Lương hưu 7 triệu, ở nhà trông cháu nhưng tháng nào tôi cũng hết tiền, nhờ con trai hỗ trợ thì con nói một câu khiến tôi nín bặt

Ông Nam ngồi bên bục cửa, đôi mắt mờ đục nhìn ra khoảng sân nhỏ nơi những vệt nắng chiều đang nhạt dần. Tiếng lạch cạch từ phía bếp vọng lên, con dâu ông – Tú – đang tất bật chuẩn bị bữa tối. Tiếng trẻ con khóc nhè, tiếng tivi oang oang bản tin thời sự, tất cả tạo nên một nhịp sống gia đình bình thường như bao nhà khác. Thế nhưng, trong lòng ông Nam lại có một khoảng trống mênh mông, một nỗi lo âu âm ỉ mà ông chẳng biết phải tỏ cùng ai.

Ông Nam nghỉ hưu đã được ba năm. Với mức lương hưu 7 triệu đồng mỗi tháng ở một thành phố lớn, ông vốn dĩ có thể sống thong dong, sáng trà chiều cờ với mấy ông bạn già trong khu phố. Nhưng từ ngày vợ mất, con trai độc nhất của ông là Thành khẩn khoản mời bố về ở cùng để "vui vầy tuổi già" và "trông nom cháu nội", cuộc sống của ông đã rẽ sang một hướng khác.

Thực tế, "trông cháu" không đơn giản là chơi đùa. Bé Bin mới lên ba, hiếu động và hay ốm vặt. Sáng sáng, ông là người dậy sớm nhất để đi chợ mua đồ tươi về nấu cháo cho cháu, rồi đưa cháu đi học. Chiều về, ông lại tất tả đón cháu, ghé qua cửa hàng đồ chơi hay tiệm bánh ngọt vì "thương cháu đi học ngoan". Cứ thế, đồng lương hưu của ông cứ "đội nón ra đi" vào những khoản chi không tên: lúc thì hộp sữa ngoại cho Bin, khi thì bộ quần áo mới vì thấy bộ cũ đã chật, rồi cả những lần đóng góp quỹ hội người cao tuổi, đám hiếu hỷ trong họ.

Đến giữa tháng này, nhìn vào chiếc ví chỉ còn vỏn vẹn vài tờ tiền lẻ, ông Nam bàng hoàng. Một cảm giác tự trọng bị tổn thương len lỏi trong lòng. Ông không hiểu mình đã tiêu gì mà hết sạch 7 triệu đồng nhanh đến thế. Ông chưa từng hỏi xin tiền con cái, bởi ông luôn muốn giữ cho mình cái uy của người làm cha, không muốn trở thành gánh nặng. Nhưng tháng này, cái máy giặt cũ ở nhà dưới bị hỏng, ông muốn tự tay sửa hoặc mua cái mới để con dâu đỡ vất vả, nhưng lực bất tòng tâm.

Bữa cơm tối diễn ra trong không khí ấm cúng nhưng ông Nam cứ gắp lên đặt xuống. Đợi lúc Tú vào buồng dỗ Bin ngủ, chỉ còn hai cha con ngồi lại bên bàn trà, ông Nam mới ngập ngừng lên tiếng.

Thành đang dán mắt vào màn hình điện thoại, ngón tay lướt nhanh check email công việc. Thấy bố cứ ngập ngừng nhấp nhỏm, anh ngước lên, giọng điệu có phần mệt mỏi sau một ngày dài ở công ty:

– Có chuyện gì thế bố? Con thấy từ lúc ăn cơm mặt bố cứ bần thần ra.

Ông Nam đan hai bàn tay vào nhau, những nốt đồi mồi trên da như hằn rõ hơn dưới ánh đèn neon. Ông hắng giọng, cố giữ cho giọng mình tự nhiên nhất có thể:

– À... Thành này. Cái máy giặt ở nhà dưới mấy hôm nay kêu to quá, vắt cũng không sạch nữa. Hôm nay bố xem thì hình như hỏng hẳn trục quay rồi. Bố tính kêu thợ đổi cái mới cho nhà mình dùng đỡ cực, nhưng mà... tháng này bố chi tiêu cho thằng Bin hơi quá tay. Con xem có tiện thì đưa bố đỡ mấy triệu, bố bù vào mua luôn cái máy mới.

Thành im lặng mất vài giây. Nụ cười xã giao trên môi anh chợt tắt ngấm, thay vào đó là một cái nhíu mày đầy vẻ khó hiểu. Anh đặt mạnh chiếc điện thoại xuống bàn, tiếng "bộp" vang lên khô khốc khiến ông Nam giật mình. Thành thở dài, giọng nói cất lên vừa có sự trách móc, vừa có sự tính toán lạnh lùng:

– Bố buồn cười thật đấy! Lương hưu của bố những 7 triệu một tháng, một mình bố chi tiêu ở nhà này thì hết vào đâu? Tiền điện, tiền nước, tiền gạo mắm hằng tháng vợ chồng con đều lo hết rồi. Bố bảo bố mua đồ cho Bin, nhưng quần áo sữa bỉm của nó vợ chồng con mua cả thùng để trong tủ chứ có thiếu thốn gì đâu mà bố phải mua thêm? Bố tiêu gì mà tháng nào cũng hết sạch tiền rồi giờ lại bảo con đưa thêm? Con đi làm áp lực đủ thứ, có phải máy in tiền đâu bố!

Câu nói của Thành như một gáo nước lạnh dội thẳng vào mặt ông Nam. Tai ông lùng bùng, tim thắt lại vì đau đớn. Câu nói "Bố tiêu gì mà tháng nào cũng hết sạch tiền" cứ xoáy sâu vào tâm can ông, cào xé chút tự trọng cuối cùng của một người cha.

Ông nín bặt. Đôi môi mấp máy muốn giải thích nhưng không thốt nên lời. Làm sao ông có thể kể công rằng mỗi sáng ông đi chợ, thấy thịt bò tươi ngon, sợ cháu ăn thịt đông lạnh trong tủ không tốt nên tự bỏ tiền túi ra mua? Làm sao ông nói được chuyện mỗi lần đón Bin, thằng bé đòi ăn bánh ngọt, đòi mua ô tô đồ chơi, nhìn ánh mắt thèm thuồng của cháu nội, người làm ông như ông sao nỡ từ chối? Rồi còn những khoản tiền sinh hoạt, tiền phúng điếu, tiền đóng góp nghĩa tình ở quê cũ, ông đều tự bấm bụng chi trả để không phải phiền đến các con.

Thấy bố im lặng, Thành có vẻ cũng biết mình lỡ lời, anh dịu giọng hơn một chút nhưng lời lẽ vẫn đầy tính giáo điều:

– Con không có ý gì, nhưng bố lớn tuổi rồi, tiêu pha cái gì cũng nên có kế hoạch. Vợ chồng con dạo này kinh tế cũng khó khăn, công ty đang cắt giảm nhân sự. Bố có lương hưu là hơn đứt bao nhiêu người già khác rồi, bố phải tự cân đối chứ.

Đúng lúc đó, Tú từ trong buồng bước ra. Cô đã nghe thấy loáng thoáng câu chuyện ngoài phòng khách. Tú không nói không rằng, đi thẳng xuống bếp rót cốc nước, sắc mặt có chút lạnh nhạt. Sự im lặng của con dâu lúc này giống như một sự đồng tình ngầm với chồng, càng làm cho không khí trong căn nhà trở nên ngột ngạt đến nghẹt thở.

Ông Nam đứng dậy, bước đi có phần loạng choạng:

– Ừ... con nói phải. Để bố về phòng nằm nghỉ trước.

Đêm đó, trong căn phòng nhỏ mười mấy mét vuông, ông Nam nằm trằn trọc không sao ngủ được. Nước mắt người già vốn hiếm hoi, vậy mà đêm nay nó cứ rỉ ra, ướt đẫm một góc gối. Ông nhớ về những ngày xưa cũ, khi Thành còn nhỏ, ông đã từng tăng ca thâu đêm suốt sáng, làm đủ mọi việc nặng nhọc để nuôi anh ăn học thành tài. Chưa bao giờ ông tính toán với con một đồng, một chữ. Vậy mà giờ đây, khi ông đã già, chỉ một lời nhờ vả đổi lại là sự nghi ngờ, tính toán chi li từ chính đứa con trai độc nhất của mình.

Những ngày sau đó, không khí trong gia đình ông Nam rơi vào một trạng thái chiến tranh lạnh vô hình. Ông Nam trở nên lầm lũi hơn. Ông không còn hay cười đùa với Bin như trước, cũng không còn chủ động bắt chuyện với con trai và con dâu trong bữa ăn.

Để chứng minh mình không "tiêu hoang", ông Nam bắt đầu ghi chép chi tiết từng đồng vào một cuốn sổ tay nhỏ. Sáng đi chợ mua mớ rau muống 5 ngàn, lạng thịt 30 ngàn, ông đều tỉ mẩn ghi lại. Ông cũng tuyệt đối không mua thêm bất cứ thứ gì ngoài kế hoạch cho Bin. Khi thằng bé khóc đòi mua vỉ kẹo mút ở cổng trường, ông Nam nuốt nước mắt vào trong, dắt tay cháu đi thẳng:

– Bin ngoan, về nhà ăn cơm, ông không có tiền mua kẹo đâu.

Nhìn đứa cháu nội mếu máo, lòng ông đau như cắt. Nhưng ông sợ, sợ cái ánh mắt soi mói và câu hỏi "Bố tiêu gì mà hết?" của con trai.

Thế nhưng, mâu thuẫn không dừng lại ở đó. Đỉnh điểm của sự kịch tính xảy ra vào một ngày cuối tuần. Hôm đó, họ hàng dưới quê có giỗ cụ lớn. Vì bận công việc, vợ chồng Thành không về được nên nhờ ông Nam đại diện về quê ăn giỗ và thắp hương.

Tối hôm trước khi đi, ông Nam ngồi ở phòng khách, cố gắng thu hết can đảm để nói với vợ chồng con trai:

– Ngày mai bố về quê ăn giỗ cụ. Đường sá xa xôi, lại phải đi xe khách hai lượt. Với cả, bố đại diện cho nhà mình, cũng phải có chút tiền lễ nghĩa thắp hương cho các cụ và gửi quà cho các cô các chú dưới đó. Tháng này lương hưu của bố... thực sự không còn đủ cho khoản này. Hai đứa xem...

Chưa để ông Nam nói hết câu, Tú – cô con dâu vốn ngày thường ít nói – bỗng đặt mạnh chiếc cốc thủy tinh xuống bàn, giọng nói sắc lẹm vang lên:

– Kìa bố, chuyện họ hàng dưới quê toàn là việc của đằng nội, con tưởng trước giờ bố vẫn tự lo liệu được chứ? Anh Thành tháng này vừa bị chậm lương, tiền học phí học kỳ mới của Bin còn chưa đóng kia kìa. Bố đi ăn giỗ thì tùy tâm, chứ cứ vẽ ra quà cáp, lễ nghĩa linh đình làm gì cho tốn kém ra? Bố có lương hưu chứ vợ chồng con làm gì có khoản nào dư dả.

Thành ngồi cạnh, thay vì bênh vực bố hoặc nói giảm nói tránh, anh lại chặc lưỡi phụ họa:

– Đúng đấy bố ạ. Bố cứ sống thực tế chút đi. Ở quê bây giờ người ta cũng chẳng câu nệ mấy thứ đó đâu. Bố có bao nhiêu thì đi bấy nhiêu, sao cứ phải áp lực tiền bạc lên vợ chồng con thế nhỉ?

Ông Nam nhìn thẳng vào mắt con trai, ánh mắt ông từ thất vọng chuyển sang u uất, rồi cuối cùng là một sự ngỡ ngàng tột độ. Ông không ngờ đứa con mình nuôi nấng, dạy dỗ bao năm qua lại có thể trở nên ích kỷ và cạn tình đến mức này. Việc giỗ quẩy cha ông, tổ tiên là nghĩa vụ, là đạo lý làm người, vậy mà trong mắt các con ông, nó lại biến thành một thứ "vẽ chuyện", một gánh nặng tiền bạc.

– Được rồi. Bố hiểu rồi. – Ông Nam nói, giọng run rẩy nhưng chứa đựng một sự kiên quyết lạ lùng. Ông đứng dậy, đi thẳng vào phòng và đóng cửa lại.

Sáng hôm sau, ông Nam dậy thật sớm. Ông không đi xe khách như mọi khi nữa. Để tiết kiệm tiền, ông quyết định đi bộ ra bến xe buýt, bắt ba chặng xe buýt liên tiếp để về đến rìa thành phố, rồi từ đó đi bộ thêm mấy cây số dưới cái nắng chang chang để về làng. Trong túi ông, ngoài số tiền lương hưu ít ỏi còn sót lại từ việc nhịn ăn sáng mấy ngày qua, không có thêm một đồng nào từ con trai.

Chuyến đi bão táp đó đã vắt kiệt sức lực của người già tuổi gần bảy mươi. Khi vừa bước chân vào sân nhà từ đường ở quê, cái nắng gắt cùng sự mệt mỏi, uất ức dồn nén bấy lâu khiến mắt ông Nam tối sầm lại. Ông ngã khuỵu ngay trước thềm nhà, ngất lịm đi trước sự hốt hoảng của họ hàng.

Tin ông Nam bị ngất ở quê truyền đến tai Thành như một tiếng sét đánh ngang tai. Khi nghe người bác họ gọi điện trách móc: "Anh chị ăn ở làm sao mà để bố già đi bộ mấy cây số giữa trưa nắng về quê? Trong người ông ấy không có nổi một trăm ngàn, người gầy rộc đi, suy nhược cơ thể nặng!", Thành bàng hoàng, chiếc điện thoại suýt rơi khỏi tay.

Vợ chồng Thành tất tả bỏ hết công việc, tức tốc lái xe về quê ngay trong đêm. Trên suốt quãng đường đi, không ai nói với ai câu nào, bầu không khí đặc quánh sự hối hận và lo sợ.

Khi Thành bước vào căn phòng nhỏ ở quê, nhìn thấy bố mình đang nằm trên giường, gương mặt hốc hác, đôi môi khô nứt nẻ, trên tay vẫn còn cắm kim truyền dịch (do người nhà mời y tá vườn đến tiêm trợ lực), lòng anh thắt lại. Trên chiếc bàn gỗ cạnh giường, cuốn sổ tay cũ kỹ của ông Nam bị rơi ra, lật mở đúng trang ghi chép chi tiêu của tháng này.

Thành tò mò xen lẫn nghẹn ngào nhặt cuốn sổ lên đọc. Từng dòng chữ hằn sâu vào mắt anh:

Ngày 5: Mua sữa ngoại cho Bin – 900.000đ (Dạo này cháu lười ăn, phải mua loại tốt).

Ngày 8: Mua bộ quần áo ấm cho Bin – 350.000đ (Trời trở lạnh, đồ cũ ngắn hết rồi).

Ngày 12: Đóng tiền quỹ khuyến học cho tổ dân phố thay vợ chồng Thành – 500.000đ.

Ngày 15: Mua thịt bò tươi nấu cháo cho Bin – 120.000đ (Tiền túi, không lấy tiền chợ của con dâu).

...

Còn lại: 200.000đ (Để dành đi xe buýt về quê ăn giỗ cụ).

Dưới cùng trang sổ, ông Nam viết một dòng chữ nhỏ nguệch ngoạc bằng bút mực xanh: "Mình già rồi, chẳng làm ra tiền, chỉ muốn lo cho con cho cháu chút nào hay chút nấy. Vậy mà con nó tưởng mình phá phách. Đau lòng quá!"

Đọc đến đây, nước mắt Thành trào ra. Anh quỳ thụp xuống bên cạnh giường bệnh của cha, ôm lấy bàn tay gầy guộc, thô ráp của ông Nam mà khóc nấc lên. Tú đứng phía sau, chứng kiến toàn bộ sự việc, cô cũng không kìm được nước mắt, đưa tay che miệng để tiếng khóc không bật ra thành tiếng. Sự ích kỷ, sự tính toán chi li, hẹp hòi của vợ chồng cô bấy lâu nay đã vô tình đẩy người cha già vào bước đường cùng, làm tổn thương sâu sắc đến lòng tự trọng của ông.

Lúc này, ông Nam từ từ mở mắt. Thấy con trai đang quỳ khóc bên cạnh, ông không trách móc, không giận dữ, chỉ thều thào đưa bàn tay yếu ớt vuốt tóc con:

– Thành... tỉnh rồi à con? Bố không sao... chỉ là nắng quá, bố hơi chóng mặt thôi.

– Bố ơi! Con sai rồi! Con là đứa con bất hiếu! – Thành nghẹn ngào, giọng lạc đi. – Con xin lỗi bố... Con cứ nghĩ 7 triệu là to, con cứ nghĩ bố chi tiêu hoang phí mà không biết bố đều dành hết cho gia đình, cho thằng Bin. Con đi làm áp lực bên ngoài, lại đem cái bực dọc ấy về trút lên đầu bố. Con tệ quá bố ơi!

Tú cũng bước lên, quỳ xuống cạnh chồng, nắm lấy tay ông Nam, sụt sùi:

– Bố ơi, con dâu dại dột, ích kỷ quá. Chúng con cứ nghĩ bố ở nhà trông cháu là hiển nhiên, không biết bố đã phải hy sinh, nhẫn nhịn nhiều như thế. Bố tha lỗi cho vợ chồng con, bố nhé!

Ông Nam nhìn hai con, giọt nước mắt ấm áp lăn dài trên gò má nhăn nheo. Bao nhiêu uất ức, bao nhiêu nghẹn ngào bấy lâu nay như được gột rửa sạch sẽ bởi những giọt nước mắt hối cải của các con. Ông mỉm cười, giọng run run:

– Thôi, các con biết nghĩ thế là bố mừng rồi. Đã là giọt máu mủ ruột rà, sống chung một nhà thì phải biết thương yêu, thấu hiểu nhau. Bố già rồi, tiền bạc có mang đi được đâu, cũng chỉ muốn vun vén cho các con, các cháu thôi.

Vài ngày sau, khi sức khỏe ông Nam ổn định, gia đình ba thế hệ lại cùng nhau trở về căn nhà nhỏ trên thành phố. Nhưng lần này, mọi thứ đã hoàn toàn thay đổi.

Chiếc máy giặt cũ hỏng ở nhà dưới đã được thay thế bằng một chiếc máy giặt mới tinh, hiện đại do chính Thành và Tú tự tay đi mua về. Trên bàn ăn mỗi tối, tiếng cười nói rộn rã đã trở lại. Tú không còn cáng đáng mọi việc một mình nữa, cô luôn chủ động hỏi han, cùng bố chồng lên thực đơn đi chợ hằng ngày. Thành thì sau giờ làm liền về thẳng nhà, cùng bố pha trà, chơi cờ và trò chuyện, không còn dán mắt vào chiếc điện thoại vô cảm.

Đặc biệt, cứ đến ngày nhận lương hưu của ông Nam, Thành đều chủ động đưa cho bố một khoản tiền nhỏ, gọi là "tiền phụ cấp phụ ông trông Bin". Thành bảo:

– Tiền này để bố thích mua gì cho Bin thì mua, hoặc để bố đi trà nước với mấy bác trong phố cho vui tuổi già. Từ nay, lương hưu của bố, bố cứ giữ lấy mà phòng thân, không được tiêu vào việc nhà nữa đâu đấy nhé!

Ông Nam nhìn con trai, nhìn con dâu đang vui đùa cùng cháu nội ngoài sân, lòng ngập tràn một hạnh phúc bình dị nhưng vô giá. Ông nhận ra rằng, trong cuộc sống gia đình, tiền bạc, vật chất tuy quan trọng, nhưng sự thấu hiểu, lòng hiếu thảo và tình yêu thương kính trọng giữa các thế hệ mới là sợi dây bền chặt nhất để giữ vững mái ấm gia đình Việt. Bài học muộn màng của vợ chồng Thành đã đổi lại một mái nhà ấm áp, nơi đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và tình mẫu tử, phụ tử thiêng liêng được trân trọng hơn bao giờ hết.