Những tưởng tôi mồ côi bố, hôm bác hàng xóm mất, mẹ tôi mới khóc bảo: Bố ruột của con đấy... Bí mật hơn 20 năm dần lộ diện khiến tôi khóc òa... TRUYỆN NGẮN

"Mẹ! Sao mẹ lại khóc nhiều như thế? Bác Sinh dù sao cũng chỉ là hàng xóm thôi mà!"

Tiếng của Lâm vang lên giữa gian nhà cấp bốn trống trải. Anh vừa từ thành phố chạy xe máy về quê ngay trong đêm khi nghe tin ông bách hàng xóm – ông Sinh – vừa qua đời đột ngột sau một cơn suy nhược tuổi già. Bước vào nhà, Lâm ngỡ ngàng khi thấy mẹ anh, bà Đượm, đang ngồi bần thần trước hiên, đôi mắt sưng mọng, hai tay ôm lấy chiếc áo khoác cũ sờn của ông Sinh mà khóc nấc lên từng hồi.

Từ nhỏ đến lớn, Lâm vốn quen với việc gia đình mình và nhà bác Sinh sát vách nhau, chỉ ngăn cách bằng một hàng rào dâm bụt thấp lè tè. Bác Sinh sống độc thân, tính tình lầm lũi nhưng rất tốt bụng. Tuy nhiên, sự đau xót thái quá của mẹ ngày hôm nay khiến Lâm không khỏi thắc mắc và có chút khó chịu trong lòng. Anh luôn nghĩ bố mình đã mất từ khi anh còn ẵm ngửa, và mẹ anh là người phụ nữ một lòng thờ chồng nuôi con.

Bà Đượm ngước khuôn mặt gầy guộc lên nhìn con trai. Ánh mắt bà không còn sự giấu giếm nữa, chỉ còn một nỗi nghẹn ngào như một chiếc đập chứa đựng bí mật suốt hơn hai mươi năm qua bấy giờ đã vỡ tung. Bà đứng dậy, nắm chặt lấy đôi bàn tay đầy vết chai sạn của Lâm, giọng run rẩy:

"Lâm ơi... Con đừng nói như vậy. Con có biết vì sao cả đời này bác Sinh không lập gia đình, vì sao ông ấy luôn ở bên cạnh, lo lắng cho con từng tấm áo, manh áo không? Những tưởng con mồ côi bố... nhưng thực ra, ông Sinh chính là bố ruột của con đấy!"

Lâm sững sờ, lùi lại một bước, đầu óc quay cuồng. Bố ruột? Người đàn ông gầy gò, suốt ngày lầm lũi đi ra đi vào, người mà anh vẫn gọi bằng "bác Sinh" suốt hai mươi ba năm qua, lại là bố ruột của anh sao?

"Mẹ... mẹ nói cái gì thế? Mẹ đang đùa con đúng không?" Lâm lắp bắp, giọng run rẩy. "Bố con tên là Thành, ảnh thờ vẫn treo ở trên nhà mình cơ mà? Sao bây giờ mẹ lại nói bác Sinh là bố con?"

Bà Đượm lắc đầu, nước mắt tràn ra hai bên gò má khắc khổ: "Ảnh thờ đó... là của chú Thành, em trai ruột của ông Sinh. Chú ấy mất vì bạo bệnh từ ngày xưa khi chưa kịp lập gia đình. Mẹ nợ hương hồn chú ấy, và nợ cả bố con một lời xin lỗi suốt một đời..."

Lâm nhìn trân trân vào căn nhà trống huếch bên kia hàng rào. Toàn bộ ký ức tuổi thơ, lòng tự hào về gia đình bỗng chốc đảo lộn. Anh không thể thở nổi, quay lưng bước vội ra mảnh sân vắng, để mặc cho những câu hỏi bủa vây lấy tâm trí trong đêm muộn.

Đêm về khuya, không gian vùng quê nghèo yên tĩnh đến lạ kỳ. Lâm ngồi bó gối bên hiên nhà, ánh mắt vô định nhìn sang ánh đèn dầu leo lét bên nhà ông Sinh. Bà Đượm nhẹ nhàng bước đến, ngồi xuống bên cạnh con trai, khẽ thở dài rồi bắt đầu kể lại câu chuyện của ngày xưa bằng giọng trầm buồn:

"Năm đó, mẹ và ông Sinh yêu nhau. Nhưng gia đình bên nội con khi ấy rất nghèo, ông Sinh lại phải gánh vác nuôi một người em trai đau ốm triền miên là chú Thành. Khi mẹ mang thai con được hai tháng, chú Thành qua đời sau một trận ốm nặng, tiền bạc trong nhà khánh kiệt, nợ nần chồng chất. Bà nội con vì quá đau buồn nên cũng đổ bệnh liệt giường. Lúc ấy, vì không muốn mẹ phải về làm dâu một gia đình kiệt quệ, không muốn con sinh ra phải chịu cảnh thiếu thốn, ông Sinh đã đưa ra một quyết định đau lòng."

Bà Đượm nghẹn ngào nuốt nước mắt: "Ông ấy bàn với mẹ, xin phép bà nội cho mẹ danh nghĩa là vợ của chú Thành đã khuất, để mẹ có một chỗ dựa chính thức, con sinh ra có họ có hàng hợp pháp. Còn bản thân ông ấy chấp nhận dọn ra căn nhà nát sát vách, thề trước bàn thờ tổ tiên là cả đời này sống độc thân, chăm sóc bà nội và âm thầm làm lụng để nuôi con."

"Vậy tại sao khi lớn lên, khi kinh tế khá hơn rồi, ông ấy không nhận con?" Lâm quay sang, viền mắt đỏ hoe hỏi mẹ.

"Vì ông ấy thương con." Mẹ Lâm bật khóc. "Ông ấy bảo, con đang lớn lên một cách bình yên, con tự hào vì có một người bố đã khuất thiêng liêng. Nếu bây giờ ông ấy nhận con, người đời sẽ xì xào, bàn tán về danh phận của con, con sẽ phải chịu những lời gièm pha không đáng có. Ông ấy bảo chỉ cần hằng ngày được nhìn thấy con đi học về, nhìn thấy con trưởng thành là ông ấy mãn nguyện rồi."

Bà Đượm nắm lấy tay Lâm, kéo anh vào phòng trong, mở một chiếc hộp gỗ cũ kỹ ra. Bên trong là xấp tiền lẻ được vuốt phẳng phiu, xếp ngay ngắn cùng những bài kiểm tra điểm 10 từ thuở tiểu học của Lâm, và cả những bài báo viết về việc Lâm đỗ đại học.

"Con có biết tiền học phí đại học mỗi năm của con ở đâu ra không? Mẹ làm ruộng làm sao đủ. Là bác Sinh của con... à không, là bố con đấy. Ông ấy đi làm thuê, bốc vác, chắt bóp từng đồng rồi nhờ mẹ gửi cho con, dặn mẹ phải nói dối là tiền học bổng hoặc tiền tiết kiệm của mẹ. Mỗi lần con mua được cái áo mới, hay chiếc xe máy cũ để đi làm, ông ấy đều đứng bên hàng rào nhìn sang, cười hạnh phúc đến chảy nước mắt."

Lâm nghe đến đây thì hoàn toàn sụp đổ. Những ký ức xưa cũ như những thước phim quay chậm ùa về. Anh nhớ đến người đàn ông gầy gò, mỗi lần thấy anh đi học về đều đứng ở cổng cười hiền hậu, tay cầm quả ổi, củ khoai đưa cho anh. Anh nhớ cả ánh mắt khát khao, thèm muồng nhưng đầy dè dặt của ông Sinh mỗi khi nhìn anh ăn cơm cùng mẹ qua hàng rào râm bụt. Thì ra, tình yêu thương ấy chưa bao giờ cách xa. Nó ở ngay bên cạnh anh, thầm lặng và bao dung đến mức nghẹt thở.

Lâm quỳ sụp xuống chân mẹ, ôm lấy gối bà mà khóc òa như một đứa trẻ. Nỗi hối hận và lòng thương xót người cha thầm lặng cắn xé tâm can anh. "Bố ơi... con có lỗi với bố quá..."

Sáng hôm sau, Lâm dậy thật sớm. Anh không mặc đồ vest chỉnh tề như mọi khi về quê nữa, mà lặng lẽ mượn một bộ quần áo lam, sang nhà ông Sinh phụ giúp mọi người lo hậu sự. Căn nhà nhỏ bấy giờ đã ấm áp hơn khi bà con lối xóm đến sưởi ấm linh cữu.

Lâm bước đến trước ban thờ, thắp một nén nhang. Nhìn sâu vào di ảnh của ông Sinh – người đàn ông có nụ cười hiền từ nhưng đôi mắt đượm buồn, Lâm quỳ rạp xuống, đầu chạm đất kính cẩn.

"Bố ơi... Con trai về với bố đây." Lâm thầm thì trong nước mắt, tiếng "Bố" đầu tiên và cũng là duy nhất anh gọi người đàn ông này. "Con cảm ơn bố vì đã cho con một cuộc đời bình yên, cảm ơn bố vì sự hy sinh vĩ đại của bố. Từ nay về sau, con sẽ thay bố chăm sóc mẹ, sống thật tốt để bố ở trên cao được an lòng."

Bà nội của Lâm – bấy giờ đã là một bà lão tóc bạc phơ, ngồi trên chiếc ghế gỗ – khẽ run rẩy bước đến bên Lâm. Bà đặt bàn tay nhăn nheo lên vai anh, nghẹn ngào: "Thằng Sinh nó thương con lắm. Lúc nó mệt nằm trên giường, nó cứ nhìn sang cửa sổ nhà con rồi bảo: 'Thằng Lâm dạo này đi làm trên phố vất vả, mong cho nó luôn bình an'. Giờ con gọi nó một tiếng bố, ở dưới suối vàng chắc nó đang mỉm cười rồi con ạ."

Sau buổi hôm đó, không khí gia đình Lâm không hề u ám, ngược lại bỗng trở nên nhẹ nhõm và gắn kết hơn. Bi kịch hay những tủi hờn của quá khứ đã được hóa giải bằng sự thấu hiểu và tình yêu thương vô bờ bến.

Mấy tháng sau, Lâm quyết định dỡ bỏ hàng rào râm bụt giữa hai nhà, nối liền khoảng sân nhỏ thành một không gian rộng rãi, tràn ngập cây xanh và ánh nắng. Anh đón bà nội sang ở cùng với mẹ để tiện bề phụng dưỡng. Trên ban thờ ấm cúng của gia đình, di ảnh của ông Sinh được đặt ở vị trí trang trọng nhất, bên cạnh chú Thành.

Mỗi dịp cuối tuần từ thành phố về, Lâm lại cùng mẹ sửa soạn mâm cơm tươm tất, cả nhà quây quần bên nhau. Câu chuyện về người cha thầm lặng bên hàng rào dâm bụt trở thành một ký ức đẹp, một bài học sâu sắc đối với Lâm về tình phụ tử. Anh nhận ra rằng, tình yêu thương của cha mẹ đôi khi không cần phải ồn ào, không cần danh phận phô trương, nó chỉ đơn giản là sự dõi theo thầm lặng, che chở cho con bước qua những giông bão cuộc đời.