Mải mê theo đuổi sự nghiệp nơi phố thị, người con trai giật mình nhận ra đã quá lâu mình chưa về thăm nhà. Nghĩ là làm, anh cùng vợ âm thầm bắt xe về quê, háo hức chờ đợi nụ cười bất ngờ của cha mẹ. Nhưng chào đón anh lại là sự im lặng đến rợn người. Gọi cửa không ai thưa, bước vào nhà bếp chẳng thấy bóng mẹ, và rồi anh chết lặng khi thấy cha đang nằm bất động trên giường. Sự hốt hoảng lên đến đỉnh điểm khi anh lao vào kiểm tra, để rồi vỡ òa trước một sự thật suýt chút nữa đã khiến anh phải sống trong dằn vặt suốt đời... TRUYỆN NGẮN

"Cha ơi! Cha làm sao thế này? Tỉnh lại đi cha ơi!"

Tiếng hét xé lòng của Nam vang lên giữa căn nhà cấp bốn vắng lặng, phá tan bầu không khí u uất của miền quê lúc chập choạng tối. Đôi bàn tay anh run lẩy bẩy, áp chặt vào khuôn mặt gầy gộc, lạnh ngắt của người cha đang nằm bất động trên chiếc giường tre cũ kỹ. Đôi mắt ông nhắm nghiền, hơi thở mỏng manh đến mức tưởng chừng như có thể đứt đoạn bất cứ lúc nào. Toàn thân ông lạnh toát, một cánh tay buông thõng xuống sàn nhà, ngay cạnh đó là một chiếc bát sành vỡ tan, cháo trắng đổ lênh láng hòa cùng những viên thuốc sủi bọt dở dang.

"Anh Nam, bình tĩnh lại anh! Để em gọi cấp cứu, gọi bác sĩ ngay!" – Mai, vợ anh, mặt cắt không còn giọt máu. Chiếc vali du lịch hai vợ chồng vừa hào hứng kéo vào nhà giờ bị quăng lăn lóc ở góc cửa, quần áo, quà cáp văng tung tóe.

Mới chỉ nửa tiếng trước, Nam còn tràn ngập trong niềm háo hức. Ba năm bám trụ lại thành phố, quay cuồng với những dự án, những cuộc họp thâu đêm suốt sáng để leo lên chiếc ghế trưởng phòng, Nam đã quên mất lần cuối cùng mình nghe giọng mẹ là khi nào. Hôm nay, nhân dịp hoàn thành dự án lớn, anh quyết định không báo trước, cùng vợ âm thầm bắt chuyến xe muộn về quê để tạo cho cha mẹ một sự bất ngờ. Trên đường đi, anh còn cười bảo với Mai: “Chắc giờ này mẹ đang nấu cơm, thấy tụi mình về thế nào mẹ cũng mắng yêu rồi tất tả chạy ra chợ mua thêm con gà cho mà xem.”

Nhưng sự thật lại là một cái tát tàn nhẫn vào lòng kiêu hãnh của anh.

Chào đón họ không phải là mùi khói bếp thơm nồng, không phải là tiếng chó sủa mừng chủ, mà là một sự im lặng đến rợn người. Cổng ngõ mở toang, lá rụng đầy sân. Nam gọi lớn: "Mẹ ơi, Nam về rồi đây!" nhưng đáp lại chỉ là tiếng gió rít qua rặng tre. Bước vội vào nhà bếp, kiềng ba chân nguội ngắt, nồi niêu đóng một lớp bụi mỏng. Một cảm giác bất an ập đến, Nam lao nhanh vào phòng ngủ của cha mẹ, và cảnh tượng trước mắt khiến tim anh như ngừng đập. Cha anh nằm đó, cô độc và kiệt quệ.

"Mẹ đâu? Mẹ đi đâu rồi mà để cha nông nỗi này?!" – Nam gào lên trong sự hoảng loạn tột độ. Anh lay mạnh bờ vai gầy guộc của cha, nước mắt tuôn ra ướt đẫm. Sự hối hận như một bàn tay vô hình bóp nghẹt lấy cổ họng anh. Anh tự trách mình tại sao lại vô tâm đến thế, tại sao mỗi lần cha mẹ gọi điện, anh đều gạt đi bằng câu văn mẫu: “Con đang bận họp, tí con gọi lại”, để rồi cái "tí nữa" ấy kéo dài đến tận mấy tháng trời.

"Oa... oa..." – Bỗng từ gian buồng tối bên cạnh, một tiếng khóc trẻ con ré lên, mỏng manh nhưng đầy sợ hãi. Mai giật mình, run rẩy tiến về phía phát ra âm thanh. Trong bóng tối lờ mờ, cô nhìn thấy một đứa trẻ chừng hai tuổi, mặt mũi lấm lem, đang ngồi co rút ở góc giường, trên tay ôm chặt một chiếc áo khoác cũ của bà nội.

"Đứa bé này là ai? Sao lại ở nhà mình?" – Mai thốt lên, vừa sợ hãi vừa xót xa. Cô bế đứa trẻ lên, cơ thể nó nóng hầm hập, dường như đang sốt cao. Đứa nhỏ thấy người lạ thì hoảng sợ, khóc ngằn ngặt, miệng liên tục gọi: "Nội ơi... đói... bà nội đâu rồi..."

Nam lúc này không còn tâm trí đâu để suy nghĩ về đứa trẻ. Anh dồn hết sức lực bế xốc cha lên lưng, hướng ra cửa gào lớn: "Mai, cầm theo đèn pin! Ra đường lớn tìm xe nhanh lên! Cha yếu lắm rồi!"

Vừa lúc đó, ánh đèn xe máy loang loáng rọi vào sân, tiếng bước chân vội vã kèm theo giọng nói hớt hải của ông Năm hàng xóm: "Chú Thọ ơi! Tôi mua được thuốc hạ sốt cho thằng bé rồi đây... Ủa? Nam? Cháu về bao giờ thế?"

Nhìn thấy Nam đang cõng cha, ông Năm sững sờ rồi hiểu ngay ra sự tình. Ông vứt vội chiếc xe máy, chạy lại đỡ lấy ông Thọ: "Trời đất ơi! Ông Thọ ngất xỉu rồi à? Mau, đỡ ông ấy lên xe của chú, chú chở thẳng ra trạm y tế xã, nhanh lên!"

Trong suốt chuyến xe chạy trốn bóng đêm ấy, Nam ngồi phía sau ôm chặt lấy thân hình gầy gò của cha. Chưa bao giờ anh thấy cha mình nhẹ đến thế, tấm lưng ngày xưa vững chãi như bàn thạch nuôi anh khôn lớn, giờ đây xơ xác như một nhành cây khô trước gió. Nước mắt Nam rơi lã chã trên vai áo cha. Anh nghẹn ngào hỏi ông Năm: "Chú Năm ơi, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì? Mẹ cháu đâu? Còn đứa bé kia là con cái nhà ai?"

Ông Năm vừa nổ máy xe, vừa thở dài một tiếng sườn sượt, giọng đượm vẻ trách móc: "Cháu đi miết trên thành phố, có biết ở quê xảy ra chuyện gì đâu. Cách đây hai tháng, mẹ cháu đi chợ về thì bị tai nạn giao thông. Người ta quẹt phải rồi bỏ chạy..."

"Mẹ bị tai nạn?!" – Nam rụng rời chân tay, đầu óc quay cuồng. "Sao không ai nói cho cháu biết?"

"Bố mẹ cháu cấm chú nói!" – Ông Năm gắt nhẹ, nhưng giọng chùng xuống vì xót thương. "Ông Thọ bảo: ‘Thằng Nam nó đang ở giai đoạn quan trọng để thăng chức, áp lực lớn lắm. Giờ nói ra nó lại lo nghĩ, bỏ việc chạy về thì hỏng hết tương lai của nó’. Mẹ cháu bị chấn thương sọ não, hiện vẫn đang nằm điều trị tích cực trên bệnh viện tỉnh. Ông Thọ ở nhà vừa phải chăm thằng Bo – đứa nhỏ cháu vừa thấy đấy. Nó là con của người ta bỏ rơi trước cổng chùa, ông bà nhặt về nuôi làm phước. Mấy hôm nay thằng Bo sốt xuất huyết, ông Thọ thức trắng mấy đêm liền, tiền bạc trong nhà đổ hết vào viện phí cho vợ, lại lo tiền sữa cho cháu. Chắc ông ấy kiệt sức, hạ đường huyết rồi ngất xỉu đó thôi..."

Lời nói của ông Năm như ngàn vạn mũi dao đâm nát tâm can Nam. Anh chết lặng. Sự thật phơi bày ra trước mắt quá tàn nhẫn. Hóa ra, sự bình yên mà anh tưởng bấy lâu nay trên thành phố được đánh đổi bằng sự hy sinh thầm lặng, bằng máu và nước mắt của đấng sinh thành. Anh cứ ngỡ mình gửi vài triệu đồng mỗi tháng là đã tròn chữ hiếu, nào ngờ cái cha mẹ cần chưa bao giờ là tiền, mà là một cái ôm, một sự sẻ chia khi hoạn nạn.

Tại trạm y tế xã, sau khi được truyền dịch và cấp cứu kịp thời, ông Thọ từ từ mở mắt. Ánh đèn tuýp mờ ảo hiện ra, và người đầu tiên ông nhìn thấy là Nam. Con trai ông đang nắm chặt lấy bàn tay gầy gộc của ông, đôi mắt sưng mọng vì khóc quá nhiều.

"Nam... con đấy à? Sao... sao con lại về?" – Giọng ông Thọ thào thào, yếu ớt nhưng ánh lên vẻ lo lắng. "Công việc trên đó... có sao không con?"

Nam không kìm được lòng, quỳ sụp xuống bên cạnh giường bệnh, òa khóc như một đứa trẻ: "Cha ơi, con xin lỗi! Con bất hiếu quá! Cha mẹ gặp chuyện lớn như vậy mà con không hề hay biết. Con chỉ biết nghĩ đến bản thân mình..."

Ông Thọ mỉm cười hiền từ, đưa bàn tay run rẩy vuốt tóc con trai, thở dài: "Cha không sao, mẹ con trên tỉnh cũng đã qua cơn nguy kịch rồi. Cha mẹ già rồi, chỉ mong con thành đạt, vẻ vang với người ta. Thấy con bận rộn, cha mẹ mừng chứ không trách đâu..."

Mai đứng bên cạnh, bế thằng Bo đã được dán miếng hạ sốt và đang ngoan ngoãn ngủ say. Cô bước đến, khẽ lau nước mắt cho chồng rồi nói với ông Thọ: "Cha ơi, từ nay tụi con không để cha mẹ phải chịu khổ một mình nữa đâu. Công việc quý thật, nhưng gia đình mình mới là quan trọng nhất."

Một tuần sau...

Căn nhà cấp bốn vốn hiu quạnh nay bừng sáng và rộn rã tiếng cười. Mẹ Nam đã được xuất viện về nhà, dù bước đi còn chậm nhưng sắc mặt đã hồng hào trở lại. Nam đã xin ban giám đốc cho phép làm việc từ xa trong vòng một tháng, toàn tâm toàn ý ở lại quê nhà chăm sóc cha mẹ.

Dưới hiên nhà tràn ngập ánh nắng vàng của buổi sớm mai, Nam đang cùng cha dọn dẹp lại mảnh vườn trước sân, trồng thêm vài khóm hoa mười giờ mà mẹ thích. Phía trong nhà, Mai đang kiên nhẫn bón từng thìa cháo cho thằng Bo, thằng bé giờ đã khỏe mạnh, cười toe toét phô ra mấy chiếc răng sữa, quấn quýt lấy "chị dâu" không rời.

Mẹ Nam ngồi trên chiếc ghế mây, nhìn cảnh tượng sum vầy trước mắt, rơm rớm nước mắt vì hạnh phúc: "Gớm, mấy năm rồi nhà mình mới đông đủ thế này. Tổ tiên phù hộ, các con đều bình an."

Nam dừng tay cuốc, nhìn ngắm nụ cười rạng rỡ của cha, ánh mắt ấm áp của mẹ và gia đình nhỏ của mình. Anh nhận ra rằng, đỉnh cao của sự nghiệp hay sự giàu sang phú quý ngoài kia rốt cuộc cũng chẳng thể sánh bằng khoảnh khắc được ở bên cạnh những người thân yêu.

Báo hiếu không phải là đợi đến khi giàu sang, cũng không phải là những xấp tiền gửi vội. Báo hiếu là sự hiện diện, là thấu hiểu và sẻ chia khi cha mẹ còn ở bên ta. Chuyến trở về đầy giông bão lần này đã dạy cho Nam một bài học vô giá về tình mẫu tử, phụ tử thiêng liêng – thứ giá trị đạo đức ngàn đời của người Việt mà dù đi xa đến đâu, anh cũng sẽ không bao giờ được phép lãng quên.