Chương 1: Sự Thật Bên Trong Ngôi Nhà Mái Tôn
Mùi cơm chín tới thơm lừng gian bếp nhỏ không làm vơi đi sự ngột ngạt đang đè nặng lên lồng ngực tôi. Suốt ba tháng qua, kể từ ngày mẹ đổ bệnh nặng rồi qua đời, căn nhà mái ngói cũ này chỉ còn lại tôi và ông Bình – người bố dượng mà mẹ tái hôn cách đây năm năm.
Mối quan hệ giữa tôi và ông Bình vốn dĩ chỉ dừng lại ở mức bằng mặt không bằng lòng. Khi mẹ còn sống, ông là người đàn ông ít nói, cần mẫn với mảnh vườn nhỏ sau nhà. Nhưng từ ngày mẹ mất, ông dường như thay đổi hẳn. Ông bắt đầu đi sớm về muộn, ánh mắt luôn né tránh tôi, và điều đáng sợ nhất là số tiền tích góp trong chiếc tủ gỗ của tôi cứ thế vơi dần. Đó là số tiền tôi dành dụm từ công việc làm gốm thủ công để dự phòng cho tương lai, được cất kỹ dưới đáy tủ. Ban đầu là vài trăm nghìn, sau đó là những tờ tiền mệnh giá lớn hơn cứ không cánh mà bay. Căn nhà chỉ có hai người, thủ phạm là ai, tôi chẳng cần đoán cũng biết.
Nỗi nghi ngờ biến thành sự cay đắng. Tôi bắt đầu quan sát ông với ánh mắt dò xét. Mỗi lần thấy ông lục đục bên chiếc tủ phòng khách hay lén lút dắt chiếc xe đạp cọc cạch ra cổng vào lúc chập choạng tối, tim tôi lại thắt lại. Tôi giận ông vì sự bất nghĩa với người đã khuất, và giận cả sự nhu nhược của bản thân khi không dám ba mặt một lời. Sự chịu đựng nào cũng có giới hạn, tôi quyết định phải tự mình tìm ra câu trả lời cuối cùng để đối chất với ông.
Chiều hôm ấy, sau khi thấy ông Bình dắt xe ra khỏi ngõ với dáng vẻ lật đật, tôi lặng lẽ bám theo phía sau. Đường làng gồ ghề, bóng dáng gầy gò của ông nhấp nhô theo từng nhịp đạp xe. Ông rẽ vào một con hẻm nhỏ dẫn ra khu chợ cũ ở rìa thị trấn, dừng lại trước một ngôi nhà mái tôn xập xệ.
Tôi nấp sau rặng cúc tần, tim đập liên hồi. Qua khung cửa sổ hoen gỉ, tôi thấy ông Bình đang cẩn thận mở một bọc vải nhỏ, bên trong là những tờ tiền quen thuộc mà tôi đã đánh dấu góc. Ông trao số tiền đó cho một người đàn ông trung niên tóc chớm bạc. Đầu gối tôi khuỵu xuống, cả người ngã quỵ bên bụi cây. Nước mắt của sự thất vọng và uất hận chực trào ra. Hóa ra những suy đoán của tôi là đúng, ông ấy thực sự đã lấy tiền của tôi để mang cho người khác. Sự phản bội từ người mà mẹ tôi từng hết mực tin tưởng khiến lòng tôi đau thắt.
Nhưng ngay khi tôi định xông vào để làm cho ra lẽ, giọng nói trầm đặc của người đàn ông trong nhà vang lên, cắt ngang tiếng thở dốc của tôi:
"Ông Bình này, số tiền này tôi thực sự không dám nhận nữa đâu. Ông đã giúp đỡ gia đình tôi quá nhiều rồi, từ lúc nhà tôi gặp chuyện ngặt nghèo đến nay. Bản thân ông cũng đâu có dư dả gì, lại còn phải lo cho cuộc sống của cháu An nữa."
Giọng người đàn ông trung niên bên trong ngôi nhà mái tôn vang lên đầy vẻ ái ngại. Tôi, lúc này đang quỵ ngã bên bụi cúc tần ngoài cửa sổ, bỗng khựng lại. Nước mắt còn chưa kịp lau khô trên má, tim tôi như lỡ một nhịp. Tôi nín thở, áp sát tai vào khe cửa gỗ mục nát, cố gắng nghe thật rõ câu trả lời.
Bóng ông Bình đổ dài trên chiếc bàn gỗ thô mộc. Ông khẽ ho khan một tiếng, chất giọng khàn khàn quen thuộc nhưng đầy vẻ mệt mỏi vang lên:
"Anh Tiến đừng nói thế. Ngày trước khi nhà tôi chưa chuyển về đây, nếu không có sự cưu mang của anh em trong tổ làm nghề gốm truyền thống của các anh, thì làm sao tôi có cơ hội học việc rồi gặp nhà tôi bây giờ. Huống hồ, xưởng gốm cũ của anh bị sập sau đợt bão lớn vừa rồi, bao nhiêu tâm huyết, lò nung, khuôn mẫu đều hỏng cả. Tôi biết anh đang phải gồng gánh nuôi mấy đứa nhỏ đi học. Số tiền này... thực ra không phải của riêng tôi, anh cứ cầm lấy để sửa lại cái lò nung trước đã. Có cái lò, anh mới giữ được cái nghề, mới có đồng ra đồng vào."
Chú Tiến – người đàn ông tóc chớm bạc – nhìn bọc tiền trên bàn, thở dài sườn sượt, đôi bàn tay chai sạn đan chặt vào nhau:
"Nhưng tôi biết đây là tiền tích góp của cháu An mà đúng không? Ông lén lấy thế này, con bé biết được thì tình nghĩa cha con trong nhà làm sao giữ nổi? Tôi áy náy lắm, chú Bình ạ."
Ông Bình im lặng một lát. Qua khe cửa sổ hoen gỉ, tôi thấy bờ vai ông chùng xuống, dáng vẻ gầy gò khắc khổ đến tội nghiệp. Ông khẽ xua tay, nở một nụ cười cay đắng:
"Con bé An nó thương mẹ nó lắm. Từ ngày nhà tôi mất, nó đâm ra lầm lì, ít nói. Nó nhìn tôi bằng ánh mắt đề phòng, tôi biết chứ. Bản thân tôi là bố dượng, lại chẳng có tài cán gì lớn, chỉ biết chăm mấy luống rau, phụ nó nhào đất nặn gốm. Số tiền này tôi mượn tạm của nó, tôi có ghi chép lại rõ ràng từng đồng trong cuốn sổ tay. Tôi tính rồi, xưởng gốm của anh hoạt động lại, tôi sẽ sang làm công không lương cho anh để trừ vào khoản này. Khi nào gom đủ, tôi sẽ bí mật bỏ lại vào tủ cho con bé. Nó còn trẻ, còn phải lo tương lai, tôi không thể để nó chịu thiệt thòi. Anh Tiến cứ yên tâm mà lo phục dựng lại xưởng đi."
Từng lời, từng chữ của ông Bình như những chiếc búa nện mạnh vào tâm trí tôi. Tôi bàng hoàng, hai tay bấu chặt vào vạt áo. Hóa ra, ông không phải là kẻ tham lam, bất nghĩa như tôi đã oán hận. Ông đang âm thầm mang số tiền tích góp ấy đi giúp đỡ một người đồng nghiệp cũ đang lâm vào cảnh khốn cùng, người đã từng có ơn với ông trong quá khứ. Mà trớ trêu thay, người đó lại chính là một trong những nghệ nhân gốm kỳ cựu của làng nghề truyền thống này.
Tôi lảo đảo lùi lại mấy bước. Đầu óc tôi rối bời như một tơ vò. Một cảm giác tội lỗi, xấu hổ trào dâng mãnh liệt, bóp nghẹt lấy trái tim tôi. Tôi đã dùng ánh mắt định kiến, nhỏ nhen của một đứa con chồng để phán xét một người đàn ông bao năm qua luôn lặng lẽ hy sinh cho gia đình. Chính sự ích kỷ và lòng kiêu hãnh tổn thương đã làm tôi mù quáng.
Trong căn nhà nhỏ, tiếng sột soạt của bọc giấy gói tiền lại vang lên. Chú Tiến xúc động nói:
"Chú Bình, tấm lòng này của chú, cả đời này mẹ con tôi không quên được. Tôi hứa sẽ dốc sức làm lại xưởng, không để chú phải mang tiếng với cháu An đâu."
"Thôi, anh đừng khách sáo. Việc này... anh tuyệt đối giữ kín giúp tôi nhé. Đừng để con bé biết, tính nó tự trọng cao, lại đang tổn thương sau biến cố của mẹ, tôi không muốn nó phải bận lòng thêm vì chuyện của người lớn." Ông Bình vừa nói vừa đứng dậy, chỉnh lại chiếc nón lá cũ kỹ.
Biết ông sắp ra ngoài, tôi hoảng hốt quay người, cố gắng bước đi thật nhanh để không bị phát hiện. Đường về nhà chiều nay sao mà dài thế. Đôi chân tôi nặng trĩu như đeo đá. Bóng tối chập choạng buông xuống đường làng, nuốt chửng bóng dáng cô độc của tôi. Tôi về đến nhà trước, vội vàng vào bếp, giả vờ như đang bận rộn nhóm lửa nấu cơm, nhưng giọt nước mắt hối hận cứ liên tục rơi xuống mặt bếp đầy tro củi.
Một lát sau, tiếng chiếc xe đạp cọc cạch dừng trước cổng. Tiếng bước chân nặng nề, chậm chạp của ông Bình tiến vào hiên nhà. Tôi cố kìm nén cảm xúc, lên tiếng bằng một giọng cố tỏ ra bình thường:
"Bố... bố mới về ạ? Cơm sắp chín rồi, bố tắm rửa rồi vào ăn cơm."
Ông Bình khựng lại một nhịp ở cửa bếp. Có lẽ ông ngạc nhiên vì đã lâu lắm rồi tôi mới chủ động gọi ông một tiếng "Bố" một cách tự nhiên như vậy. Ông khẽ "ừ" một tiếng nhỏ trong cổ họng, ánh mắt lảng tránh nhìn vào đống củi khô rồi vội vã quay đi. Nhìn cái lưng còng của ông, lòng tôi thắt lại. Tôi phải làm gì đây để sửa chữa lỗi lầm này?
Chương 2: Cao Trào Và Sự Thấu Hiểu
Suốt mấy ngày sau đó, không khí trong nhà trở nên vô cùng ngột ngạt đối với riêng tôi. Ông Bình vẫn vậy, dậy từ tờ mờ sáng để ra vườn, sau đó lại dắt xe đi đến tận tối muộn mới về. Tôi biết ông đang sang xưởng gốm của chú Tiến để phụ giúp khuân vác, trộn đất, chuẩn bị cho mẻ gốm tái thiết đầu tiên. Khuôn mặt ông ngày càng hốc hác, hai bàn tay chằng chịt những vết xước mới do làm việc nặng nhọc.
Mỗi lần nhìn chiếc tủ gỗ phòng khách, lòng tôi lại nhói đau. Số tiền trong tủ không vơi thêm nữa, nhưng cuốn sổ tay nhỏ của tôi – nơi tôi ghi lại số tiền bán gốm – giờ đây đối với tôi như một bằng chứng cho sự ích kỷ của chính mình. Tôi quyết định không thể im lặng mãi được. Tôi cần phải làm một điều gì đó để giúp đỡ họ, và cũng là để chuộc lại lỗi lầm trong suy nghĩ của mình.
Chiều thứ Bảy, tôi quyết định đóng cửa gian trưng bày gốm nhỏ của mình ở đầu làng. Tôi gom hết số tiền mặt còn lại trong người, cộng với một số mẫu khuôn gốm độc đáo mà trước đây mẹ tôi và tôi cùng thiết kế, cẩn thận xếp vào một chiếc giỏ tre. Tôi đi theo con đường cũ, hướng về phía ngôi nhà mái tôn xập xệ của chú Tiến.
Khi tôi đến nơi, đập vào mắt tôi là một cảnh tượng khiến tôi không khỏi xúc động. Giữa cái nắng oi ả của buổi chiều, ông Bình và chú Tiến đang cùng nhau hì hục khuân những viên gạch chịu nhiệt lớn để xây lại vòm lò nung. Mồ hôi nhễ nhại ướt đầm đìa chiếc áo sờn vai của ông Bình. Ông thở dốc, bước chân có phần lảo đảo vì mệt nhưng đôi tay vẫn cẩn thận nâng niu từng viên gạch.
"Chú Bình, chú nghỉ tay uống ngụm nước đã. Tuổi chú đâu còn trẻ nữa, cứ cố thế này thì đổ bệnh mất!" Chú Tiến lo lắng nói, tay đưa chiếc ca nhựa đựng nước vối.
Ông Bình quệt mồ hôi trên trán, cười hiền từ: "Không sao, tranh thủ trời nắng phải xây cho xong cái vòm, lỡ mưa xuống thì công cốc. Anh cứ lo phần trộn vữa đi, tôi làm được."
Tôi bước ra khỏi bụi cúc tần, giọng tôi run run cất lên:
"Để con giúp một tay!"
Cả hai người đàn ông giật mình quay lại. Ông Bình nhìn thấy tôi, gương mặt ông biến sắc, chiếc xẻng trên tay suýt chút nữa rơi xuống đất. Sự hoảng hốt, lo sợ hiện rõ trong đôi mắt đục mờ của ông. Ông lắp bắp:
"An... An... sao con lại ở đây? Con... con theo dõi bố à?"
Tôi bước tới gần, đặt chiếc giỏ tre xuống đất. Nước mắt tôi lúc này không thể kìm nén được nữa, tuôn rơi lã chã. Tôi nhìn thẳng vào mắt ông Bình, nghẹn ngào:
"Con xin lỗi bố... Con xin lỗi vì đã nghi ngờ bố. Hôm trước, con đã đi theo bố và nghe thấy hết mọi chuyện rồi. Con thật tồi tệ khi nghĩ bố là người lấy trộm tiền để làm việc xấu. Con xin lỗi bố nhiều lắm!"
Ông Bình đứng sững như trời trồng. Đôi bàn tay lấm lem bùn đất và vôi vữa của ông run lên bần bật. Ông nhìn sang chú Tiến rồi lại nhìn tôi, ánh mắt đầy vẻ bối rối và cả sự tủi thân tích tụ bấy lâu nay. Chú Tiến thở dài, bước đến vỗ vai ông Bình rồi quay sang tôi:
"Cháu An à, bố cháu là một người đàn ông vĩ đại đấy. Ông ấy không muốn cháu phải chịu khổ, cũng không muốn cháu nghĩ xấu về ông ấy nên mới gánh vác tất cả một mình. Số tiền đó..."
"Con biết rồi chú Tiến ạ," tôi ngắt lời chú, lau vội nước mắt. Tôi mở chiếc giỏ tre, lấy ra bọc tiền còn lại và những chiếc khuôn gốm. "Đây là toàn bộ số tiền con mới thu được từ đợt hàng trước, và đây là những mẫu khuôn gốm độc quyền của nhà con. Con muốn góp chút sức mọn này cùng bố và chú để khôi phục lại xưởng gốm. Nghề gốm của làng mình không thể mất được, và tấm lòng của bố... con không thể để nó bị lãng quên."
Ông Bình nhìn bọc tiền và những chiếc khuôn gốm, rồi nhìn đứa con gái riêng của vợ đang đứng trước mặt khóc nức nở. Mọi rào cản, định kiến và sự xa cách suốt năm năm qua dường như tan biến trong khoảnh khắc ấy. Ông bước tới, đôi bàn tay run rẩy muốn ôm lấy tôi nhưng lại ngại ngần vì sợ bùn đất trên người làm bẩn áo tôi.
"An ơi... bố không trách con đâu. Là do bố không minh bạch ngay từ đầu. Bố cứ nghĩ... bố làm thế là tốt cho con, ai ngờ lại khiến con phải đau lòng suy nghĩ nhiều như vậy. Bố xin lỗi con..." Giọng ông nghẹn ngào, những giọt nước mắt lăn dài trên gò má nhăn nheo, khắc khổ.
Tôi không ngần ngại bước tới, ôm chầm lấy bờ vai gầy guộc của ông dượng. Khói bụi, mùi mồ hôi hòa quyện cùng mùi đất sét nồng nồng, nhưng đối với tôi lúc này, đó là mùi của sự ấm áp, của tình thân gia đình thực sự mà bấy lâu nay tôi đã vô tình chối bỏ. Chú Tiến đứng bên cạnh cũng quay mặt đi, khẽ quệt nước mắt vì cảm động trước cảnh tượng thiêng liêng ấy.
Chương 3: Ngọn Lửa Mới Từ Chiếc Lò Cũ
Sau buổi chiều hôm ấy, ngôi nhà của chúng tôi như có một luồng sinh khí mới. Sự ngột ngạt, nghi kỵ hoàn toàn biến mất, thay vào đó là tiếng cười nói và sự thấu hiểu. Tôi không còn để ông Bình phải lầm lũi một mình nữa. Mỗi ngày, sau khi hoàn thành công việc ở gian hàng của mình, tôi lại cùng ông sang xưởng của chú Tiến để phụ giúp.
Hóa ra, lòng tốt luôn có sức lan tỏa kỳ diệu. Câu chuyện ông Bình âm thầm giúp đỡ chú Tiến, rồi đến lượt tôi – một người trẻ – sẵn sàng chia sẻ bí quyết khuôn gốm gia truyền đã cảm động đến những người thợ gốm khác trong làng. Biết chuyện, mỗi người một tay, người thì góp vài ngày công, người thì hỗ trợ củi đốt, người lại giúp vận chuyển nguyên vật liệu. Chẳng mấy chốc, xưởng gốm đổ nát của chú Tiến đã được dựng lại khang trang hơn trước. Chiếc lò nung mới, to hơn và kiên cố hơn, được hoàn thành trong sự phấn khởi của tất cả mọi người.
Hôm nay là ngày mở mẻ gốm đầu tiên từ chiếc lò nung mới. Đây là sự kiện quan trọng, quyết định thành bại của bao công sức và tiền bạc mà mọi người đã đổ vào suốt hơn một tháng qua. Không khí tại xưởng gốm vô cùng hồi hộp. Ngoài trời, màn đêm đã buông xuống, nhưng quanh chiếc lò nung, ánh lửa bập bùng đỏ rực thắp sáng cả một vùng, soi rõ những khuôn mặt đầy kỳ vọng.
Ông Bình, chú Tiến và tôi cùng túc trực bên cửa lò. Sức nóng tỏa ra hầm hập, nhưng không ai muốn rời đi một bước. Ông Bình cẩn thận thêm từng thanh củi vào lò, ánh mắt ông nhìn chằm chằm vào ngọn lửa, đôi môi mím chặt. Tôi biết, ông đang cầu nguyện cho mẻ gốm này thành công, bởi nó chứa đựng cả danh dự và hy vọng trả lại số tiền cho tôi.
"Bố ơi, bố uống chút nước đi. Lửa đều rồi, bố nghỉ một lát đi ạ," tôi vừa nói vừa đưa cho ông chiếc khăn lau mồ hôi.
Ông Bình đón lấy chiếc khăn, nhìn tôi bằng ánh mắt trìu mến: "Bố không mệt đâu con. Nhìn ngọn lửa cháy đều thế này, bố mừng lắm. Mẹ con ở trên cao chắc cũng đang mỉm cười nhìn hai bố con mình đấy."
Tôi gật đầu, lòng dâng lên một niềm xúc động khó tả. Phải, nếu mẹ còn sống, mẹ chắc chắn sẽ rất tự hào về ông, và về cả sự trưởng thành của tôi.
Sau hai ngày đêm nung liên tục và một ngày chờ lò nguội, thời khắc quan trọng nhất đã đến. Chú Tiến cẩn thận dỡ từng viên gạch cửa lò. Lớp bụi tro bay ra, và rồi, những sản phẩm gốm đầu tiên lộ diện. Đó là những chiếc bình, những chiếc đĩa gốm với lớp men hỏa biến vô cùng tinh xảo, màu sắc chuyển biến kỳ ảo dưới ánh sáng mặt trời buổi sớm. Nhờ có những chiếc khuôn độc đáo mà tôi mang đến, kết hợp với kỹ thuật nung điêu luyện của chú Tiến và sự chuẩn bị đất kỹ lưỡng của ông Bình, mẻ gốm thành công rực rỡ ngoài mong đợi. Không một sản phẩm nào bị nứt hay lỗi men.
"Thành công rồi! Thành công mỹ mãn rồi chú Bình ơi! An ơi!" Chú Tiến reo lên, hai tay nâng niu một chiếc bình gốm, nước mắt giàn giụa vì sung sướng.
Những người thợ gốm xung quanh cũng vỗ tay reo hò vang dội. Ông Bình đứng nhìn những sản phẩm gốm hoàn hảo ấy, đôi vai ông run lên vì xúc động. Ông quay sang nhìn tôi, hai bố con không nói lời nào nhưng nụ cười rạng rỡ trên môi đã thay cho vạn lời nói.
Vài tuần sau, mẻ hàng đầu tiên được tiêu thụ nhanh chóng nhờ chất lượng và mẫu mã độc đáo. Chú Tiến mang đến nhà tôi một bọc tiền mới, dứt khoát đặt vào tay tôi trước sự chứng kiến của ông Bình.
"An à, đây là số tiền chú gửi lại cho cháu, hoàn chỉnh không thiếu một đồng. Còn đây là phần lợi nhuận chia theo công sức và khuôn mẫu của cháu. Chú và bố cháu cảm ơn cháu rất nhiều. Nhờ có cháu mà xưởng gốm mới có ngày hôm nay."
Tôi nhìn bọc tiền, rồi nhìn sang ông Bình. Tôi cầm lấy bọc tiền, nhưng không cất vào tủ riêng nữa. Tôi bước đến bên chiếc bàn thờ của mẹ, cẩn thận đặt bọc tiền lên đó, thắp một nén nhang thơm rồi quay lại nói với ông Bình:
"Bố ơi, số tiền này con muốn chúng ta cùng giữ để làm vốn chung cho gia đình mình. Từ nay về sau, con muốn cùng bố tiếp tục phát triển xưởng gốm cùng chú Tiến. Bố con mình sẽ cùng nhau làm việc, cùng nhau lo cho tương lai, bố nhé?"
Ông Bình nhìn tôi, đôi mắt ông đỏ hoe nhưng ngập tràn hạnh phúc. Ông bước đến, đặt bàn tay chai sạn lên vai tôi, khẽ gật đầu: "Được, được chứ con. Bố con mình cùng làm."
Khói nhang phảng phất bay lên, mang theo hơi ấm của tình thân và sự hòa hợp. Tôi nhận ra rằng, trong cuộc sống này, những nghi kỵ, hiểu lầm đôi khi chỉ là những thử thách để thử thách lòng tin và sự bao dung của con người. Lòng tốt thầm lặng của ông Bình không chỉ cứu sống một xưởng gốm, một gia đình đang gặp khó khăn, mà còn thức tỉnh tình yêu thương và sự thấu hiểu trong lòng tôi. Ngọn lửa trong chiếc lò nung gốm cũ đã tắt, nhưng ngọn lửa của tình thân, của lòng nhân ái và sự sẻ chia thầm lặng thì sẽ mãi mãi cháy sáng trong ngôi nhà nhỏ của chúng tôi.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.