đều là thật.
Tôi biết ơn anh. Nhưng cảm giác bị “lôi” tờ giấy cam kết ra lúc này khiến tôi khó chấp nhận. Và quan trọng hơn, 500 triệu kia là tiền dành dụm của vợ chồng tôi, thậm chí giờ vợ chồng tôi còn đang kẹt vốn để mở rộng cửa hàng. Mười năm qua, tôi đã hỏi không biết bao lần, mỗi lần anh lại bảo làm ăn khó khăn, bảo tôi thông cảm. Tôi thông cảm mãi… đến mức thành quen.
Tôi hít một hơi sâu: “Nhưng đó là chuyện khác. Số 500 triệu em cho anh mượn mua xe dịch vụ… là chuyện vay mượn rõ ràng. Còn tờ cam kết… em không nghĩ nó là lý do để giữ tiền em.”
Anh Vinh khoanh tay trước ngực: “Anh chỉ có một câu: em hứa thì em giữ lời. Nếu không có anh, làm sao em có công việc tốt, gia đình yên ấm như bây giờ?”
Tôi nhìn anh rất lâu. Trong giây phút ấy, tôi vừa giận vừa thương. Giận vì anh không nói rõ ngay từ đầu. Thương vì anh đã sống cả một tuổi trẻ hy sinh mà không bao giờ hỏi lại tôi điều gì – cho đến bây giờ.
Cuối cùng, tôi đứng dậy: “Em về. Để em suy nghĩ.”
Anh không ngăn tôi lại. Chỉ nói nhỏ:
“Em càng chần chừ, vợ chồng em càng khó hòa thuận. Nhưng nhớ, anh chưa từng lấy của em một đồng. Em tự nguyện ghi ra.”
Tôi ra khỏi nhà anh, nắng chiều như đổ lửa xuống mặt đường. Mọi âm thanh xung quanh trở nên méo mó, chỉ còn tiếng tim mình đập thình thịch. Khi về đến nhà, chồng tôi nhìn tôi với khuôn mặt căng thẳng.
“Thế nào? Anh ta hứa trả chưa?”
Tôi im lặng. Chỉ một lúc sau, chồng tôi đã gằn giọng:
“Em đừng nói với anh là em lại mềm lòng nữa.”
Tôi chỉ biết ôm đầu. Một bên là người anh ruột thịt đã hy sinh cả thời tuổi trẻ cho tôi. Một bên là người chồng đang cùng tôi xây dựng tổ ấm. Và tôi — mắc kẹt giữa vòng xoáy của tình thân và nghĩa vợ chồng, chẳng biết đâu là đúng, đâu là sai.
*
CHƯƠNG 2: NGHĨA – TÌNH – NỢ
Tối hôm đó, tôi không ngủ được. Tôi nằm cạnh chồng nhưng đầu óc lộn xộn như một mớ dây điện rối. Chồng tôi quay sang, ánh mắt vẫn còn sự bực bội không giấu được.
“Em nói anh nghe đi, rồi em tính sao?” – giọng anh trầm xuống.
Tôi khẽ đáp: “Em… chưa biết. Em vẫn thấy anh Vinh có lý.”
“Có lý?” – chồng tôi bật dậy – “Em có nghĩ đến cảm xúc của anh không? Đó là tiền tụi mình dành dụm bao năm. Giờ anh ta lấy tờ cam kết trẻ con ra để giữ tiền của em? Như vậy là hợp lý hả?”
Tôi nắm tay chồng: “Anh hiểu cho em chút… anh Vinh đã hy sinh nhiều lắm. Nếu không có anh ấy, em đâu có được học hành đầy đủ.”
Chồng tôi thở dài, lùi lại: “Anh không phủ nhận anh ta có công. Nhưng em thử nghĩ đi, công ra công, nợ ra nợ. Nếu muốn em báo đáp, nói thẳng từ đầu, anh còn tôn trọng. Đằng này… cứ nói khó khăn, khó khăn, rồi mua xe, xây sân… Em không thấy có vấn đề sao?”
Tôi cắn môi. Tôi cũng thấy. Nhưng cảm giác phản bội anh trai mình khiến tôi nghẹn lại.
Buổi sáng hôm sau, mẹ gọi tôi. Giọng bà nhỏ nhẹ nhưng đầy lo lắng:
“Con à… chuyện của anh Vinh mẹ biết rồi. Con đừng trách nó. Nó vất vả cả nửa đời, giờ thấy em khá giả, nó sợ bị bỏ lại. Nó không muốn thua thiệt trước mặt vợ con.”
“Nhưng mẹ ơi, như vậy đâu công bằng với vợ chồng con.”
Mẹ thở dài: “Trong nhà bao giờ cũng vậy con ạ. Người có lòng lại hay là người chịu thiệt. Nhưng mẹ mong con tìm cách dung hòa.”
*
Tắt máy, tôi chỉ biết ôm mặt khóc. Ai cũng muốn tôi hiểu, nhưng chẳng ai hiểu cảm giác bị kẹt giữa hai bờ nghĩa – tình – nợ.
Buổi chiều, tôi quyết định trở lại nhà anh Vinh lần nữa. Tôi muốn nói chuyện rõ ràng, lần này không né tránh nữa.
Anh đang ngoài sân, tay cầm vòi nước tưới cây. Thấy tôi, anh hơi khựng lại.
“Em lại tới?”
Tôi gật đầu: “Anh, mình nói chuyện cho ra lẽ một lần.”
Anh đặt vòi nước xuống, khoanh tay: “Anh nghe đây.”
Tôi nuốt nước bọt: “Anh, em biết ơn anh. Em không bao giờ phủ nhận điều đó. Nhưng anh cũng phải hiểu, 500 triệu đó là tiền tích cóp của vợ chồng em. Anh hứa ba năm sẽ trả, nhưng kéo dài đến mười năm. Em hỏi gì anh cũng bảo khó khăn. Trong khi thực tế… anh đâu thiếu thốn như anh nói.”
Anh Vinh cau mày: “Em đang nghi ngờ anh à?”
“Không phải. Chỉ là… em cảm thấy anh không thẳng thắn với em.”
Không khí căng như dây đàn.
Một lúc lâu, anh Vinh mới thở dài:
“Em nghĩ anh muốn giữ tiền của em à? Không. Anh chỉ… anh chỉ sợ. Sợ một ngày em thành đạt, có nhà cửa, có chồng con, rồi em quên mất anh từng hy sinh điều gì.”
Tôi nhìn anh, lần đầu tiên thấy trong lời nói ấy không phải sự tính toán mà là nỗi tủi thân của một người cả đời chỉ biết nhường nhịn.
Anh nói tiếp, giọng buồn rười rượi:
“Ngày em đưa anh 500 triệu, anh mừng như bắt được vàng. Không phải vì có tiền… mà vì em đã tin anh. Anh đã nghĩ, cuối cùng những hy sinh của mình cũng có chút ý nghĩa.”
Tôi lặng người.
“Em bảo anh làm ăn khấm khá, nhưng em đâu biết… anh cày ngày cày đêm để lấy lại những gì đã mất. Cái xe ga anh mua cho con là tiền thưởng nó đậu đại học, anh muốn nó không khổ như anh ngày xưa. Còn laptop, anh mua trả góp. Cổng sân… bố mẹ góp một nửa để sửa chung.”
Anh nhìn tôi, đôi mắt sưng đỏ:
“Anh chưa bao giờ muốn lợi dụng em. Nhưng anh nghĩ… 500 triệu đó cũng giống như em trả lại cho anh chút nào công anh đã dành.”
Tôi không biết nói gì. Lý lẽ của anh không sai. Cảm xúc của anh… càng không sai. Nhưng chồng tôi thì sao? Gia đình nhỏ của tôi thì sao?
Tôi chỉ có thể nói khẽ:
“Anh cho em thêm thời gian suy nghĩ.”
Anh gật đầu: “Được. Nhưng mong em hiểu lòng anh.”
CHƯƠNG 3: LỜI GIẢI CỦA TRÁI TIM
Tối hôm đó, tôi ngồi trước hiên nhà, nhìn ánh đèn vàng ngoài ngõ, lòng trống rỗng. Chồng tôi bước ra, ngồi xuống cạnh, im lặng một lúc rồi mới nói:
“Nếu em thật sự muốn trả nợ ân tình cho anh trai, anh sẽ không cản. Nhưng anh muốn mọi chuyện rõ ràng. Không phải một bên hy sinh còn bên kia bị coi nhẹ.”
Tôi tựa đầu vào vai anh: “Em không muốn mất anh. Nhưng em cũng không muốn anh Vinh nghĩ em vô ơn.”
“Vậy thì em chọn giải pháp dung hòa.” – chồng tôi nói – “Không phải cứ hoặc trắng hoặc đen.”
Tôi ngước lên: “Ý anh là?”
Anh mỉm cười nhẹ: “Cho anh thời gian.”
Sáng hôm sau, tôi theo chồng đến gặp anh Vinh – lần này là cả hai vợ chồng. Anh Vinh hơi bất ngờ khi thấy chồng tôi đi cùng, ánh mắt có chút phòng thủ nhưng không gay gắt như tôi tưởng.
Chồng tôi mở đầu rất chậm rãi:
“Anh Vinh, em nói thẳng. Nghĩa của anh dành cho vợ em, em tôn trọng. Em không bao giờ phủ nhận. Nhưng khoản 500 triệu đó không phải ‘đền ơn’, mà là tiền vợ chồng em cho anh mượn. Anh không thể dùng tờ cam kết trẻ con để hợp lý hóa việc chưa trả nợ.”
Anh Vinh im lặng, bàn tay siết lại.
Chồng tôi nói tiếp:
“Nhưng em hiểu, anh cũng có lý do riêng. Vậy nên… em đề nghị một cách khác.”
Không khí chùng xuống, tôi nín thở.
“Anh không cần trả một lúc. Em cho anh thêm ba năm nữa như anh từng hứa. Ba năm kể từ hôm nay. Mỗi năm anh trả một phần, tùy khả năng, không ép buộc. Nhưng… anh phải cam kết rõ ràng.”
Anh Vinh ngẩng lên: “Ý chú là… nếu anh không trả đủ thì sao?”
“Nếu anh không trả đủ,” – chồng tôi nhìn thẳng – “chúng ta coi như số tiền còn lại là vợ chồng em báo đáp phần nào công lao anh dành cho em ấy. Nhưng ít nhất… anh phải thể hiện thiện chí.”
Tôi quay sang nhìn chồng, bất ngờ đến nghẹn họng. Anh không chỉ thấu hiểu mà còn tìm ra cách để cả hai bên đều giữ được lòng tự trọng.
Anh Vinh trầm ngâm rất lâu. Rồi anh cười – nụ cười không còn sự tự ái, không còn cay cú, mà nhẹ nhõm:
“Được. Chú nói vậy, anh thấy hợp lý. Anh hứa… ba năm.”
Tôi xúc động: “Anh…”
Anh Vinh nhìn tôi, giọng ấm hơn:
“Anh chỉ sợ em quên thôi. Giờ anh hiểu rồi. Em chưa bao giờ quên.”
Tôi cầm tay anh, lần đầu tiên cảm thấy giữa hai anh em đã gỡ được nút thắt mười mấy năm.
Trong ba năm tiếp theo, đúng như lời hứa, anh Vinh gửi trả từng đợt nhỏ. Có lúc chỉ vài chục triệu, có lúc nhiều hơn. Và đúng ba năm, anh trả xong 2/3 số tiền. Anh gọi vợ chồng tôi qua nhà, đặt một phong bì lên bàn:
“Phần còn lại, anh xin phép… coi như em cho anh. Anh không muốn để nó thành gánh nặng nữa.”
Chồng tôi mỉm cười:
“Anh nói sao thì bọn em nghe vậy. Quan trọng là từ giờ anh em mình không còn vướng bận.”
Lần đầu tiên sau nhiều năm, gia đình tôi ngồi lại với nhau vui vẻ, không còn khoảng cách.
Tối hôm đó, tôi nằm cạnh chồng, khẽ nắm tay anh:
“Cảm ơn anh… vì đã hiểu em.”
Chồng tôi siết tay tôi: “Vì em là vợ anh. Em muốn bảo vệ gia đình ruột thịt của em, anh không trách. Chỉ cần… em cũng bảo vệ gia đình nhỏ của chúng ta.”
Tôi mỉm cười. Sau bao nhiêu sóng gió, cuối cùng tôi cũng hiểu rằng: nghĩa – tình – nợ không phải lúc nào cũng phân định được rạch ròi. Nhưng khi biết đặt tình thương lên trước những con số, mọi khúc mắc đều có thể tháo gỡ.
Và quan trọng nhất:
Tình thân chỉ bền khi có sự thấu hiểu.
Tình vợ chồng chỉ vững khi có sự cùng nhau.
Tôi đã tìm được lời giải… từ chính trái tim mình.
‼️‼️‼️LƯU Ý❌❌❌: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.