Đang ngồi bên quán cà phê cóc quen thuộc nơi góc phố, chàng giám đốc trẻ thong dả gật đầu đồng ý khi đứa trẻ đánh giày dạo tiến lại mời chào. Bi kịch hay định mệnh có lẽ đều bắt đầu từ những khoảnh khắc vô tình như thế. Lúc rút ví thanh toán, anh sơ ý để rơi tấm ảnh thẻ cũ kỹ chụp chính mình thời trai trẻ xuống đất. Đứa bé nhanh tay nhặt giúp, nhưng vừa nhìn vào tấm hình, nó bỗng thốt lên kinh ngạc: "Sao chú lại giữ ảnh của bố cháu thế này?" Câu nói như sét đánh ngang tai khiến vị giám đốc sững sờ. Đuổi theo bước chân vội vã của thằng bé về tận căn trọ tồi tàn, anh chết lặng khi nhận ra người phụ nữ bên trong chính là... TRUYỆN NGẮN

"Sao chú lại giữ ảnh của bố cháu thế này?!"

Câu hỏi ngây ngô của thằng bé đánh giày như một tia sét rạch đôi bầu trời buổi sáng, đánh thẳng vào lồng ngực Thành. Ly cà phê sữa trên tay anh chao đảo, đổ tràn ra bàn kính. Thành đứng bật dậy, chiếc ghế nhựa ngã nhào ra sau phát ra tiếng động khô khốc. Anh nhìn chằm chằm vào tấm ảnh thẻ cũ kỹ, nước ảnh đã ngả vàng từ mười năm trước mà thằng bé đang cầm trên tay. Trong ảnh là Thành của tuổi đôi mươi – ánh mắt kiêu ngạo, nụ cười rạng rỡ của một kẻ chưa từng bị cuộc đời quật ngã.

"Cháu… cháu vừa nói cái gì? Ai là bố cháu?" – Giọng Thành run rẩy, anh chộp lấy vai thằng bé, hơi dùng lực khiến nó hoảng sợ lùi lại.

"Thì… người trong ảnh này ạ! Giống hệt bức ảnh  mẹ cháu để  ở nhà. Chú là ai? Sao chú lại ăn cắp ảnh của bố cháu?" – Thằng bé vừa nói vừa khóc mếu máo, tay nắm chặt hộp đồ nghề đánh giày, ánh mắt đầy vẻ phòng thủ và hoang mang.

Không kịp suy nghĩ thêm một giây nào, Thành rút ra một xấp tiền nhét đại vào tay đứa trẻ rồi gầm lên trong sự hoảng loạn tột độ: "Dẫn chú về nhà cháu. Ngay lập tức!"

Thằng bé sợ hãi quay đầu chạy, Thành cuống cuồng đuổi theo. Giám đốc một công ty công nghệ lớn, áo sơ mi phẳng phiu, giày tây sang trọng, giờ đây bất chấp tất cả mà lao đi trong những con hẻm nhỏ ngoằn ngoèo, nhớp nháp của khu ổ chuột ven sông. Tiếng thở dốc hòa cùng tiếng tim đập liên hồi như trống trận. Trong đầu Thành, một thước phim quá khứ vỡ vụn chợt quay cuồng tái hiện. Mười năm trước, anh là một gã trai nghèo trắng tay. Vì sự cấm cản ngặt nghèo của gia đình và cái nghèo bủa vây, anh đã để lạc mất Hạ – người con gái duy nhất anh yêu sâu đậm. Ngày anh đi du học theo sắp đặt của cha mẹ, cô ấy chỉ để lại một lá thư tuyệt tình rồi biến mất không dấu vết. Anh đã tìm cô suốt mười năm, nhưng vô vọng.

Thằng bé dừng lại trước một căn trọ xập xệ, mái tôn rỉ sét kêu lên ken két theo từng cơn gió hoang. Nó đẩy cánh cửa gỗ mục nát, khóc nấc lên: "Mẹ ơi! Có chú này lạ lắm…"

Thành loạng choạng bước vào. Không gian tối tăm, nồng nặc mùi thuốc bắc và sự ẩm mốc. Trên chiếc giường tre ọp ẹp góc phòng, một người phụ nữ gầy gò, gương mặt xanh xao hốc hác đang nằm co quắp, tay cắm kim truyền dịch nối với chai nước biển treo lủng lẳng trên chiếc đinh đóng vội vào tường.

Nghe tiếng động, người phụ nữ yếu ớt mở mắt. Khoảnh khắc ánh mắt hai người chạm nhau, thời gian như ngưng đọng. Chai nước biển trên tường rung lên bần bật theo nhịp run rẩy của thân hình người phụ nữ.

"Thành…?" – Giọng cô thều thào, nhỏ như tiếng muỗi kêu nhưng lại có sức nặng ngàn cân, đập tan mọi nghi ngờ cuối cùng trong lòng Thành.

"Hạ! Là em thật sao, Hạ?!" – Thành khuỵu gối xuống bên mép giường, nước mắt kìm nén suốt mười năm qua tuôn rơi lã chã. Anh muốn ôm lấy cô, nhưng nhìn thân hình tàn tạ, đầy vết kim tiêm của cô, tay anh chơi vơi giữa khoảng không, đau đớn đến nghẹt thở.

Thằng bé đánh giày – tên là An – đứng nép vào góc cột, đôi mắt xoe tròn ngơ ngác nhìn mẹ mình và vị chú thắt cà vạt lịch lãm đang khóc nghẹn ngào. Hạ nhìn Thành, nước mắt từ khóe mắt trũng sâu chảy dài, thấm đẫm chiếc gối ố vàng.

"Sao em lại nông nỗi này? Tại sao mười năm qua em trốn tránh anh? Và đứa trẻ này… Nó là ai, Hạ? Trả lời anh đi!" – Thành nắm lấy bàn tay gầy trơ xương, lạnh ngắt của Hạ, gặng hỏi trong nghẹn ngào.

Hạ quay mặt đi, cố giấu tiếng nấc: "Anh về đi… Anh Thành. Anh là giám đốc cao sang, đến nơi này làm gì? Tôi và đứa bé này không liên quan gì đến anh cả."

"Em đừng nói dối nữa!" – Thành chỉ tay lên chiếc bàn gỗ ọp ẹp góc phòng. Ở đó, bên cạnh chiếc bát sứt mẻ là một khung ảnh thờ nhỏ. Trong khung ảnh chính là tấm ảnh thẻ giống hệt tấm ảnh anh vừa đánh rơi. "Nó nói người trong ảnh là bố nó. Hạ à, đứa trẻ này bao nhiêu tuổi? Có phải… có phải là con của chúng ta không?"

Hạ nhắm nghiền mắt, bờ vai run lên bần bật. Biết không thể giấu diếm được nữa, cô òa khóc nức nở, nỗi uất hận và tủi nhục mười năm qua như dòng đê vỡ bờ:

"Phải! Nó là con anh! Nó tên là Trường An, với mong muốn của tôi là nó sẽ có một đời bình an, không sóng gió như bố mẹ nó. Năm đó, khi bố mẹ anh đến tìm tôi, quăng vào mặt tôi xấp tiền và sỉ nhục gia đình tôi không môn đăng hộ đối, tôi đã định cùng anh vượt qua. Nhưng ngay hôm sau, tôi phát hiện mình mang thai. Lúc đó anh lại có cơ hội đi nước ngoài đổi đời. Tôi không muốn mình là gánh nặng, càng không muốn con mình sinh ra bị người ta sỉ nhục là đứa con hoang bám váy nhà giàu. Tôi chọn cách ra đi. Tôi nói dối là tôi phụ bạc anh để anh hận tôi mà cất bước!"

Thành nghe từng lời như từng nhát dao đâm thấu tim gan. Anh tự đập tay vào đầu mình, oán hận sự ngu muội của bản thân: "Anh đáng chết! Anh cứ nghĩ em thay lòng đổi dạ. Anh điên cuồng làm việc, điên cuồng kiếm tiền để chứng tỏ bản thân, mà không hề biết mẹ con em phải chịu khổ sở thế này. Hạ ơi, anh xin lỗi, anh xin lỗi em và con!"

An từ góc nhà nghe thấy hết mọi chuyện. Thằng bé đánh giày vốn dĩ lăn lộn ngoài đời từ sớm nên khôn ngoan trước tuổi. Nó nhìn người đàn ông đang quỳ sụp dưới chân mẹ mình, rồi nhìn bức ảnh trên bàn. Hóa ra, người bố mà nó luôn nghĩ đã mất, người bố mà mẹ bảo "đang ở một nơi rất xa và rất giàu có" lại đang ở ngay trước mặt.

An lẫm chẫm bước lại gần, bàn tay nhỏ bé, thô ráp vì quanh năm suốt tháng cầm bàn chải đánh giày, khẽ chạm vào vai Thành. Nó lí nhí, giọng đầy sự hoài nghi nhưng cũng khát khao tình thâm: "Chú… chú thật sự là bố của con sao?"

Thành quay lại, ôm chặt lấy An vào lòng. Anh khóc rống lên như một đứa trẻ: "Bố đây! Bố xin lỗi con, Trường An của bố!"

Ngay trong ngày hôm đó, Thành dùng mọi nguồn lực và quyền lực của mình để chuyển Hạ vào bệnh viện quốc tế lớn nhất thành phố. Các bác sĩ giỏi nhất được huy động. Hạ bị suy nhược cơ thể nghiêm trọng do lao lực kéo dài và mắc bệnh tim mãn tính, nhưng may mắn là vẫn còn cơ hội cứu chữa nếu được chăm sóc đặc biệt.

Suốt một tháng trời, Thành gác lại toàn bộ công việc ở công ty, giao cho phó giám đốc điều hành. Anh túc trực bên giường bệnh của Hạ không rời một bước. Anh tự tay đút từng thìa cháo, lau mặt, và kể cho cô nghe về những năm tháng anh nhớ thương cô khôn nguôi. Còn bé An, anh đón về căn biệt thự của mình, thuê gia sư dạy học và bù đắp cho cậu bé những bộ quần áo mới, những món đồ chơi mà trước đây em chỉ dám nhìn qua tủ kính.

Một buổi chiều hoàng hôn buông xuống, ánh nắng vàng nhạt ấm áp chiếu qua khung cửa sổ phòng bệnh. Hạ đã hồng hào trở lại, cô có thể tự ngồi dậy uống nước. Thành nắm tay An bước vào phòng. Cậu bé giờ đây sạch sẽ, khôi ngô, diện bộ quần áo học sinh tươm tất.

An chạy lại ôm lấy mẹ: "Mẹ ơi! Bố Thành vừa đăng ký cho con học trường tiểu học gần nhà mình rồi. Con không phải đi đánh giày nữa, con được đi học rồi mẹ ạ!"

Hạ nhìn con trai, rồi ngước lên nhìn Thành. Ánh mắt cô không còn sự oán hận, cay đắng của quá khứ, mà chỉ còn sự xúc động nghẹn ngào.

Thành bước tới, quỳ một gối xuống cạnh giường bệnh, lấy từ trong túi áo ra một chiếc nhẫn kim cương lấp lánh – chiếc nhẫn anh đã mua từ năm năm trước, luôn mang theo bên mình với hy vọng một ngày tìm thấy cô.

"Hạ à, mười năm qua chúng ta đã bỏ lỡ nhau quá nhiều. Anh không thể thay đổi quá khứ, nhưng anh thề sẽ dùng cả phần đời còn lại để che chở cho em và con. Hãy cho anh một cơ hội được làm chồng em, làm bố của An một cách danh chính ngôn thuận. Về nhà với anh, em nhé?"

Hạ che miệng khóc, những giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài. Cô gật đầu trong tiếng reo hò của bé An.

Câu chuyện của Thành và Hạ là một minh chứng cho thấy: Trong cuộc đời này, dù có trải qua bao nhiêu giông bão, hiểu lầm hay nghịch cảnh, thì tình yêu chân thành và trách nhiệm gia đình vẫn là sợi dây neo giữ con người lại với nhau. Tiền bạc, danh vọng có thể kiếm lại được, nhưng gia đình và tình cốt nhục thì độc nhất vô nhị. Sống ở đời, chỉ cần giữ vẹn nguyên tấm lòng thủy chung, nhân hậu và biết trân trọng những người bên cạnh, thì hạnh phúc nhất định sẽ mỉm cười ở cuối con đường.