Chiếc bát hương trên bàn thờ bất ngờ rơi xuống nền gạch.
"Choang!"
Âm thanh khô khốc vang lên giữa khoảng sân im phăng phắc.
Lan đứng chết lặng.
Chiếc túi xách trên tay rơi xuống lúc nào cô cũng không biết.
Mắt cô mở to nhìn những mảnh sứ vỡ tung, tro hương vương vãi khắp nền nhà.
Trước bàn thờ, mẹ cô đang quỳ sụp xuống, hai tay ôm chặt di ảnh chồng, nước mắt chảy dài.
Còn em trai cô, Minh, mặt tái mét, đứng như hóa đá.
Không ai nói một lời.
Chỉ có tiếng gió thổi qua mái hiên cũ, làm những dải khăn tang màu trắng khẽ lay động.
Lan run run.
"Chuyện... chuyện gì đã xảy ra?"
Không ai trả lời.
Mẹ cô ngẩng đầu lên, đôi mắt đỏ hoe nhìn con gái.
"Con... con còn về làm gì nữa?"
Giọng bà khản đặc.
Lan bủn rủn cả chân.
"Mẹ..."
Bà chỉ tay lên bàn thờ.
"Cha con... có lẽ trách chúng ta rồi..."
Lan quay nhìn.
Bức ảnh của cha vẫn còn nguyên.
Nhưng phía trước bàn thờ, một phong bì màu vàng đã được mở sẵn.
Ngay trên mặt phong bì là dòng chữ nguệch ngoạc quen thuộc.
"Khi nào các con thật sự biết yêu thương nhau... hãy mở."
Tim Lan đập mạnh.
Đó là nét chữ của cha.
Nhưng cha cô đã mất gần mười năm.
...
Chỉ vài giờ trước, Lan vẫn nghĩ mình vừa làm được điều đúng đắn nhất trong cuộc đời.
Sau nhiều đêm trằn trọc, cô đã ký giấy chuyển nhượng mảnh đất hương hỏa mà cha để lại.
Mảnh đất ấy là kỷ niệm cuối cùng của gia đình.
Nơi đó có căn nhà cũ.
Có cây khế cha tự tay trồng.
Có chiếc võng mẹ từng ru ba chị em ngủ.
Có cả những mùa hè đầy tiếng cười.
Nhưng cuối cùng...
Lan vẫn bán.
Ba trăm triệu đồng.
Toàn bộ số tiền được cô mang đi trả sạch những khoản nợ mà chồng và em trai đã lỡ vay trong lúc làm ăn thất bại.
Không giữ lại một đồng.
Người ta còn bảo cô dại.
"Có ai bán luôn đất của tổ tiên chỉ để trả nợ cho người khác không?"
Lan chỉ cười.
"Nợ có thể trả. Gia đình tan vỡ thì không mua lại được."
Suốt quãng đường trở về, trong lòng cô nhẹ nhõm.
Cô nghĩ tối nay cả nhà sẽ được ngủ một giấc yên.
Không còn ai đến đòi nợ.
Không còn tiếng cãi vã.
Không còn những cuộc gọi dọa dẫm.
Cô còn ghé chợ mua thêm ít trái cây và bó hoa cúc vàng để thắp hương cho cha.
Vậy mà...
Cảnh tượng trước mắt khiến mọi suy nghĩ của cô tan biến.
...
Mẹ cô lau nước mắt.
"Con biết hôm nay là ngày gì không?"
Lan khựng lại.
"Hôm nay..."
Cô lặng người.
Đúng rồi.
Hôm nay là ngày giỗ cha.
Vì quá bận lo xoay tiền, cô suýt quên mất.
Lan cúi đầu.
"Con xin lỗi..."
Mẹ cô lắc đầu.
"Mẹ không trách chuyện đó."
Bà nhìn thẳng vào mắt con gái.
"Mẹ trách con bán đất."
Lan cắn chặt môi.
"Con không còn cách nào khác."
"Còn."
"Mẹ..."
"Con chưa từng hỏi mẹ."
Lan nghẹn lời.
"Con chỉ nghĩ... nếu không trả nợ..."
"Thì sao?"
"Mọi người sẽ khổ."
Mẹ cô thở dài.
"Khổ một thời còn hơn mất gốc cả đời."
Không khí trở nên nặng nề.
Minh bước tới.
"Chị..."
Lan quay lại.
Cậu cúi gằm mặt.
"Em xin lỗi."
"Đừng xin lỗi."
"Chính em là người làm liên lụy."
Lan lắc đầu.
"Gia đình thì không nói liên lụy."
Minh bật khóc.
"Tại em ham kiếm tiền."
"Tại em tin người."
"Tại em..."
Lan ôm lấy em trai.
"Thôi."
"Đừng tự trách nữa."
Hai chị em đứng lặng.
Mẹ cô quay mặt đi lau nước mắt.
Đúng lúc ấy...
Một giọng đàn ông vang lên ngoài cổng.
"Có ai ở nhà không?"
Ba người cùng nhìn ra.
Một người đàn ông lớn tuổi mặc áo sơ mi cũ bước vào.
Trên tay ông là chiếc túi da đã bạc màu.
Ông lễ phép cúi đầu trước bàn thờ rồi mới quay sang.
"Xin lỗi vì đến muộn."
Lan chưa từng gặp người này.
"Chú là..."
Ông mỉm cười buồn.
"Tôi là người từng hứa với cha cô sẽ chỉ xuất hiện khi gia đình thật sự cần."
Lan cau mày.
"Tôi không hiểu."
Ông lấy từ túi ra một chiếc hộp gỗ nhỏ.
Chiếc hộp đã cũ.
Ổ khóa phủ bụi.
Ông đặt nhẹ lên bàn.
"Cha cô gửi tôi giữ nó suốt mười năm."
"Mười năm?"
Ông gật đầu.
"Ông ấy dặn rằng..."
"Nếu các con còn tranh giành, đừng đưa."
"Nếu các con còn đặt tiền bạc lên trên tình thân, cũng đừng đưa."
"Chỉ khi nào có người dám hy sinh quyền lợi của mình vì gia đình... mới được mang chiếc hộp này đến."
Lan sững sờ.
Người đàn ông nhìn cô thật lâu.
"Hôm nay... cô đã bán mảnh đất của mình để cứu cả nhà."
"Cha cô đoán... sẽ có ngày này."
Nước mắt Lan bất giác rơi xuống.
"Mẹ..."
Mẹ cô cũng chết lặng.
"Ông ấy... biết trước sao?"
Người đàn ông khẽ gật đầu.
"Ông ấy hiểu tính từng người."
"Ông ấy tin sẽ có một ngày gia đình này trải qua biến cố."
"Và cũng tin sẽ có một người đủ bao dung để giữ lại mái ấm."
Không ai nói gì.
Cả căn nhà chỉ còn tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường.
Người đàn ông đặt chiếc chìa khóa nhỏ lên bàn.
"Giờ... chiếc hộp thuộc về gia đình."
Ông quay người bước ra cổng.
Lan vội gọi.
"Khoan đã!"
"Trong hộp có gì?"
Ông dừng chân.
Mỉm cười.
"Một bí mật mà cha cô đánh đổi cả cuộc đời để giữ."
Nói xong, ông lặng lẽ rời đi.
Ba mẹ con nhìn chiếc hộp gỗ cũ.
Không ai dám mở.
Trong lòng mỗi người đều dâng lên cùng một câu hỏi.
Liệu bên trong chiếc hộp ấy có đủ sức thay đổi số phận của cả gia đình, hay sẽ mở ra một sự thật còn đau lòng hơn cả việc bán đi mảnh đất tổ tiên?