CHƯƠNG 1: BÁT CANH TRONG TIẾNG CHỬI THỀ
Tiếng "choảng" chát chúa vang lên xé toạc cái tĩnh lặng oi nồng của buổi trưa tháng Ba. Con chó vện nằm dưới gầm chõng giật mình ẳng lên một tiếng rồi cụp đuôi chạy biến vào bụi chuối.
"Mày lại lén lút ăn vụng hả thằng ranh? Tao đã bảo cơm trưa nay tao để dành nhắm rượu, sao mày dám đụng vào?"
Giọng gã đàn ông tên Sáu "say" khê nồng mùi rượu, gầm lên như con thú dữ. Thành, đứa trẻ mười tuổi với khuôn mặt lem luốc và đôi mắt đầy sợ hãi, đang co rúm người lại dưới góc bếp. Thân hình nó nhỏ thó, đôi vai gầy rung lên bần bật theo từng nhịp thở dồn dập.
"Con... con đói quá. Con mới chỉ ăn một miếng cơm cháy thôi mà..." Thành mếu máo, giọng nghẹn lại trong cổ họng.
"Cãi này! Mày cãi này!"
Chiếc roi mây quất xuống không thương tiếc. Thành không dám khóc to, nó cắn chặt môi đến bật máu, chịu đựng những lằn roi nóng rát trút xuống tấm lưng trần. Nó biết, nếu nó khóc càng to, lão cha kế sẽ càng điên tiết hơn. Mẹ nó đi làm thuê trên thị xã, ba ngày mới về một lần, và những lúc đó là địa ngục đối với nó.
Bên kia hàng rào tre, bà Tư đứng lặng người, đôi bàn tay gầy guộc nắm chặt vào mép liếp cửa. Nước mắt bà trào ra, lăn dài trên những nếp chân chim sâu hoắm. Bà thắt lòng mỗi khi nghe tiếng roi vun vút và tiếng rên rỉ nhỏ dần của thằng bé. Bà là một người góa bụa, chồng hy sinh, con cái không có, cả cuộc đời bà chỉ quanh quẩn với mảnh vườn nhỏ. Với bà, Thành không khác gì đứa cháu ruột thịt.
Bà vội vàng quay vào bếp. Trên chiếc bếp lò đất nung, nồi canh cua đồng vừa chín tới tỏa mùi thơm lừng. Đó là những con cua bà tự tay ra đồng mò từ sáng sớm, giã nhỏ, lọc lấy nước cốt tinh túy nhất, nấu cùng hành phi thơm nức và vài lá lốt thái chỉ. Bà múc một bát đầy, gạch cua vàng óng nổi lên trên mặt nước canh xanh mướt, kèm theo một ít cơm trắng dẻo thơm.
Đợi khi tiếng chửi bới nhà bên tạm lắng, nghe tiếng bước chân loạng choạng của gã Sáu vào buồng ngủ, bà Tư mới khẽ khàng len qua lối mòn quen thuộc. Bà đặt bát canh lên bệ đá bằng phẳng ngay dưới gốc tre già – nơi ranh giới mỏng manh giữa hai nhà.
"Thành ơi... Thành..." Bà gọi khẽ, âm thanh chỉ đủ để lọt qua kẽ lá.
Thành từ trong bếp bò ra, khuôn mặt đỏ ửng vì đau và đói. Nhìn thấy bà Tư, đôi mắt nó bỗng sáng lên một tia hy vọng yếu ớt. Bà Tư đưa tay qua khe rào, vuốt nhẹ mái tóc khét nắng của nó:
"Ăn đi con, ăn nhanh rồi còn đi học. Khổ thân thằng bé, đau lắm không con?"
Thành không trả lời, nó bưng bát canh, húp lấy húp để. Vị ngọt lịm của cua đồng, vị béo của gạch và hương thơm của hành phi như xoa dịu mọi nỗi đau trên da thịt nó.
"Canh bà nấu là ngon nhất thế giới," nó thì thầm, nụ cười hiếm hoi nở trên môi dù mắt vẫn còn mọng nước.
Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang. Cánh cửa buồng nhà bên sầm sập mở ra. Gã Sáu bước ra, mắt vằn tia đỏ. Thấy Thành đang ngồi bên hàng rào với bát cơm ngon lành, gã lồng lộn xông tới:
"À, hóa ra là bà già bao đồng này! Bà định dạy nó làm phản, khinh thường cái nhà này phải không?"
Gã hất văng bát canh khỏi tay Thành. Chiếc bát sứ sứt vành rơi xuống đá, vỡ tan tành. Nước canh lênh láng, gạch cua vương vãi trên nền đất bụi. Gã túm lấy cổ áo Thành, lôi xềnh xệch vào nhà.
"Bà nghe cho rõ đây, từ nay cấm cửa! Còn để tôi thấy bà lén lút tiếp tế, tôi đốt luôn cái hàng rào này!"
Bà Tư đứng sững sờ, nhìn theo bóng dáng nhỏ bé của Thành bị kéo đi, lòng đau như cắt. Bà nhìn mảnh bát vỡ, thầm cầu nguyện: "Trời Phật phù hộ cho thằng bé... sao đời nó lại cực nhục thế này?"
Đêm đó, trời đổ mưa rào. Bà Tư không ngủ được, bà đứng bên hàng rào, lắng nghe tiếng mưa hòa lẫn tiếng khóc nghẹn ngào từ căn nhà bên kia. Bà tự hứa, dù có phải đối mặt với gã ác độc kia, bà cũng sẽ tìm cách cứu lấy cuộc đời thằng bé.
CHƯƠNG 2: CUỘC CHIA LY VÀ 25 NĂM LẶNG LẼ
Sáng sớm hôm sau, sương chưa kịp tan trên những ngọn cỏ, bà Tư đã thấy mẹ Thành – chị Lành – tất tả chạy sang. Khuôn mặt chị bầm tím, đôi mắt sưng húp, tay xách nách mang một chiếc túi vải cũ mèm. Theo sau là Thành, nó đội chiếc mũ nan rách, cúi đầu lầm lũi.
"Bà Tư ơi... con mang thằng Thành đi đây. Con không chịu nổi nữa rồi, nếu ở lại, lão ấy sẽ đánh chết mẹ con con mất," chị Lành nói trong hơi thở gấp gáp, giọng run rẩy vì sợ hãi.
Bà Tư hốt hoảng nắm lấy tay chị: "Đi đâu hả con? Mẹ con dắt díu nhau đi lúc này thì sống bằng gì?"
"Con lên thành phố tìm việc, cực mấy con cũng chịu được, miễn là thằng Thành được đi học, được sống yên ổn. Con xin lỗi bà vì bấy lâu nay đã làm phiền bà quá nhiều," chị Lành sụt sùi.
Bà Tư vào nhà, lục lọi trong hũ gạo, lấy ra một bọc vải nhỏ đựng những đồng tiền lẻ lẻ nhăn nheo – số tiền bà tích góp từ việc bán rau xanh suốt mấy tháng trời. Bà ấn vào tay Thành:
"Cầm lấy con, đi đường mua bánh mà ăn. Nhớ lời bà dặn, phải học thành người, phải sống tử tế nhé Thành."
Thành nhìn bà, đôi mắt nó đỏ hoe nhưng chứa đựng một sự kiên định lạ thường. Nó bất ngờ quỳ xuống giữa sân, dập đầu lạy bà ba lạy.
"Bà Tư, ơn của bà, bát canh của bà... cả đời này con không bao giờ quên. Con nhất định sẽ quay về đón bà."
Chiếc xe khách cũ nát xịch đỗ đầu làng, khói bụi mịt mù che khuất bóng dáng nhỏ bé của hai mẹ con. Bà Tư đứng đó cho đến khi chiếc xe biến mất hẳn sau lũy tre xanh. Căn nhà bên cạnh sau đó cũng trở nên hoang phế khi gã Sáu bỏ đi theo những đám bạc, chỉ còn lại hàng rào tre cũ kỹ chứng kiến một mảnh đời vừa rời xa.
Năm tháng trôi qua như nước chảy dưới chân cầu. Ngôi làng nhỏ đã thay đổi, những con đường đất được đổ bê tông, những ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát. Nhưng căn nhà của bà Tư thì dường như bị thời gian bỏ quên. Nó ngày càng xập xệ, mái lá mục nát, cột kèo bị mối mọt đục khoét.
Bà Tư giờ đã là một bà lão ngoài tám mươi, sức cùng lực kiệt. Đôi chân bà đã bại liệt hoàn toàn sau một trận cảm nặng cách đây hai năm. Bà nằm đó, trên chiếc phản gỗ sờn cũ, bầu bạn với bóng tối và sự cô quạnh. Hàng xóm vẫn thường qua lại, cho bà miếng bánh, bát cháo, nhưng ai cũng bận rộn với cuộc sống riêng, chẳng ai có thể ở bên bà mãi.
Nhiều lúc nằm một mình trong đêm vắng, bà lại nhớ về thằng bé Thành. Bà tự hỏi giờ này nó ra sao? Đã lập gia đình chưa? Có còn nhớ đến bà già này không?
"Chắc nó quên rồi... thành phố xô bồ, người ta lo cơm áo còn chẳng xong, nói gì đến bà lão góa ở xóm nghèo này," bà thở dài, nụ cười héo hắt hiện lên trên khuôn mặt nhăn nheo.
Cơn sốt của tuổi già bắt đầu hành hạ bà thường xuyên hơn. Bà thấy mình như ngọn đèn trước gió, lay lắt và sắp tắt. Trong những giấc mơ chập chờn, bà vẫn thấy mình đang múc bát canh cua đồng thơm phức, đứng bên hàng rào gọi: "Thành ơi, canh bà để ở chỗ cũ nhé con..."
Bà không hề biết rằng, ở một nơi xa xôi, có một người đàn ông thành đạt mỗi khi ngồi trước bàn tiệc sang trọng đều cảm thấy lòng trống trải, vì không một món sơn hào hải vị nào có thể sánh bằng vị ngọt của bát canh cua từ bàn tay gầy guộc năm xưa.
CHƯƠNG 3: SỰ TRỞ VỀ CỦA LÒNG BIẾT ƠN
Một buổi chiều cuối thu, nắng vàng như rót mật trên những cánh đồng đã gặt xong. Sự tĩnh lặng của xóm nhỏ bất ngờ bị phá vỡ bởi tiếng động cơ xe ô tô gầm rú. Những người dân đang phơi thóc bên đường kinh ngạc nhìn theo đoàn xe ba chiếc màu đen sang trọng, bóng loáng, từ từ tiến vào con ngõ nhỏ dẫn đến nhà bà Tư.
"Xe của ai mà sang thế nhỉ? Chắc là đại gia nào về mua đất rồi," một người phụ nữ xì xào.
Đoàn xe dừng lại trước cái cổng tre đã mục nát. Một người đàn ông cao lớn, khuôn mặt cương nghị nhưng ánh mắt đầy vẻ lo âu bước xuống. Anh mặc bộ vest chỉnh tề, nhưng bước chân lại vội vã, không hề ngại ngần con đường đất đầy bùn lầy sau cơn mưa bóng mây. Đó chính là Thành.
Thành sững sờ khi nhìn thấy căn nhà lá. Nó còn rách nát hơn những gì anh tưởng tượng. Tim anh thắt lại khi bước vào trong, mùi ẩm mốc và sự hiu quạnh bao trùm. Trên chiếc phản gỗ, bà Tư nằm co quắp, hơi thở mệt nhọc, mắt nhắm nghiền vì cơn sốt.
Thành quỳ thụp xuống bên cạnh chiếc phản. Anh nắm lấy bàn tay khô héo của bà, giọng nghẹn ngào:
"Bà ơi... bà Tư ơi... Con về rồi đây. Thành của bà đây!"
Bà Tư từ từ mở mắt. Ánh sáng yếu ớt của buổi chiều tà khiến bà không nhìn rõ khuôn mặt người trước mắt. Bà thều thào:
"Ai... ai đó? Có phải ông Sáu nhà bên lại đến đòi đốt hàng rào không?"
Thành bật khóc, những giọt nước mắt của người đàn ông phong trần rơi lã chã. Anh lấy từ trong túi áo ra một vật nhỏ, được bọc kỹ trong khăn nhung. Đó là một chiếc bát sứ cũ, sứt một miếng ở vành – chính là chiếc bát bị gã Sáu hất văng năm xưa mà anh đã bí mật nhặt lại mảnh vỡ lớn nhất và giữ gìn như một báu vật suốt 25 năm qua.
"Bà nhìn xem, chiếc bát canh cua ngày xưa đây bà. Con không quên, chưa một ngày nào con quên vị canh của bà và tình thương bà dành cho con."
Bà Tư run rẩy chạm tay vào mảnh bát sứ. Một luồng ký ức ùa về mạnh mẽ. Bà nhận ra đôi mắt buồn của cậu bé mười tuổi năm xưa trong ánh mắt của người đàn ông này.
"Thành... Thành thật hả con? Trời đất ơi, bà tưởng bà không kịp gặp con nữa rồi..."
Thành ôm lấy bà, khóc như một đứa trẻ. Phía sau anh, các bác sĩ riêng nhanh chóng tiến vào, bắt đầu các biện pháp y tế chuyên sâu để vực lại sức khỏe cho bà. Hàng xóm vây kín cửa, ai nấy đều lau nước mắt khi chứng kiến cảnh tượng đầy xúc động này.
Những ngày sau đó, cả vùng quê xôn xao. Thành không đưa bà Tư đi nơi khác, vì bà nói bà muốn được ở lại trên mảnh đất có bóng dáng ông nhà. Thay vào đó, anh đã điều động một đội thợ thi công chuyên nghiệp. Chỉ trong vòng hơn một tháng, một ngôi nhà kiểu biệt thự vườn khang trang, hiện đại nhưng mang đậm nét truyền thống Việt Nam đã được hoàn thành ngay trên nền đất cũ. Đặc biệt, anh cho trồng lại một hàng rào tre xanh mướt, bên dưới là những bệ đá phẳng để gợi nhớ kỷ niệm xưa.
Bà Tư giờ đây được chăm sóc bởi những điều kiện tốt nhất, nhưng hạnh phúc lớn nhất của bà là mỗi cuối tuần, vợ con Thành lại về thăm. Tiếng trẻ con cười đùa trong sân nhà khiến bà thấy mình như trẻ lại.
Trong bữa cơm tân gia, Thành đứng lên, rót một chén rượu kính bà Tư. Anh nhìn mọi người và dõng dạc nói:
"Thành công của tôi ngày hôm nay được xây dựng từ bát canh cua đồng của bà Tư. Nó dạy tôi rằng lòng tốt là thứ quý giá nhất trên đời. Nếu ngày ấy bà không bao bọc tôi bằng tình thương, có lẽ tôi đã trở thành một gã du đãng hoặc chết đói ở góc đường nào đó."
Câu chuyện của bà Tư và Thành trở thành bài học giáo dục đạo đức sâu sắc cho cả làng. Người ta bảo nhau: "Ở đời, cứ sống thiện đi, hạt mầm nhân ái bao giờ cũng trổ hoa thơm". Dưới bóng tre xanh, bà Tư mỉm cười thanh thản. Cuộc đời bà cuối cùng đã có một cái kết viên mãn, giống như vị ngọt hậu của bát canh cua sau những đắng cay của kiếp người.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.