SỮNG SỜ KHI THẤY CON DÂU ĐUỔI MẸ ĐẺ RA KHỎI NHÀ, PHẢN ỨNG CỦA CON TRAI LÀM TÔI CÀNG GIẬN HƠN

Những ngày đầu hè, cái nắng oi ả như đổ lửa xuống con ngõ nhỏ thanh bình nơi ngoại ô. Ở tuổi gần bảy mươi, niềm vui lớn nhất của ông Vinh là mỗi buổi chiều được ra đầu ngõ đánh cờ tướng với mấy ông bạn già, thỉnh thoảng lại ngóng về ngôi nhà hai tầng của vợ chồng anh Tiến - đứa con trai độc nhất của ông. Vợ mất sớm, một mình ông tần tảo nuôi Tiến ăn học thành tài. Giờ đây, khi Tiến đã cưới Tú - một cô gái thành phố lanh lợi - và có một cơ ngơi khang trang, ông Vinh chọn sống riêng ở căn nhà cấp bốn cũ kỹ ngay sát vách để tụi trẻ được tự do. Ông luôn tự hào vì Tiến là đứa hiếu thảo, còn Tú tuy có phần sắc sảo nhưng lúc nào cũng chu toàn việc nhà.

Thế nhưng, bình yên ấy bỗng chốc bị phá vỡ vào một buổi chiều muộn, khi ông Vinh vừa bước chân về đến cổng nhà.

Từ phía sân nhà con trai, tiếng quát tháo lanh lảnh của Tú vang lên, phá tan bầu không khí tĩnh mịch. Ông Vinh khựng lại, tim đập nhanh vì lo lắng. Qua khe cổng sắt, ông sững sờ chứng kiến cảnh tượng trước mắt. Tú đang đứng khoanh tay, khuôn mặt hằm hằm giận dữ, hướng thẳng về phía một người phụ nữ gầy gò, khắc khổ trong bộ quần áo sờn cũ. Đó chính là bà Mai – mẹ đẻ của Tú, người quanh năm lam lũ với ruộng vườn ở vùng quê nghèo. Dưới chân bà Mai là một chiếc túi dứa bạc màu bị vứt lăn lóc, vài quả ổi quê, nắm rau lang bọc trong tờ báo cũ rơi tung tóe ra nền gạch.

"Mẹ nhìn lại xem, nhà con vừa thuê người lau dọn sạch sẽ, mẹ lại tha lôi mấy thứ đất cát này lên làm gì? Đã bảo bao nhiêu lần là có lên thì phải gọi điện trước, sao mẹ cứ tự ý bắt xe lên rồi ngồi lù lù ở cửa thế này? Hàng xóm nhìn vào lại tưởng nhà này có ăn mày ăn xin!"

Giọng Tú sắc lẹm, từng lời nói như nhát dao đâm vào lòng người nghe. Bà Mai đứng cúi gục đầu, đôi bàn tay gầy guộc, chằng chịt những vết chai sạn run rẩy nhặt từng quả ổi bỏ lại vào túi. Nước mắt bà chực trào ra nhưng cố kìm lại, giọng nghẹn ngào: "Mẹ… mẹ nhớ cháu, với lại ở quê có ít hoa quả cây nhà lá vườn, mẹ mang lên cho các con… Mẹ không biết hôm nay nhà lau dọn…"

"Thôi mẹ cầm về đi, trên này không thiếu thứ gì cả. Mẹ đi ngay cho khuất mắt con, nhìn nhếch nhác không chịu nổi!", Tú vừa nói vừa thẳng tay đẩy chiếc túi dứa ra ngoài cổng, dứt khoát đuổi mẹ đẻ của mình ra khỏi nhà.

Ông Vinh đứng chôn chân tại chỗ, lồng ngực phập phồng vì giận dữ. Ông không thể tin nổi đứa con dâu hằng ngày ngoan ngoãn, lễ phép lại có thể đối xử tàn nhẫn, bất hiếu với chính người mẹ đã mang nặng đẻ đau ra mình như vậy. Sự tôn trọng của ông dành cho Tú hoàn toàn sụp đổ trong khoảnh khắc đó.

Nhưng điều làm ông phẫn nộ và đau lòng hơn cả là sự xuất hiện của Tiến. Tiến từ trong nhà đi ra, chứng kiến toàn bộ sự việc. Ông Vinh thầm nghĩ, con trai mình vốn là đứa hiểu chuyện, chắc chắn nó sẽ đứng ra can ngăn và dạy bảo lại vợ. Thế nhưng, phản ứng của Tiến lại nằm ngoài sức tưởng tượng của ông. Tiến cái nhìn lướt qua mẹ vợ, rồi quay sang cằn nhằn với Tú bằng giọng bực dọc: "Em làm cái gì mà ồn ào thế, hàng xóm người ta cười cho đấy! Thôi, mẹ đã lên rồi thì đưa mẹ ra trạm xe buýt đầu ngõ mà về, đứng đây đôi co làm gì cho mệt người."

Lời nói thờ ơ, lạnh lùng của con trai như một gáo nước lạnh dội thẳng vào đầu ông Vinh. Cơn giận lên đến đỉnh điểm, hai tay ông run lên bần bật. Ông không ngờ đứa con trai mình từng tự hào, đứa trẻ được ông dạy dỗ về đạo lý "uống nước nhớ nguồn" từ thuở nhỏ, giờ đây lại có thể dung túng cho hành vi bất hiếu của vợ, coi rẻ tình mẫu tử đến thế. Không thể nhẫn nhịn thêm được nữa, ông Vinh đẩy mạnh cánh cổng, bước thẳng vào sân.

"Chát!" - Một tiếng tát khô khốc vang lên. Ông Vinh dùng hết sức bình sinh tát thẳng vào mặt Tiến. Cả Tiến và Tú đều kinh hãi, đứng hình nhìn ông.

Không gian trong sân nhà bỗng chốc đông đặc lại. Tiếng gió xào xạc trên ngọn cây khế góc sân cũng như ngừng hẳn. Tiến ôm lấy một bên má đang ửng đỏ, đôi mắt mở to ngơ ngác nhìn bố. Từ nhỏ đến lớn, ông Vinh chưa bao giờ nặng lời với con, chứ đừng nói đến việc dùng vũ lực. Tú cũng hốt hoảng, vội vàng nép sau lưng chồng, lắp bắp:

"Bố… sao bố lại đánh anh Tiến? Chúng con có làm gì sai đâu ạ?"

"Các người còn dám hỏi là không làm gì sai sao?" - Giọng ông Vinh run lên vì nghẹn ngào, bàn tay vừa giơ lên vẫn chưa hạ xuống hẳn. Ông chỉ tay vào chiếc túi dứa nằm chỏng chơ dưới đất, rồi chỉ thẳng vào mặt hai đứa con. "Tú! Con là đứa có ăn có học, sao con lại có thể thốt ra những lời cạn tình cạn nghĩa với người mẹ đã sinh ra mình như thế? Còn Tiến! Tôi nuôi anh khôn lớn, dạy anh đạo lý làm người để hôm nay anh đứng đây hùa theo vợ, đuổi mẹ vợ ra khỏi nhà một cách lạnh lùng thế này sao?"

Bà Mai thấy thông gia nổi giận, vội vàng lau nước mắt, chạy lại kéo tay ông Vinh, giọng khẩn khoản: "Ông Vinh ơi, tôi xin ông! Đừng trách các cháu. Tại tôi lẩm cẩm, không báo trước nên mới làm phiền tụi nó. Ông đừng đánh em Tiến, tôi về ngay đây ông ạ."

Nhìn dáng vẻ khắc khổ, nhẫn nhịn của bà Mai, lòng ông Vinh thắt lại. Ông quay sang nhìn con trai, hy vọng thấy được một chút hối lỗi. Nhưng Tiến, sau phút bàng hoàng, thay vì cúi đầu nhận sai, anh lại cảm thấy bị tổn thương lòng tự trọng. Anh nhìn bố, giọng trầm xuống đầy ấm ức:

"Bố lúc nào cũng nghiêm trọng hóa vấn đề. Vợ con nói cũng có phần đúng, mẹ lên không báo trước, nhà cửa thì bừa bộn. Con cũng chỉ bảo mẹ ra trạm xe về cho mát, chứ con có đuổi mẹ đâu? Bố lớn tuổi rồi, chuyện trong nhà cứ để chúng con tự giải quyết, bố can thiệp sâu quá làm gì!"

"Anh… anh bảo tôi can thiệp sâu ư?" - Ông Vinh cười nghẹn, những giọt nước mắt uất ức ứa ra nơi khóe mắt đầy nếp chân chim. "Hóa ra trong mắt anh, việc hiếu thảo với cha mẹ là chuyện nhỏ, còn thể diện của các anh mới là chuyện lớn. Được! Từ hôm nay, tôi coi như không có đứa con trai này. Nhà của các anh giàu sang quá, tôi không dám bước chân vào nữa!"

Nói rồi, ông Vinh dứt khoát cúi xuống, tự tay nhặt chiếc túi dứa của bà Mai lên, xách những quả ổi, nắm rau lang còn vương bụi vào lòng. Ông quay sang bà Mai, giọng dịu dàng hẳn: "Bà Mai, bà sang nhà tôi. Nhà tôi nghèo, nhà cấp bốn rách nát nhưng đủ chỗ cho tình mẫu tử. Đi bà!"

Bà Mai nhìn con gái với ánh mắt đầy luyến tiếc và đau đớn, nhưng Tú lại quay mặt đi chỗ khác, vẻ mặt vẫn bướng bỉnh bất cần. Tiến thì đứng chôn chân, cơn tự ái dâng cao khiến anh không thèm cất lời giữ mẹ hay xin lỗi bố. Chiều hôm đó, căn nhà hai tầng khang trang chìm trong sự im lặng đáng sợ, còn căn nhà cấp bốn bên cạnh lại sáng đèn, đón một người mẹ bị chính con ruột từ chối.

Trong căn nhà nhỏ của ông Vinh, không khí thoảng mùi trà xanh ấm áp. Ông Vinh rót một chén nước ấm đưa cho bà Mai, thở dài: "Bà uống ngụm nước cho đỡ mệt. Tôi thật xấu hổ vì không biết dạy con, để nó đối xử với bà như vậy."

Bà Mai ôm chén nước, những giọt nước mắt lặng lẽ lăn dài trên khuôn mặt hằn sâu dấu vết của thời gian: "Không phải lỗi của ông đâu. Tại tôi bất tài, quanh năm chỉ biết bám lấy mấy sào ruộng, không cho con Tú bằng bạn bằng bè, nên nó mới xấu hổ vì có người mẹ như tôi. Tôi chỉ nhớ cháu, nhớ tụi nó quá nên mới gom góp ít quà quê lên thăm… Ai ngờ…"

Câu nói bỏ lửng của bà Mai như nghẹn lại ở cổ họng. Ông Vinh nhìn người phụ nữ tần tảo ấy, lòng dâng lên một sự đồng cảm sâu sắc. Bản thân ông cũng gà trống nuôi con, ông hiểu rõ cái giá của sự hy sinh. Những đứa trẻ khi lớn lên, bay cao bay xa, đôi khi lại quên mất cái gốc rễ từ bùn đất đã nuôi dưỡng chúng.

Đêm đó, ông Vinh nhường chiếc giường duy nhất cho bà Mai nghỉ ngơi, còn ông ra chiếc chõng tre ngoài hiên nằm gác tay lên trán. Nhìn sang ngôi nhà hai tầng khóa cửa im lìm, lòng ông nặng trĩu. Ông quyết định sẽ dạy cho hai đứa con một bài học, không phải bằng đòn roi, mà bằng thực tế cuộc đời.

Hai tuần trôi qua kể từ buổi chiều giông bão ấy. Mối quan hệ giữa hai nhà sát vách hoàn toàn đóng băng. Tiến và Tú vẫn đi sớm về muộn, giả vờ như không có chuyện gì xảy ra, nhưng trong lòng họ bắt đầu xuất hiện những rạn nứt ngầm. Thiếu đi sự qua lại, thăm hỏi của ông Vinh, căn nhà hai tầng trở nên lạnh lẽo hẳn. Tú bắt đầu hay cáu gắt vì áp lực công việc, còn Tiến thì trong lòng luôn canh cánh cái tát của bố và ánh mắt thất vọng của ông.

Giữa lúc ấy, một thử thách lớn bất ngờ ập đến với gia đình nhỏ của Tiến. Công ty nơi Tiến làm trưởng phòng kinh doanh gặp trục trặc lớn về chuỗi cung ứng sản phẩm do một đối tác lâu năm đột ngột ngưng hợp tác. Áp lực doanh số và nguy cơ đền bù hợp đồng đè nặng lên vai Tiến. Anh quay cuồng trong những cuộc họp kéo dài từ sáng đến đêm, gương mặt hốc hác, tinh thần suy sụp thấy rõ.

Cùng lúc đó, bé Bo – đứa con trai năm tuổi của Tiến và Tú – đột ngột bị sốt cao giữa đêm. Tú gọi điện cho chồng nhưng máy bận liên tục. Một mình cô loay hoay trong căn nhà rộng lớn, tiếng khóc của con trẻ hòa lẫn với tiếng sấm chớp của một cơn mưa đêm tầm tã khiến cô hoảng loạn tột độ. Cô định gọi xe nhưng thời tiết xấu không có tài xế nào nhận chuyến.

"Tiến ơi là Tiến, lúc cần thì anh ở đâu chứ?" - Tú bật khóc nức nở, ôm chặt đứa con đang nóng như hòn than vào lòng.

Trong cơn tuyệt vọng, Tú chợt nghĩ đến ông Vinh. Nhưng lòng kiêu hãnh và sự ăn năn vì lỗi lầm trước đó khiến cô không dám nhấc máy. Đúng lúc cô định liều mình bế con chạy ra đường mắc mưa, thì cánh cửa cổng nhà cô vang lên tiếng đập dập dồn.

"Tú ơi! Mở cửa! Bo làm sao thế? Bố nghe tiếng nó khóc!" - Giọng ông Vinh lọt qua màn mưa, khản đặc nhưng đầy lo lắng.

Hóa ra, dù tuyên bố từ mặt con, nhưng đêm nào ông Vinh cũng trằn trọc không ngủ được. Nghe thấy tiếng cháu nội khóc ngằn ngặt bên nhà, ông không quản ngại mưa gió, vội vội vàng vàng chạy sang. Khi Tú mở cửa, ông Vinh nhìn thấy con dâu tóc tai rũ rượi, nước mắt đầm đìa thì mọi giận hờn lập tức bay biến.

"Bố ơi… Bo sốt cao quá, con không gọi được xe, anh Tiến thì không liên lạc được…" - Tú khóc nấc lên, bao nhiêu sự sắc sảo, kiêu kỳ ngày thường biến mất, chỉ còn lại sự yếu đuối của một người mẹ.

"Đưa thằng bé đây cho bố! Con vào lấy cái áo khoác che cho nó, nhanh lên!" - Ông Vinh dứt khoát đỡ lấy bé Bo từ tay Tú.

Ngay khi họ vừa dắt nhau ra đến cổng, một chiếc xe taxi bất ngờ trờ tới, ánh đèn pha rọi sáng một góc ngõ. Người bước xuống xe cầm ô chạy lại không ai khác chính là bà Mai. Bà mặc bộ quần áo mưa giấy mỏng manh, khuôn mặt ướt nhẹp nhưng đôi mắt hớt hải:

"Tú ơi! Bo sao rồi con? Mẹ ở quê nghe dự báo thời tiết trên này mưa to, lòng cứ bồn chồn không yên nên bắt chuyến xe muộn nhất lên đây từ tối. Mẹ vừa xuống trạm đầu ngõ thì thấy xe này nên thuê chở vào luôn!"

Tú nhìn mẹ đẻ, người mà hai tuần trước cô vừa nhẫn tâm xua đuổi, giờ đây lại xuất hiện như một phép màu giữa đêm mưa gió, chỉ vì một nỗi lo lòng mẹ. Sự ân hận dâng lên nghẹn đắng ở cổ họng Tú.

"Mẹ… con…" - Tú nghẹn lời.

"Kịp thời quá bà Mai ơi! Lên xe mau, đưa cháu đến bệnh viện!" - Ông Vinh giục giã, cắt ngang dòng cảm xúc.

Trên suốt quãng đường đến bệnh viện, bà Mai không một lời trách móc con gái. Bà đón lấy bé Bo, dùng bàn tay chai sần nhưng ấm áp nhẹ nhàng lau người cho cháu bằng chiếc khăn ấm mang sẵn trong túi. Bà thì thầm dỗ dành cháu, ánh mắt tràn ngập tình yêu thương vô điều kiện. Tú ngồi bên cạnh, nhìn đôi bàn tay của mẹ, rồi nhìn sang mái tóc bạc phơ ướt đẫm nước mưa của ông Vinh, lòng cô đau nhói. Cô nhận ra bấy lâu nay mình đã quá ích kỷ, đuổi theo những giá trị hào nhoáng bên ngoài mà chà đạp lên tình cảm thiêng liêng nhất của cuộc đời.

Đến rạng sáng, sau khi được các bác sĩ chăm sóc, cơn sốt của bé Bo đã hạ, thằng bé đã ngủ ngon lành trên giường bệnh. Lúc này, Tiến mới hớt hải chạy vào phòng bệnh, quần áo xộc xệch, gương mặt đầy vẻ mệt mỏi và lo âu. Vừa bước vào, anh sững sờ khi thấy một cảnh tượng mà anh không bao giờ ngờ tới.

Bố anh – ông Vinh – đang ngồi tựa lưng vào tường, đôi mắt thâm quầng vì thức trắng đêm. Kế bên, mẹ vợ anh – bà Mai – đang ân cần bón từng thìa cháo ấm cho Tú. Tú thì vừa ăn vừa thút thít khóc, đôi mắt đỏ hoe.

Nhìn thấy Tiến, ông Vinh đứng dậy, bước ra ngoài hành lang. Tiến vội vàng đi theo. Đối diện với bố, Tiến cúi đầu, giọng lí nhí: "Bố… con xin lỗi. Đêm qua điện thoại con hết pin, công ty lại xảy ra chuyện lớn… Con không biết ở nhà…"

"Anh không có lỗi với tôi." - Ông Vinh thở dài, giọng ông không còn giận dữ như trước nữa, mà thay vào đó là một sự điềm tĩnh, sâu sắc. "Người anh và vợ anh cần xin lỗi là bà Mai kìa. Đêm qua, nếu không có bà ấy kịp thời đi taxi vào, không biết thằng Bo sẽ ra sao. Anh xem, người mẹ mà vợ chồng anh chê là nhếch nhác, là làm mất thể diện, lại là người duy nhất bất chấp đêm tối, mưa gió để chạy đến bên các anh khi khó khăn đấy."

Tiến im lặng, từng lời nói của bố như đánh mạnh vào lương tâm anh. Đúng lúc đó, Tú từ trong phòng bệnh bước ra. Cô nhìn chồng, rồi nhìn bố chồng, nước mắt lại trào ra. Cô bước đến trước mặt ông Vinh, quỳ thụp xuống:

"Bố ơi, con sai rồi. Con là đứa con bất hiếu, ích kỷ. Con vì hư vinh, vì chút sĩ diện hão huyền mà đối xử tệ bạc với mẹ ruột của mình. Con cũng làm bố phải phiền lòng. Con xin bố tha thứ cho con..."

Tiến thấy vợ như vậy, lòng anh cũng sụp đổ hoàn toàn. Anh quỳ xuống bên cạnh Tú, nắm lấy tay bố: "Bố, con cũng sai rồi. Con đã không biết can ngăn vợ, lại còn thờ ơ với mẹ. Con tệ quá bố ơi."

Ông Vinh nhìn hai đứa con đang khóc nghẹn vì hối hận. Ông đỡ hai đứa đứng dậy, giọng run run: "Biết sai mà sửa, đó mới là điều bố mong muốn. Người các con cần quỳ lạy không phải là bố. Vào với mẹ đi."

Tiến và Tú dìu nhau bước vào phòng bệnh. Trước mặt bà Mai đang ngơ ngác, Tú ôm chầm lấy mẹ, òa khóc như một đứa trẻ: "Mẹ ơi… con xin lỗi mẹ. Con sai rồi mẹ ơi… Mẹ đánh con, mắng con đi mẹ, đừng thương con như thế nữa, con không xứng đáng…"

Bà Mai rơm rớm nước mắt, đôi bàn tay gầy gộc run rẩy vuốt tóc con gái, giọng bao dung vô bờ bến: "Thôi con, con biết lỗi là mẹ mừng rồi. Mẹ có giận con bao giờ đâu. Con cái có thế nào thì vẫn là khúc ruột của mẹ mà."

Tiến cũng bước tới, nắm lấy bàn tay còn lại của mẹ vợ, cúi đầu: "Mẹ, từ nay về sau, tụi con sẽ không bao giờ để mẹ phải khóc nữa. Mẹ tha thứ cho vợ chồng con nhé mạ."

Bà Mai gật đầu, nụ cười hạnh phúc rạng rỡ trên khuôn mặt khắc khổ. Chứng kiến cảnh tượng ấy qua ô cửa kính phòng bệnh, ông Vinh mỉm cười, một cảm giác nhẹ nhõm, bình yên lan tỏa trong lòng. Bài học lớn nhất về lòng hiếu thảo và tình yêu thương cuối cùng đã chạm đến trái tim của những đứa con.

Một tháng sau.

Cái nắng hè vẫn oi ả, nhưng con ngõ nhỏ dường như mát mẻ hơn bởi những tiếng cười reo. Ngôi nhà hai tầng của Tiến và Tú giờ đây lúc nào cũng mở rộng cổng. Cuối tuần, chiếc sân gạch được lau dọn sạch sẽ không còn là nơi xua đuổi những món quà quê, mà là nơi bé Bo đang tung tăng chạy nhảy bên bà ngoại.

Bà Mai đã đồng ý lên ở lại chơi vài tuần với các con. Tú không còn chê những quả ổi, nắm rau của mẹ nữa, cô tự tay xuống bếp cùng mẹ nấu những món ăn đậm đà vị quê hương. Tiến thì sau giờ làm việc vội vã chạy về, không quên mua cho mẹ vợ một chiếc quạt máy mới, mua cho bố một hộp trà ngon.

Chiều chiều, ông Vinh và Tiến lại ngồi đánh cờ dưới bóng mát của cây khế, thỉnh thoảng lại nghe tiếng bà Mai và Tú cười nói ríu rít trong bếp. Nhìn gia đình hòa thuận, ấm áp, ông Vinh khẽ nhấp một ngụm trà, mỉm cười bảo con trai:

"Tiến này, cuộc đời con người ta, đi xa đến đâu, giàu sang thế nào cũng đừng quên cái gốc. Tiền bạc mất đi có thể kiếm lại, nhưng tình thâm cha mẹ, một khi đã đánh mất thì cả đời này con không tìm lại được đâu."

Tiến nhìn bố, ánh mắt đầy sự kính trọng và biết ơn: "Vâng, con nhớ rồi bố ạ. Nhờ có cái tát ngày hôm đó của bố, vợ chồng con mới thực sự tỉnh ngộ và hiểu được thế nào là hạnh phúc đích thực."

Gió chiều nâng nhẹ những tán lá, mang theo hương vị ngọt ngào của tình yêu thương, sự bao dung và lòng hiếu thảo thấm đẫm vào từng nếp nhà, biến mùa hè oi ả thành mùa của sự đoàn viên và ấm áp tình người.