Cả nhà ăn cơm, mẹ chồng vô tình nói một câu khiến tôi hiểu vì sao mình mãi không có con

Mâm cơm chiều miền quê dạo này lúc nào cũng phảng phất mùi khói bếp trộn lẫn với vị mặn đắng của những hơi thở dài. Tôi xới thêm cho mẹ chồng một bát cơm, bàn tay khẽ khựng lại khi nhìn thấy ánh mắt bà cứ chăm chắm dán vào chiếc bụng phẳng lỳ của mình. Kết hôn đã hơn bốn năm, trong khi bạn bè đồng lứa con cái đã dắt tay nhau đi mẫu giáo, thì tổ ấm của vợ chồng tôi vẫn im lìm, vắng bóng tiếng cười trẻ thơ.

Chồng tôi, anh Thành, là một kỹ sư xây dựng hiền lành và thương vợ. Mỗi lần thấy tôi đứng thẫn thờ trước chiếc gương phòng tắm, anh lại ôm lấy vai tôi, bảo rằng con cái là lộc trời ban, cứ thong thả mà sống. Nhưng làm sao tôi có thể thong thả khi bản thân là một người phụ nữ, lại là con dâu trưởng trong nhà? Áp lực từ những lời xầm xì của họ hàng, làng xóm như những vết dao găm vô hình, cứa vào lòng tôi mỗi ngày một sâu. Chúng tôi đã đi khám ở vài bệnh viện tuyến dưới, bác sĩ bảo cả hai bình thường, có chăng chỉ là do căng thẳng quá độ. Nhưng càng uống thuốc Nam, thuốc Bắc, hy vọng trong tôi càng như ngọn đèn trước gió, lụi tàn dần theo năm tháng.

Buổi tối hôm ấy, trời đổ cơn mưa giông đầu mùa. Tiếng sấm chớp ầm oàng ngoài hiên khiến không khí trong gian nhà chính càng thêm phần ảm đạm. Mẹ chồng tôi nhấp một ngụm nước chè xanh, thở dài thườn thượt rồi nhìn vào khoảng không vô định. Bà vô tình chép miệng, nói một câu bâng quơ với Thành:

"Thằng Thành này, sang tuần con chịu khó thu xếp công việc, chở cái Mai lên thành phố lớn mà khám lại xem sao. Chứ mẹ nghĩ kỹ rồi, cái giống cây muốn ra hoa kết trái thì đất phải lành, nguồn nước phải sạch. Hồi xưa bố mẹ cưới nhau cả năm không có gì, đi khám mới biết nguồn nước giếng nhà mình bị nhiễm phèn, nhiễm tạp chất nặng quá. Sau phải thau rửa, lọc kỹ càng rồi tâm lý thoải mái mới sinh được anh em con đấy. Vợ chồng con cứ cắm mặt vào làm, ăn uống toàn đồ chợ, nước nôi thì dùng qua loa, cơ thể tích tụ độc tố thì làm sao mà đón con được?"

Câu nói của mẹ chồng chỉ là một lời gợi ý, một trải nghiệm cũ kỹ của thế hệ đi trước về chuyện nguồn nước và sức khỏe. Bà hoàn toàn không có ý trách móc hay đay nghiến. Thế nhưng, đối với một người đang mang tâm lý nhạy cảm và tội lỗi như tôi, câu nói ấy giống như một tia chớp rạch ngang qua bầu trời đêm, làm bừng tỉnh một góc tối mà bấy lâu nay tôi vô tình hay cố ý ngó lơ.

"Nguồn nước phải sạch, tâm lý phải thoải mái..." – Tôi lặp lại dòng suy nghĩ ấy trong đầu. Hóa ra, lý do tôi mãi không có con không nằm ở những khiếm khuyết sinh học to tát, mà nằm chính ở những gánh nặng tâm lý mà tôi tự xích vào chân mình, và cả sự chủ quan trong lối sống sinh hoạt suốt bốn năm qua.

Câu nói bâng quơ của mẹ chồng như một chiếc chìa khóa mở toang cánh cửa phòng bế tắc bấy lâu. Tôi nhìn xuống bát cơm nguội ngắt trên tay, lòng ngổn ngang trăm mối. Hóa ra bấy lâu nay, sự nôn nóng, những bát thuốc Bắc đắng ngắt uống vào trong nước mắt, và cả nguồn nước sinh hoạt thất thường ở khu vực lân cận công trường nơi vợ chồng tôi thuê trọ những năm đầu mới cưới chính là câu trả lời. Cơ thể tôi đã quá mệt mỏi, còn tâm hồn tôi thì đã cằn cỗi vì những lời dị nghị.

Thấy tôi đứng hình, Thành buông đũa, khẽ chạm vào tay tôi. Hơi ấm từ bàn tay thô ráp của anh khiến tôi giật mình. Anh nhìn mẹ, giọng trách nhẹ nhưng đầy bao dung:

Mẹ này, chuyện con cái tụi con tự biết tính. Mẹ nói thế nhà con lại suy nghĩ, tội nghiệp cô ấy.

Mẹ chồng tôi lúc này mới nhận ra vẻ mặt thất thần của con dâu. Bà vội buông bát cơm, xua xua hai bàn tay gầy guộc đầy những vết đồi mồi:

Kìa, cái Mai, mẹ không có ý gì đâu con. Mẹ chỉ chợt nhớ ngày xưa bố mẹ cũng chật vật, rồi thay đổi thói quen ăn uống, lọc lại nguồn nước, sống vui vẻ mới có thằng Thành. Mẹ thương hai đứa vất vả, làm lụng chẳng dám ăn dám tiêu, chứ mẹ đâu có ý trách móc gì con.

Tôi cố nở một nụ cười, nhưng nước mắt đã chực trào ra nơi khóe mắt. Tôi nghẹn ngào:

Con biết mà mẹ. Con không sao đâu ạ. Con cảm ơn mẹ đã nhắc nhở. Để sang tuần anh Thành rảnh, tụi con thu xếp lên thành phố một chuyến xem sao.

Đêm đó, tiếng giông bão ngoài trời vẫn không ngớt. Gió rít qua từng khe cửa sổ sổ gỗ cũ kỹ. Tôi nằm quay mặt vào tường, cố tiếng nấc không phát ra thành tiếng. Thành dịch lại gần, ôm chặt lấy tôi từ phía sau. Lồng ngực anh ấm áp, nhịp tim đập đều đặn như một điểm tựa vững chãi nhất trên đời.

Mai này, anh biết em áp lực. Nhưng em nghe mẹ nói rồi đó, chúng ta phải thoải mái thì con mới về. Hay là... mình tạm gác lại mọi thứ, xin nghỉ phép một thời gian để thanh lọc lại cuộc sống được không em?

Tôi quay người lại, áp mặt vào ngực anh, khóc nức nở:

Anh ơi, em sợ lắm. Em sợ thời gian trôi qua, em lại làm anh và mẹ thất vọng. Bốn năm rồi anh ạ, thanh xuân của người phụ nữ có bấy nhiêu đâu...

Thành không nói gì, chỉ lặng lẽ hôn lên tóc tôi, siết chặt vòng tay. Anh hiểu, nỗi đau của người phụ nữ chưa thể làm mẹ nó lớn lao và âm ỉ đến nhường nào.

Mấy ngày sau đó, không khí trong nhà có phần gượng gạo dù mọi người đều cố tỏ ra bình thường. Tôi bắt đầu thay đổi. Tôi dọn dẹp lại gian bếp, thay mới toàn bộ hệ thống lọc nước sinh hoạt trong nhà, chú ý hơn đến từng bữa ăn. Nhưng sâu trong thâm tâm, tảng đá đè nặng bấy lâu vẫn chưa thể nhấc bỏ. Mỗi lần đi ngang qua cổng làng, thấy mấy bà, mấy cô tụm năm tụm ba nhìn về phía mình rồi thì thầm, lòng tôi lại thắt lại. Họ không nói ác ý trước mặt, nhưng những lời hỏi thăm kiểu: "Chưa có gì à?", "Ăn uống tẩm bổ vào chứ máy móc để lâu không dùng là rỉ sét đấy" như những mũi kim châm vào da thịt.

Cho đến một ngày cuối tuần, khi Thành phải đi làm tăng ca ở công trình cách nhà ba mươi cây số, ở nhà chỉ có tôi và mẹ chồng. Chiều hôm đó, trời bất chợt đổ một trận mưa lớn chưa từng có. Nước dâng lên nhanh chóng ở những đoạn đường trũng trước ngõ. Tôi đang lúi húi dọn dẹp trên gác xếp thì nghe tiếng động lớn dưới nhà bếp, kèm theo tiếng kêu thảng thốt của mẹ chồng.

Tôi hớt hải chạy xuống cầu thang. Cảnh tượng trước mắt khiến tim tôi như bắn ra khỏi lồng ngực. Mẹ chồng tôi đang ngồi bệt dưới nền nhà bếp loang loáng nước, một tay ôm chặt lấy cổ chân, gương mặt nhăn nhó vì đau đớn. Chiếc xô nhựa đựng nước đổ nghiêng, nước lênh láng khắp sàn.

Mẹ! Mẹ có sao không mẹ? – Tôi lao đến, quỳ thụp xuống bên bà, giọng run bắn lên.

Mẹ chồng tôi mặt mũi tái mét, mồ hôi hột vịn vào vai tôi, hổn hển nói:

Mẹ... Mẹ thấy mưa to quá, sợ nước tràn vào bể chứa nước sạch nên định ra che chắn lại. Ai ngờ sàn trơn quá, mẹ trượt chân... Cái chân này... hình như gãy rồi con ơi, đau quá!

Tôi nhìn xuống cổ chân bà, nó đã bắt đầu sưng vù lên và biến dạng nhẹ. Nỗi sợ hãi bao trùm lấy tâm trí tôi. Điện thoại trong nhà bỗng nhiên mất tín hiệu do ảnh hưởng của bão, sóng di động thì chập chờn không thể kết nối được cuộc gọi cho Thành. Ngoài trời, mưa như trút nước, gió đập liên hồi vào các cánh cửa sổ.

Để con dìu mẹ lên phòng khách nằm nghỉ đã nhé. Mẹ cố chịu đau một chút. – Tôi cố giữ bình tĩnh, đỡ bà đứng dậy. Nhưng chỉ cần mẹ chồng dịch chuyển một chút, bà đã hét lên vì đau đớn rồi ngất lịm đi trên vai tôi.

Trong khoảnh khắc ấy, mọi sự yếu đuối, nhút nhát bấy lâu của một người con dâu dường như biến mất. Tôi biết mình là chỗ dựa duy nhất của mẹ lúc này. Tôi dùng hết sức bình sinh của một người phụ nữ, cõng mẹ từ nhà bếp lên chiếc phản gỗ ở phòng chính. Đặt bà nằm ngay ngắn, tôi vội vã chạy ra cổng, hy vọng tìm kiếm sự giúp đỡ từ hàng xóm.

Nhưng ngõ vắng không một bóng người, nước đã ngập ngang bắp chân. Đúng lúc tôi tưởng chừng như bất lực thì từ xa, một bóng người mặc áo mưa sùm sụp đang lội nước đi tới. Đó là chú Ba, người hàng xóm sửa xe đầu ngõ – người mà ngày thường tôi vẫn hay ngại tiếp xúc vì chú có vẻ ngoài bặm trợn và ít nói.

Cái Mai đấy à? Có chuyện gì mà đứng khóc giữa mưa thế này? – Chú Ba hét lớn để át tiếng mưa.

Chú Ba ơi! Mẹ chồng cháu bị ngã gãy chân, ngất xỉu rồi. Điện thoại mất sóng, cháu không gọi được cho nhà xe hay ai cả! – Tôi khóc không thành tiếng.

Chú Ba không chần chừ một giây, lập tức tháo chiếc mũ bảo hiểm, lao vào trong nhà cùng tôi. Chú nhìn qua vết thương của mẹ chồng, sắc mặt nghiêm nghị:

Không ổn rồi, phải đưa bà lên trạm xá hoặc trung tâm y tế huyện ngay, để lâu vết thương sưng to nguy hiểm lắm. Chân thế này không ngồi xe máy được đâu. Để chú chạy đi mượn chiếc xe ba gác cải tiến của nhà bác Xuân cuối xóm, loại có mái che ấy. Chờ chú năm phút!

Nói rồi, chú Ba lao mình vào làn mưa trắng xóa. Năm phút ấy đối với tôi dài như năm thế kỷ. Tôi ngồi bên mẹ chồng, nắm lấy bàn tay gầy gò của bà, liên tục xoa bóp và gọi: "Mẹ ơi, mẹ tỉnh lại đi mẹ. Con xin mẹ...".

Trong cơn mê sảng, mẹ chồng tôi khẽ mở mắt, nhìn tôi bằng ánh mắt mờ đục nhưng ngập tràn sự tin tưởng. Bà thào thào:

Mai... con đừng sợ... Có con ở đây... mẹ yên tâm rồi...

Câu nói ấy khiến lồng ngực tôi thắt lại. Hóa ra bấy lâu nay tôi luôn nghĩ mình là gánh nặng, là người thừa trong gia đình này vì không thể sinh con. Nhưng trong mắt mẹ chồng, tôi chính là chỗ dựa, là đứa con dâu mà bà toàn tâm tin tưởng vào thời khắc nguy nan nhất.

Một lát sau, tiếng động cơ bành bành vang lên trước ngõ. Chú Ba cùng bác Xuân đã đẩy chiếc xe ba gác đến. Chú Ba cùng tôi khéo léo bế mẹ chồng đặt nằm lên thùng xe đã được lót sẵn mấy tấm chăn khô ấm áp. Bác Xuân cầm lái, chú Ba và tôi đứng hai bên che chắn cho mẹ. Chiếc xe lầm lũi tiến đi trong giông bão, vượt qua những đoạn đường ngập úng để hướng về phía trung tâm huyện.

Bệnh viện huyện những ngày mưa bão đông nghẹt người. May mắn thay, nhờ có sự giúp đỡ kịp thời của chú Ba và bác Xuân, mẹ chồng tôi đã được các nhân viên trực đêm tiếp nhận và xử lý cố định vết thương ngay lập tức. Sau khi chẩn đoán, bác sĩ thông báo bà bị gãy xương mác, cần bó bột và nằm theo dõi vài ngày, không có nguy hiểm gì đến tính mạng.

Khi mọi việc đã hòm hòm, tôi quay ra hành lang để tìm chú Ba và bác Xuân để cảm ơn thì thấy hai người đang ngồi sưởi ấm bên cạnh một chiếc quạt sưởi cũ ở phòng chờ, quần áo ai nấy đều ướt sũng, người run bần bật. Tôi vội vàng chạy lại, cúi đầu thật thấp:

Chú Ba, bác Xuân, cháu không biết phải lấy gì để đền đáp ơn này của hai bác, hai chú. Nếu không có mọi người, mẹ chồng cháu không biết sẽ ra sao nữa.

Bác Xuân xua tay, cười hiền hậu, để lộ những nếp nhăn chân chim hằn sâu trên khuôn mặt đượm màu sương gió:

Ôi dào, cái cô này vẽ chuyện. Hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau. Ngày xưa lúc nhà tôi bị tốc mái tôn sau trận bão, không phải thằng Thành nhà cô thức cả đêm đến giúp gia cố lại là gì? Người làng với nhau, thấy hoạn nạn thì giúp, ơn huệ gì đâu con.

Chú Ba lúc này mới lên tiếng, giọng nói vẫn cộc lốc như ngày thường nhưng ánh mắt lại rất ấm áp:

Phải đấy. Mẹ chồng cô là người tốt, ngày trước khi vợ tôi ốm nặng, bà ấy ngày nào cũng nấu cháo mang sang, lại còn trông nom giúp mấy đứa nhỏ. Việc hôm nay có là gì. Thôi, bà ấy an toàn rồi, hai chú cháu tôi xin phép về trước kẻo nhà cửa ở nhà không ai trông. Cô ở lại chăm bà nhé.

Tôi đứng nhìn theo bóng dáng hai người đàn ông lam lũ khuất dần sau làn mưa ngoài sảnh bệnh viện mà lòng trào dâng một cảm xúc nghẹn ngào. Hóa ra, cuộc đời này vẫn luôn ấm áp và tràn ngập những điều tốt đẹp thầm lặng như thế. Những người hàng xóm mà tôi từng cố tránh mặt vì sợ những lời xầm xì, thực chất lại là những người sẵn sàng xả thân giúp đỡ gia đình tôi trong lúc ngặt nghèo nhất. Họ sống bằng cái tình, cái nghĩa mộc mạc của người lao động, chứ không hề nhỏ nhen như những gì tôi từng tự suy diễn trong thâm tâm đầy tổn thương của mình.

Gần sáng, Thành cũng bắt được chuyến xe muộn để chạy vào viện. Nhìn thấy mẹ đã ngủ say với chiếc chân bó bột vuông vắn, và nhìn thấy tôi phờ phạc nhưng ánh mắt đã lấy lại được sự bình yên, anh ôm chặt lấy tôi, bật khóc vì xúc động.

Anh xin lỗi, những lúc mẹ và em cần anh nhất, anh lại không có mặt.

Không sao đâu anh. Em làm được mà. – Tôi vỗ nhẹ vào lưng chồng, cảm giác chưa bao giờ mình mạnh mẽ đến thế.

Mẹ chồng tôi phải nằm viện một tuần. Trong suốt một tuần đó, tôi tự tay chăm sóc bà từng li từng tí, từ thìa cháo, cốc nước cho đến việc vệ sinh cá nhân. Hai mẹ con có nhiều thời gian để trò chuyện với nhau hơn bao giờ hết. Bà kể cho tôi nghe về những ngày đầu làm dâu vất vả, về những áp lực mà bà từng trải qua khi sinh nở muộn màng.

Mẹ biết con áp lực chuyện con cái. – Một buổi chiều, mẹ chồng nắm lấy tay tôi, ôn tồn nói. – Nhưng con nhìn xem, cuộc đời này có bao nhiêu điều bất ngờ. Quan trọng là gia đình mình yêu thương nhau, đồng lòng vượt qua sóng gió. Con chăm sóc mẹ chu đáo thế này, có con gái ruột chắc gì đã bằng. Chuyện con cái, mẹ không ép hai đứa nữa. Cứ sống tốt, sống vui vẻ, ông trời không phụ lòng ai đâu con.

Lời nói của mẹ chồng như liều thuốc bồi bổ tinh thần lớn nhất đời tôi. Mọi nút thắt, mọi sự mặc cảm, tội lỗi bấy lâu nay trong lòng tôi hoàn toàn được cởi bỏ. Tâm trí tôi nhẹ nhõm, thanh thản như bầu trời sau cơn giông bão.

Ba tháng sau ngày mẹ chồng ra viện và đi lại bình thường...

Một buổi sáng mùa thu trong lành, nắng vàng rót mật xuống sân nhà. Tôi đứng trong phòng tắm, nhìn chằm chằm vào chiếc que thử thai trên tay với hai vạch đỏ chót hiện lên rõ ràng. Tôi không tin vào mắt mình, phải dụi mắt ba bốn lần. Nước mắt hạnh phúc tuôn rơi lã chã.

Tôi chạy ùa ra sân, nơi Thành đang giúp mẹ chồng phơi những mẻ lá thuốc Nam cuối cùng. Tôi nghẹn ngào không nói thành lời, chỉ đưa chiếc que thử ra trước mặt anh. Thành sững sờ mất vài giây, rồi anh hét lên một tiếng thật lớn, bế thốc tôi lên quay một vòng giữa sân nhà. Mẹ chồng tôi đứng bên cạnh, hiểu ra chuyện, bà chắp tay lên ngực, rơm rớm nước mắt:

Trời Phật thương xót rồi! Con ơi...

Bữa cơm chiều hôm đó của gia đình tôi không còn mùi khói bếp cay nồng hay những tiếng thở dài u uất nữa. Thay vào đó là tiếng cười nói rộn ràng, ấm áp. Câu nói ngày nào của mẹ chồng một lần nữa vang lên trong đầu tôi, nhưng với một tầng ý nghĩa hoàn toàn mới: "Đất có lành thì cây mới kết trái". Hóa ra, "nguồn nước sạch" lớn nhất, "mảnh đất lành" màu mỡ nhất để đón nhận một sinh linh mới chính là một tâm hồn bình yên, không vướng bận oán hờn, và một gia đình ngập tràn tình yêu thương, sự thấu hiểu cùng lòng tốt thầm lặng của những người xung quanh.